Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

17.000 Yıllık Balık Fosilleri Üzerinde Yapılan Çalışma Hızlı Evrimi Ortaya Koyuyor!

17.000 Yıllık Balık Fosilleri Üzerinde Yapılan Çalışma Hızlı Evrimi Ortaya Koyuyor! Science
Araştırmacılar kaya kribensisini (Paralabidochromis sauvagei), Victoria Gölü'ndeki çiklit balıklarının hızlı evrimini anlamak için devam eden çalışmaların bir parçası olarak topladı.
3 dakika
5,396
Tüm Reklamları Kapat

Yeni bir ada ya da göl ortaya çıktığında, oraya ilk ulaşan bitki ve hayvanlar daha sonra gelenlere göre avantajlıdır ve yeni türlere dönüşme olasılıkları daha yüksektir; ya da evrimsel biyologlar uzun zamandır böyle varsaymaktadır. Ancak Doğu Afrika'daki Victoria Gölü'nde bulunan fosiller üzerinde yapılan bir çalışma, türleşme yarışını kazanmak için erken varmaktan daha fazlasının gerektiğini gösteriyor. Ekip Nature dergisinde yayınladığı raporda, birçok balık türünün bu gölde aynı zamanda kolonileşmesine karşın, sadece çiklitlerin 17.000 yıldan daha kısa bir sürede 500 tür oluşturarak yükselişe geçtiğini belirtiyor. Çalışmada yer almayan Helsinki Üniversitesinden evrimsel gelişim biyoloğu Claudius Kratochwil şöyle diyor:

Makale, uzun süredir devam eden bir soruya net bir cevap bulmak için çok akıllıca bir yol kullanıyor, bu da belirli organizma gruplarının kısa bir süre içinde birçok tür oluşturmada neden daha başarılı olduğudur.

Bangor Üniversitesinden evrimsel biyolog ve çiklit balığı uzmanı George Turner, bulguların fırsat ve çok yönlülüğün öncelikten daha önemli olduğunu gösterdiğini ekliyor.

Tüm Reklamları Kapat

Bir türün çok daha fazla türe yol açtığı hızlı yayılım vakalarının çoğu milyonlarca yıl içinde gerçekleşmiştir ve bu da bilim insanlarının kolonileşen bir türün neden bu kadar başarılı olduğunu anlamalarını neredeyse olanaksız hale getirmektedir. Ancak çiklit adı verilen bir balık grubundaki aşırı çeşitlilik sadece 17.000 yıl önce, Victoria Gölü'nün modern versiyonu bugün Uganda, Kenya ve Tanzanya sınırlarının birleştiği yeri doldurmaya başladığında ortaya çıkmaya başladı. Bern Üniversitesinde evrimsel biyolog olan Nare Ngoepe, şu anda her biri gölde belirli bir oyukta yaşayan 500 türden oluşan bu grubun evriminin omurgalılar arasında bilinen en hızlı yayılım olayını temsil ettiğini söylüyor.

Bu çeşitliliğin kökenini daha derinlemesine araştırmak için Ngoepe; gölün tarihini tortulardan, polenlerden ve diğer çekirdek içeriklerinden yeniden inşa etmeye yönelik disiplinlerarası bir çabanın parçası olarak göl tabanından çıkarılan dört çekirdekte bulunan 7000 fosilleşmiş balık dişini tanımlamak için Bern'den balık bilimci Ole Seehausen ve ekibiyle birlikte çalıştı.

Tüm Reklamları Kapat

Gölün tarihinin başlarında, nispeten sığ sularında çeşitli balık türleri (özellikle sazan ve sazangilleri içeren bir grup olan sazansılar) bulunmuştu. Ngoepe sazansıların en az 1000 yıl boyunca baskın grup olduğunu belirtiyor. Zamanla göl derinleştikçe, derin sulardan sadece çiklitlerin faydalandığı, diğer balıkların ise sığ sularda kaldığı görülüyor. Çiklitler kısa sürede gölün baskın balığı haline gelerek hızla daha fazla türe çeşitlenmiş ve gölü kolonileştirmede erken bir avantaja sahip olan diğer balıkları geride bırakmıştır. Kratochwil, Ngoepe'nin resmin tamamını görmek için oldukça düzgün ve zarif bir yolu olduğunu belirtiyor:

Çiklitlerin avantajlı bir başlangıcı yoktu.

Turner, büyük olasılıkla çiklitlerin uyum yetenekleri sayesinde bu kadar hızlı çeşitlenebildiklerini söylüyor. Bu balıkların ağızlarının içinde, yeni besin kaynaklarını kullanmak için kolayca evrimleşebilen ikinci bir çene seti bulunuyor. Bir türün çiklitleri genellikle diğer türlerden olanlarla başarılı bir şekilde üreyebiliyor ve bu durum benzersiz bir dizi özelliğe sahip yavrulara yol açabiliyor. Dişiler de eşleri konusunda titiz olabiliyor ve bu cinsel seçilim evrimlerini hızlandırıyor. Çalışmada yer almayan Bristol Üniversitesinden evrimsel biyolog Martin Genner, bu çalışmanın belirli durumlarda "evrimin çok hızlı bir şekilde gerçekleşebileceği fikrine daha fazla kanıt kazandırdığını" söylüyor.

Bir sonraki adım olarak Ngoepe, bu çiklitlerin binlerce yıllık hızlı evrimleri sırasında ne yediklerini anlamak için dişleri daha fazla incelemeyi planlıyor. Diş yapılarının, beslendikleri yiyecek türleri hakkında hayati ipuçları barındırdığını belirttikten sonra bu balıkların neden bu kadar başarılı olduklarını daha iyi açıklayabileceğini söylüyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
33
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 6
  • Tebrikler! 4
  • Güldürdü 3
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/03/2024 11:33:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/15954

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Entomoloji
Nadir
Hızlı
Sıcaklık
Newton
Şehir Hastanesi
Üreme
Kas
Bilinç
Kimya Tarihi
Astronot
Renk
Teşhis
Araştırma
Nörobilim
Diş Hastalıkları
Hayvan Davranışları
Meyve
Hücre
Cansız
Evrimsel Tarih
Çevre
Hindistan
Primatlar
Gaz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Pennisi, et al. 17.000 Yıllık Balık Fosilleri Üzerinde Yapılan Çalışma Hızlı Evrimi Ortaya Koyuyor!. (28 Ekim 2023). Alındığı Tarih: 4 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/15954
Pennisi, E., Alagöz, U., Alparslan, E. (2023, October 28). 17.000 Yıllık Balık Fosilleri Üzerinde Yapılan Çalışma Hızlı Evrimi Ortaya Koyuyor!. Evrim Ağacı. Retrieved March 04, 2024. from https://evrimagaci.org/s/15954
E. Pennisi, et al. “17.000 Yıllık Balık Fosilleri Üzerinde Yapılan Çalışma Hızlı Evrimi Ortaya Koyuyor!.” Edited by Eda Alparslan. Translated by Ulaş Alagöz, Evrim Ağacı, 28 Oct. 2023, https://evrimagaci.org/s/15954.
Pennisi, Elizabeth. Alagöz, Ulaş. Alparslan, Eda. “17.000 Yıllık Balık Fosilleri Üzerinde Yapılan Çalışma Hızlı Evrimi Ortaya Koyuyor!.” Edited by Eda Alparslan. Translated by Ulaş Alagöz. Evrim Ağacı, October 28, 2023. https://evrimagaci.org/s/15954.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close