1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Hiç düşündünüz mü, neden gün içerisinde genellikle en fazla 8 saat boyunca çalışıyoruz? Neden 10, 15, 20 değil de 8? Bunu kim belirledi? Peki ya neden 7 günün 6'sında ya da 7'sinde birden çalışmıyoruz da, sadece 5 gün çalışıyoruz? Belki sandığınızın aksine bunların her ikisi de, sistem içerisinde kendiliğinden gelişen şeyler değildir. Yani işverenler, "Yazık bu insanlara, çok da fazla çalışmasınlar." diyerek haftanın 2 gününü tatil etmemiş, bir gün içerisindeki çalışma süresini 8 saatle sınırlandırmamıştır. Tam tersine, özellikle de "Dışarıda senin işini yapacak kaç insan var, biliyor musun?" ve "Eğer ki değerini gösteremezsen, elbet bir makina senin yaptığın işi yapacaktır." korkusuyla çocuktan yaşlıya kadar insanlar inanılmaz uzun süreler çalıştırılmışlardır. Bir çalışma gününde normalde 8 saatin bulunması gerekmesi, sistemin zenginlerden yana değil, işçilerden yana çalışması gerektiğine inananların ortak emekleriyle kazanılmıştır.

Özellikle de Endüstri Devrimi sonrasında kapitalistlerin (sermaye sahiplerinin) bünyesindeki işçiler üzerindeki zulüm ve baskısı artmaya başlamıştı. Çocuk işçilik sıradan bir uygulamaydı ve insanlar, makinaların işlerini çalmasından ve gelir kapılarını kaybetme korkusuyla günde 16 saate, haftada 7 güne varan süreler boyunca çalıştırılıyordu! Bu son derece normaldir; zira zulme uğrayanlar birleşip mücadele etmezse, zulümden kâr elde edenleri durduracak hiçbir şey yok demektir. Neden işçilere iyi davranmak istesinler ki? Ne de olsa dışarıda onlar gibi binlerce işsiz var... Ne de olsa biri gider, biri gelir...

Bu akıl almaz çalışma miktarını kırmak için özellikle İngiliz işçileri arasında birkaç deneme oldu; ancak hepsi başarısızlıkla sonuçlandı. Nihayetinde, 1866 senesinde Uluslararası İşçi Birliği, Cenevre'deki toplantısında 1 gün içerisinde işçilerin en fazla 8 saat çalıştırılması gerektiği konusunda karar aldı. Ancak işçiler karar aldı diye para babaları kabullenecek değiller elbette... Bu yükselen sesi bastırmak adına kapitalist sınıf elinden geleni ardına koymadı. Dünya'nın dört bir tarafında bunu görmezden gelmek için sayısız girişim oldu. Proleter sınıfı da, hak ettiğini almak için mücadeleye başladı. 4 Mayıs 1886 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Chicago kentindeki Haymarket Meydanı'nda toplanan işçiler, hak ettikleri 8 saatlik iş gününü talep ediyorlardı. Son derece barışçıl bir şekilde başlayıp, o şekilde devam eden protestolar sırasında birdenbire, kimliği halen bilinmeyen bir şahıs tarafından polis üzerine dinamit fırlatıldı. Bunun üzerine polis, kalabalığın üzerine rastgele ateş açmaya başladı. Bu sırada 4 kişi öldü, 70'ten fazla kişi yaralandı, 100'den fazla kişi tutuklandı. Gösteriler sonrasında 7 Anarşist tutuklandı, bunların bomba yapımında görev aldıklarının ispatlandığı iddia edilse de, hiçbirinin bombayı fırlatan olmadığı tespit edildi. Tutuklananlardan 6'sına idam cezası verildi, 1'i ise idam edilmektense intiharı yeğlediğini belirterek kendi canını aldı. 1 kişiye ise 15 yıl hapis cezası verildi. Haymarket Katliamı olarak bilinen bu olay, 1 Mayıs'ın da temellerini atmış oldu.

İlk olarak 1917 senesinde, kuruluşunun 4. gününde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 8 saatlik çalışma gününü kabul etti. Sonradan bu konuyu ilk defa uluslararası bir boyutta ele alan Versay Antlaşması ile, öncelikle Uluslararası İşçi Örgütü kuruldu, sonrasında ise bu örgütün 1919 tarihli Mesai Konvansiyonu sayesinde 8 saatlik çalışma günü ve haftanın 5 günü çalışmak (ya da haftalık 40 saat çalışmak) uluslararası kabul edilirliğe kavuştu. 

Uzun lafın kısası... Bu hayatta neredeyse hiçbir şeyi talep etmeden alamazsınız.

Hele ki haklarınızı...

Israrla isteyiniz.

1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı dayanışma dolu olsun!

Evrim Ağacı'nı Büyütün!

Proboscis Maymunu

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim