Zararlı Mutasyonlar, Yararlı Mutasyonların Popülasyonda Yayılma Hızını Artırıyor!

Zararlı Mutasyonlar, Yararlı Mutasyonların Popülasyonda Yayılma Hızını Artırıyor! SCMP
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
6,925 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Yapılan çalışmalar popülasyonların evrimine dair muhteşem bir gerçeği açığa çıkardı. Hesaplamalara göre, zararlı mutasyonların yayılması, yararlı mutasyonların birikme hızını yükseltiyor. 

Çevresine neredeyse tamamen uyum sağlamış bir popülasyon düşünün. Çevresel koşulların da sabit olduğu varsayıldığında, doğal seçilim baskısının fiilen bulunmadığı bir noktaya ulaşılır. Canlılar ortamına o kadar uyum sağlamıştır ki, en ufak değişimler bile muhtemelen zararlı olacaktır. 

Bildiğiniz gibi evrim mutasyonların zamanla birikmesiyle gerçekleşiyor. İşlevsel bölgelerde meydana gelen yeni mutasyonların ezici kısmının zararlı olduğu kesin olarak bilinen bir gerçektir. Ancak doğal seçilim, bu zararlı mutasyonların ezici çoğunluğunu popülasyondan eler. Fakat bunların bir kısmı canlının yaşamını ciddi şekilde etkileyecek kadar zararlı değildirler. Aralarında nötrale yakın derecede hafif etkileri olan zararlımsı mutasyonlar da bulunur ki bunlar, genetik sürüklemenin etkisiyle tesadüfen sabitlenebilirler. Bu hafif zararlı mutasyonların birikmesiyle, binlerce nesil içinde popülasyonun veriminin oldukça azalması ve hatta neslinin tükenmesi söz konusu olabilir. 

Reklamı Kapat

Peki bundan bir kaçış yolu yok mudur? İşte burada evrimsel biyolojinin muhteşem bulguları devreye girer. Popülasyonun verimi rastgele biriken zararlı mutasyonlardan dolayı düştükçe, ortamına başlangıçtakinden daha az uyumlu bir nesil oluşmuştur. Bu durum faydalı mutasyonların görülme sıklığını artıracaktır. İlk başta söylediğimiz gibi, sabit bir ortamda çevresine çok iyi uyum sağlamış bir durumda meydana gelen hemen her değişim, canlıları mevcut optimum'dan ayıracaktır. Ancak zararlı mutasyonlar birikip sistemler bozuldukça, onların etkilerini gideren ''telafi edici'' mutasyonların görülmesi mümkün olacaktır. 

Optimum değere ulaşmış bir proteinde meydana gelen yeni mutasyonlar zararlı olurlar. Ancak biriken zararlı mutasyonlarla çevresel optimumdan uzaklaşan sistemlerde, başka bir proteindeki, başka bir düzenleyici sistemdeki değişimler, onun etkisini kompanse edebilirler. İlk mutasyon A proteini etkileyerek canlının kalp atış hızını hafifçe azalttıysa, başka bir proteindeki başka bir mutasyon bu hızı eskisine yaklaşacak şekilde yükseltebilir. Kısacası zararlı mutasyonların zamanla birikmesi, yeni doğan mutasyonların yararlı olma potansiyelini belirgin derece yükseltir. Verim düşüşüyle çevresel optimumdan uzaklaşan popülasyon, çok sayıda ''telafi edici'' faydalı mutasyon biriktirerek eski optimuma yaklaşır. 

Zararlıların ardından yararlılar, yararlıların ardından zararlılar gelir. Popülasyonun net verimi bir azalır bir artar. Eğer popülasyon yeterince büyükse, bu dalgalanmaların genliği daha ufak olur ve popülasyon çok uzun süreler bir aşağı bir yukarı dalgalanır. Bu dalgalanmalar sayesinde ortalama verim hemen hiç değişmese bile, bir sürü mutasyon birikmiştir. Böylece, çevresel koşulların değişmesinden kaynaklanan hiçbir seçilim baskısı olmasa bile, hafif zararlı ve hafif yararlı mutasyonlar etki-tepki prensibi gereğince birikerek moleküler değişimleri gerçekleştirecektir. Dikkat edilmesi gereken nokta, sabitlenen mutasyonların ezici kısmının hafif etkili olmasıdır. Son olarak da popülasyon büyüklüğü ve moleküler evrim hızı arasındaki ilişkiye değinmek gerekiyor. 

Yapılan analizler, daha önceki bilgilerle uyum içinde. Popülasyon büyüdükçe sabitlenen mutasyon sayısı azalıyor çünkü kuvvetlenen doğal seçilim hafif zararlı mutasyonların sabitlenmesini zorlaştırıyor. Popülasyon küçüldükçe çok sayıda hafif zararlı mutasyon zayıflayan doğal seleksiyondan kaçarak sabitleniyor. Onların hızla birikmesiyle düşen verimi telafi eden faydalı mutasyonların oranı da yükseliyor. Elbette popülasyonların moleküler evrim hızını etkileyen onlarca değişken var, ancak bu çalışmalar hiç çevresel seçilim baskısı olmadığında bile; rastlantısal olarak birikmiş olan zararlı mutasyonların etkisiyle verim düştükçe; düşen verimi telafi eden faydalı mutasyonların seçilim sayesinde sabitlenmesi gözlemleniyor. 

Bilim insanları bu fenomene ''adaptasyon olmadan doğal seçilim'' diyor. Gerçekte ise bu tamamen mümkün değildir zira çevresel koşullar kaçınılmaz olarak devamlı bir değişim içindedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • P. Razeto-Barry. (2012). The Nearly Neutral And Selection Theories Of Molecular Evolution Under The Fisher Geometrical Framework: Substitution Rate, Population Size, And Complexity. Genetics, sf: 523-534. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/12/2021 14:56:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1444

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Viral Enfeksiyon
Mucize
Değişim
Alkol
Hafıza
Bilim İnsanı
Korku
Evrimleşme
Sars
Güve
Ağaç
Antikor
Yumurta
Kimyasal Element
Alzheimer
İnsan Türü
Uzay
Cinsellik Araştırmaları
Şüphecilik
Genetik Müdahale
Ağız
Karbon
İspat Yükü
Renk
Cinsel Seçilim
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et