Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Uzun Serpiştirilmiş Elementler (LINE), Kuyruksuz Maymun Evrimini Doğruluyor!

Uzun Serpiştirilmiş Elementler (LINE), Kuyruksuz Maymun Evrimini Doğruluyor!
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Daha önceden, retrotranspozonları kullanarak kuyruksuz maymunların (insanlar, şempanzeler, bonobolar, goriller, orangutanlar, gibonlar ve siyamanglar) birbirleriyle olan evrimsel ilişkilerini (filogenilerini) nasıl doğruladığımızdan bahsetmiştik. Buna yeniden göz atmak için buraya tıklayabilirsiniz. Burada ise, bir başka genetik element kullanılarak, farklı analizlerin, tamamen farklı bir açıdan doğrulanmasını inceleyeceğiz.

Uzun Serpiştirilmiş Elementler (Long Intersperced Elements: LINE), ökaryotik canlıların genomlarında çok fazla sayıda bulunan genetik parçalardır. Üzerlerine gömülü bulunan RNA Polimeraz II destekleyicisi (promoter) aracılığıyla RNA'ya kodlanırlar. LINE'ların genetik kodları, ters transkriptaz enzimini barındırır ve aynı zamanda birçok LINE, RNAse H gibi endonükleaz enzimini de kodlar. Bu sayede, bu elementler, RNA'lar üzerinden DNA sentezini gerçekleştirebilirler (yani "merkezi dogma"yı tersine çevirebilirler). 

LINE'lar, tıpkı diğer Tip 1 transpozonlar (örneğin LTR retrotranspozonları ve SINE'lar) gibi, kendilerini kopyalayarak genom içerisinde hareket ederler. Yani Tip 2 transpozonlar gibi bir noktadan diğerine sıçramazlar. Kendilerini kopyalarlar ve genom içerisinde çoğalırlar; kopyaları farklı noktalara sıçrayıp yapışır. Bu tıpkı, bilgisayarınızdaki "kes-yapıştır" ile "kopyala-yapıştır" arasındaki fark gibidir. Tip 1 retrotranspozonlar "kopyala-yapıştır" şeklinde çoğalırlar, orjinalleri, genomun ilgili bölgesinde kendini korur. Tip 2 retrotranspozonlar ise "kes-yapıştır" şeklinde çoğalırlar; yani orjinal genetik element, bulunduğu yerden kesilerek, genom içerisinde bir başka noktaya yapışır. İşte bu izleri takip ederek, evrimsel süreci izlemek ve analiz etmek mümkün olabilmektedir.

İnsanların genomu dahilinde 500.000'den fazla LINE bulunur. Yani genomumuzun %17'si bu genetik elementlerden oluşur. Buna, en yaygın görülen Tip 2 retrotranspozonlardan olan SINE'ları da (Kısa Serpiştirilmiş Elementler) ekleyince, genomumuzun %46'sının retrotranspozonlardan oluştuğu görülecektir. Bu, evrimi gözlemek ve test etmek için inanılmaz fazla sayıda genetik materyal demektir. Zaten bu sayede, evrimin nasıl gerçekleştiğini ve önceki çıkarımlarımızı test etme ve hipotez ile teorilerimizden emin olma şansımız bulunmaktadır. Yapılan tüm testler, insanların en yakın kuzenlerinin bonobo ile şempanzeler olduğunu, sonrasında ise sırasıyla goriller, orangutanlar ve gibonlar olduğunu doğrulamaktadır.

LINE'lar üzerinde yapılan bir çalışma, tıpkı Alu elementlerinde olduğu gibi, kuyruksuz maymun filogenisini doğrulamaktadır. L1 eklemesi olarak da bilinen LIPA2, LIPA3, LIPA4 ve LIPA5 isimli retrotranspozonları analiz eden araştırmacılar, bu retrotranspozonların büyük kuyruksuz maymunların (insanlar, bonobolar, şempanzeler, goriller ve orangutanlar) genomlarına dahil olmaya başladıkları zamanları ortaya koymuş (ana görselde görülmektedir) ve şu sonuca ulaşmışlardır: "Yapılan hiçbir L1 eklentisi ve tür dağılımı analizi, yaygın olarak kabul edilen büyük kuyruksuz maymun filogenisiyle çelişmemektedir."

Sadece bununla da yetinmeyen araştırmacılar, şempanze, bonobo ve insanların genomlarında bulunan L1 dizilerinin filogenetik haritasını da çıkarmışlardır. Bu evrim ağacını da aşağıda görebilirsiniz:

Yani LINE retrotranspozonları üzerinde yapılan çalışma da, diğer genetik elementler gibi insanın diğer türlerle akrabalık ilişkisini, evrimsel biyolojinin öngördüğü şekilde doğrulamaktadır.

Teşekkür: Barış Dallı

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/09/2020 15:22:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1883

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Yüz
Bilim Felsefesi
Karanlık Enerji
İnsan Türü
Evrimsel Biyoloji
Koku
Sars
Canlılık
Türleşme
Yayılım
Kimya
Eşey
Sosyal Mesafelendirme
Su
Dinozor
Etoloji
Doğa Yasaları
Aminoasit
Işık
Araştırma
Jeoloji
Einstein
Zeka
Seçilim
Zehirli Mantar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Modern biyolojinin her parçası, türlerin birbiriyle akraba olduğunu ve atasal türlerden zaman içindeki kademeli değişimler sonucu var olduklarını doğrulamaktadır.”
Helena Curtis
Geri Bildirim Gönder