Uzun Serpiştirilmiş Elementler (LINE), Kuyruksuz Maymun Evrimini Doğruluyor!

Uzun Serpiştirilmiş Elementler (LINE), Kuyruksuz Maymun Evrimini Doğruluyor!
2 dakika
1,381 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Daha önceden, retrotranspozonları kullanarak kuyruksuz maymunların (insanlar, şempanzeler, bonobolar, goriller, orangutanlar, gibonlar ve siyamanglar) birbirleriyle olan evrimsel ilişkilerini (filogenilerini) nasıl doğruladığımızdan bahsetmiştik. Buna yeniden göz atmak için buraya tıklayabilirsiniz. Burada ise, bir başka genetik element kullanılarak, farklı analizlerin, tamamen farklı bir açıdan doğrulanmasını inceleyeceğiz.

Uzun Serpiştirilmiş Elementler (Long Intersperced Elements: LINE), ökaryotik canlıların genomlarında çok fazla sayıda bulunan genetik parçalardır. Üzerlerine gömülü bulunan RNA Polimeraz II destekleyicisi (promoter) aracılığıyla RNA'ya kodlanırlar. LINE'ların genetik kodları, ters transkriptaz enzimini barındırır ve aynı zamanda birçok LINE, RNAse H gibi endonükleaz enzimini de kodlar. Bu sayede, bu elementler, RNA'lar üzerinden DNA sentezini gerçekleştirebilirler (yani "merkezi dogma"yı tersine çevirebilirler). 

LINE'lar, tıpkı diğer Tip 1 transpozonlar (örneğin LTR retrotranspozonları ve SINE'lar) gibi, kendilerini kopyalayarak genom içerisinde hareket ederler. Yani Tip 2 transpozonlar gibi bir noktadan diğerine sıçramazlar. Kendilerini kopyalarlar ve genom içerisinde çoğalırlar; kopyaları farklı noktalara sıçrayıp yapışır. Bu tıpkı, bilgisayarınızdaki "kes-yapıştır" ile "kopyala-yapıştır" arasındaki fark gibidir. Tip 1 retrotranspozonlar "kopyala-yapıştır" şeklinde çoğalırlar, orjinalleri, genomun ilgili bölgesinde kendini korur. Tip 2 retrotranspozonlar ise "kes-yapıştır" şeklinde çoğalırlar; yani orjinal genetik element, bulunduğu yerden kesilerek, genom içerisinde bir başka noktaya yapışır. İşte bu izleri takip ederek, evrimsel süreci izlemek ve analiz etmek mümkün olabilmektedir.

Reklamı Kapat

İnsanların genomu dahilinde 500.000'den fazla LINE bulunur. Yani genomumuzun %17'si bu genetik elementlerden oluşur. Buna, en yaygın görülen Tip 2 retrotranspozonlardan olan SINE'ları da (Kısa Serpiştirilmiş Elementler) ekleyince, genomumuzun %46'sının retrotranspozonlardan oluştuğu görülecektir. Bu, evrimi gözlemek ve test etmek için inanılmaz fazla sayıda genetik materyal demektir. Zaten bu sayede, evrimin nasıl gerçekleştiğini ve önceki çıkarımlarımızı test etme ve hipotez ile teorilerimizden emin olma şansımız bulunmaktadır. Yapılan tüm testler, insanların en yakın kuzenlerinin bonobo ile şempanzeler olduğunu, sonrasında ise sırasıyla goriller, orangutanlar ve gibonlar olduğunu doğrulamaktadır.

LINE'lar üzerinde yapılan bir çalışma, tıpkı Alu elementlerinde olduğu gibi, kuyruksuz maymun filogenisini doğrulamaktadır. L1 eklemesi olarak da bilinen LIPA2, LIPA3, LIPA4 ve LIPA5 isimli retrotranspozonları analiz eden araştırmacılar, bu retrotranspozonların büyük kuyruksuz maymunların (insanlar, bonobolar, şempanzeler, goriller ve orangutanlar) genomlarına dahil olmaya başladıkları zamanları ortaya koymuş (ana görselde görülmektedir) ve şu sonuca ulaşmışlardır: "Yapılan hiçbir L1 eklentisi ve tür dağılımı analizi, yaygın olarak kabul edilen büyük kuyruksuz maymun filogenisiyle çelişmemektedir."

Sadece bununla da yetinmeyen araştırmacılar, şempanze, bonobo ve insanların genomlarında bulunan L1 dizilerinin filogenetik haritasını da çıkarmışlardır. Bu evrim ağacını da aşağıda görebilirsiniz:

Yani LINE retrotranspozonları üzerinde yapılan çalışma da, diğer genetik elementler gibi insanın diğer türlerle akrabalık ilişkisini, evrimsel biyolojinin öngördüğü şekilde doğrulamaktadır.

Teşekkür: Barış Dallı

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2021 11:20:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1883

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Hematoloji
Elementler
Bilimkurgu
Beslenme Davranışı
Üreme
İnsan
Analiz
Çocuklar İçin Bilim
Atom
Komplo
Coronavirus
İnternet
Değişim
Yapay
Dinozorlar
Gıda
Yavru
Tüy
Doktor
Görme
Hastalıkların Tedavisi
İklim Değişimi
Kök Hücre
Karar
Köpek
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın