Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Uzaktan Kuzenimiz Olan Bu Deniz Solucanıyla DNA’mızın %70’ini Paylaşıyoruz!

Uzaktan Kuzenimiz Olan Bu Deniz Solucanıyla DNA’mızın %70’ini Paylaşıyoruz!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Live Science isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

İnsanlar, derin deniz solucanlarıyla tahmin edilenden daha fazla ortak noktaya sahip. İki deniz solucanı türünü (meşe palamudu solucanı) genetik olarak dizileyen Okinawa Bilim ve Teknoloji Lisansüstü Üniversitesinden bilim insanları, 500 milyon yılı aşkın bir süre önce insanların ve belli başlı solucanların ortak bir ataya sahip olduklarını ve genlerimizin binlercesini solucanlarla paylaştığımızı söylüyorlar. 

Başları meşe palamuduna benzer bir şekle sahip olduğu için meşe palamudu solucanı olarak adlandırılan bu iki deniz solucanı türünün (Ptychodera flava türü ile Saccoglossus kowalevskii türü) genlerini inceleyen araştırmacılar, insanların ve meşe palamudu solucanlarının uzaktan kuzen olduklarını söylüyorlar. 

Elbette ki uzuvları olmayan ve boyun tarafındaki yarıkları aracılığıyla solunum yapan meşe palamudu solucanlarının görünüşünün, insanın beden şekliyle bir ilgisi yok. Ancak bu solucanlar yaklaşık 14.000 adet genini insanlarla paylaşıyorlar ki bu da insan genomunun yaklaşık %70’ini oluşturuyor. Bu genler geriye doğru takip edildiğinde ise meşe palamudu solucanının ve insanların 500 milyon yılı aşkın bir süre önce (Kambriyen patlaması adı verilen bir dönem içinde) yaşamış olan ortak atasına ulaşıyoruz. 

%70 sayısının büyüklüğü sizi çok da fazla şaşırtmasın. Zira Dünya üzerindeki herhangi iki insan arasındaki genetik fark (örneğin Avustralyalı Aborjinler ile Eskimolar kadar iki uzak grup arasındaki fark bile) %0.02-0.08 arasında değişmektedir. Neandertaller ile insanlar arasındaki genetik fark %0.12, insanlarla şempanzeler arasındaki genetik fark %1.23 civarındadır. Dolayısıyla bu solucanlarla aramızdaki %30'luk fark devasadır son derece anlaşılırdır. Yine de, bu kadar uzak gözüken canlılarla bile birçok genimizin ortak olması heyecan verici olduğu gibi, evrimsel biyolojinin de açıklayıcı gücünü harika bir şekilde göstermektedir!

Bu eski atadan gelen genler sadece insanlarda mevcut değil aynı zamanda denizyıldızları ve onların akrabalarında, ahtapot ve mürekkep balığı gibi kafadanbacaklılarda ve omurgalı bütün hayvanlarda var. İnsanlar da dahil olmak üzere bu soy hattından gelen hayvanlara döterostomlar (döterostom: ağzı anüsünden sonra gelişen canlılar, ikincil ağızlılar) deniyor. Bütün döterostomların yaklaşık 570 milyon yıl önce yaşamış olan ortak atasına zamansal olarak en yakın olduğundan meşe palamudu solucanı, döterostom ailemizin yaşayan en yaşlı akrabasıdır.

Çok çeşitli hayvan gruplarından gelen genom verilerini, dizilemiş oldukları solucanların genleriyle karşılaştıran araştırmacılar meşe palamudu solucanında bulunan ve tüm döterostomların sahip olduğu 8.716 gen ailesi (ya da benzer gen grupları) belirlediler. Buna göre bir gen ailesi, döterostomlara özgü bir gen kümesi barındırıyor ve bu gen grubu meşe palamudu solucanında beslenme ve solunum ile ilgili. Bir meşe palamudu solucanı, ağız ve yemek borusu arasında bulunan boğaz bölgesi yakınındaki yarıkları kullanarak beslenir. Yarıklar, suyun solucanın ağzından girmesine izin verirken sindirim sistemine girmesini engeller. Döterostom grubu haricinde başka hiçbir hayvanın bunlara benzer yapılara sahip olmayışı, araştırmacıları, bu yapıları kontrol eden genlere odaklanmaya itti. 

Nature dergisinde yayınlanan bulgulara göre bahsi geçen gen kümesi, döterostomlarda solungaç, insanlarda ise farenks gelişiminde rol almış olabilir. (Farenks: Sindirim kanalının, ağız ve burun boşluğunun arkasında bulunan bölümü; yutak olarak da bilinir.)

Her ne kadar meşe palamudu solucanı günümüzde yaşayan pek çok türle ilgili bilim insanlarına bilgi sunuyor olsa da araştırmanın baş yürütücüsü Oleg Simakov, daha keşfedilecek çok şey olduğunu vurguluyor. Toplanacak daha fazla genetik veri, araştırmacıların insanın genetik mirasını daha iyi çözebilmeleri ve böylelikle insan DNA’sı kısımlarının diğer tüm canlılarla olan bağlantılarını ortaya çıkarabilmeleri anlamını taşıyor. 

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • L. Diamante. Our Closest Wormy Cousins. (19 Kasım 2015). Alındığı Tarih: 13 Ağustos 2019. Alındığı Yer: OIST | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2020 08:52:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4344

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Savunma
Zihin
Lipit
Türleşme
Dağılım
Endokrin Sistemi
İhtiyoloji
Psikiyatri
Hafıza
Covıd-19
Köpekler
Mitler
Diş
Kalıtım
Yaşam
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Kadın
Abd
Tehlike
Gelişim
Bitki
Nöron
Ornitoloji
Bilim İnsanı
Fare
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yarım bilgi, cehaletten kötüdür.”
Thomas B. Macaulay
Geri Bildirim Gönder