Yemek yedim. Yediklerimi temizlerken aklıma birden, "Anadolu'sun, Tanrı'dan korkunun ve sakının" tarzında bir cümle çıktı. Sonra, "Neden?" dedim. Tanrı, yarattığı varlıkların ondan korkmasını neden istesin ki? Onu yaratan zaten o ve ayrıca ondan korkması, onun mutlak tutarlılık gücüne bir etkisi yok; eğer kolektif bir şekilde yarattığı her şeyin ona taparak ona güç vermesi gibi bir şey olurdu o zaman.

Uzun yıllar boyunca hastalıklar çoğunlukla biyolojik nedenlerle açıklanmaya çalışıldı.

Mikroplar, genetik bozukluklar, organ hasarları ve fiziksel yaralanmalar tıbbın merkezindeydi. Ancak modern psikoloji ve sağlık bilimleri artık çok daha karmaşık bir tabloyla karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

Fas’ın güneybatısındaki Aït Baâmrane bölgesinde yaşayan insanlar için su bulmak yıllardır günlük hayatın en zorlu parçasıydı. Özellikle kadınlar ve çocuklar, kilometrelerce yürüyerek kuyulardan su taşımak zorunda kalıyordu. Sahra Çölü’nün etkisini giderek daha fazla hissettirdiği bölgede kuraklık büyürken, şimdi ise dağların zirvesine kurulan dev ağ sistemleri sayesinde havadaki sis içme suyuna dönüştürülüyor.

Gökbilimciler, yalnızca birkaç gün önce keşfedilen 2026 JH2 adlı yeni bir asteroitin 18 Mayıs 2026 tarihinde Dünya’nın oldukça yakınından geçeceğini doğruladı. İlk hesaplamalara göre gök cismi gezegenimiz için herhangi bir tehdit oluşturmuyor. Buna rağmen geçişin dikkat çekmesinin nedeni, bu kadar yakın bir yaklaşımın oldukça nadir görülmesi ve cismin keşfedildikten kısa süre sonra Dünya çevresine ulaşacak olması. Uzmanlar, cismin hareketlerini anbean takip ederek yörünge hesaplarını güncellemeye devam ediyor.

Neden kadın olmak çoğu zaman bir ekten ibaret?

Neden mi? Çünkü varsayılan insan kavramı her zaman erkeği kapsıyordu: “patriyarka”. Kadınları ise erkeğe ithaf edilen kelimenin sonuna eklenen bir ekten ibaret görüyorlardı hatta hâlâ görülüyor. Toplum yüzyıllardır erkeği varsayılan insan olarak görmeye alıştığından dolayı bir meslek grubundan bahsettiğimizde bile ilk erkek bir figür akıllarda canlanmakta tabi bu meslek grubu çocuk vb. ihtiyaçları karşılamak için değil aklımızda bir erkek değil kadın figürü canlanıyor. Örneğin müdür dediğimizde bir erkek akla gelirken, kadın olduğunda kelime değişiyor, “müdire” oluveriyor, sanki kadınlık sonradan eklenmiş bir ayrıntıdan ibaret. Veya bir araba kazası olduğunu varsayalım ve bu kaza haberlerde çıkacak eğer kazayı yapan şoför erkek ise yalnızca “şoför” diye bahsedilirken, kazayı yapan kişi bir kadın ise niçin özellikle “kadın şoför” diye vurgulanıyor? Niçin erkek çoğu zaman belirtmeye gerek duyulmayan “normal”, kadın ise özellikle belirtilen “diğer” oluyor? Bu durum dilin tesadüfi bir özelliği olduğunu pek sanmıyorum. Bu durum, kelimelerin arkasında gizli kalmış ve süregelen toplumsal bir düzenin göstergesi. Patriyarkal toplum yapısında erkek; kamusal alanın, otoritenin, siyasetin merkezinde konumlandırılırken kadın daha çok ev içi rollerle özdeşleştirildi. Güç ve görünürlük erkekle ilişkilendirildikçe “insan” kavramı da zamanla erkek üzerinden tanımlanmaya başladı. Ve bu durum sayesinde zamanla erkek, ayrıca belirtilmeye ihtiyaç duyulmayamayan “varsayılan” hâline gelirken kadın ise erkekler tarafından erkek merkezli kabul edilen alanlara girdiğinde damga yiyen bir konuma gelmiş oldu. Doktor, şoför ya da müdür denildiğinde akıla direkt erkeğin gelmesi; kadın olduğunda ise kelimenin değişmesi veya başına özellikle “kadın” eklenmesi bunun sadece bir yansıması olarak gözler önüne seriliyor. Kadın burada yalnızca bir birey değil, normdan ayrılan “istisna” gibi görülmekte kadın, yüzyıllardır bir özne yerine “öteki” olarak konumlandırılarak yaşam sürmekte.