Bazı Karınca türleri, özellikle yaprak kesen karıncalar, doğada gerçek anlamda “tarım” yapan canlılar olarak kabul edilir. Bu karıncalar ağaçlardan kestikleri yaprakları doğrudan tüketmek yerine yuvalarına taşıyarak özel bir mantar türünü yetiştirmek için kullanır; yani yapraklar bir tür besin değil, üretim aracıdır. Karınca ile mantar arasındaki bu ilişki, biyolojide Simbiyoz olarak tanımlanan karşılıklı faydaya dayalı bir ortaklıktır. Karıncalar mantarı besler, temizler ve zararlı mikroorganizmalardan korurken, mantar da karıncaların temel besin kaynağını üretir. Üstelik bu sistem sadece beslenmeyle sınırlı değildir; bazı karıncalar, mantarlarını korumak için vücutlarında taşıdıkları bakteriler aracılığıyla antibiyotik benzeri maddeler üretir ve böylece “tarım alanlarını” hastalıklardan arındırır. Yer altında kurdukları çok odalı yuvalar ise mantar bahçeleri, atık alanları ve iş bölümü düzeniyle adeta küçük birer üretim tesisi gibi çalışır.

Aşk dediğin bomboş bir şey ya. Bomboş bir şey. Aklı yarımların saplantısı. Şair avuntusu ya. Dünya’nın en gereksiz şeyi. Aşk dediğin nedir biliyor musun? Aşk bir ahmaklıktır. Ahmaklar içindir. Güçlü insanlar da hiç ahmaklık yapmaz. Herkesten üstünlerdir, her şeyi en ince ayrıntısına kadar düşünürler, durmadan plan yapar ve hayatta kalırlar. Her şeyin kendi kontrollerinde olduğunu düşünürler. Kim bilir, belki de öyledir. Bilmiyorum. Ama bildiğim tek şey var. Aşkı kontrol edemezsin. Bir gün gelir ve bütün hesaplarını alt üst eder.

Aşk hesapları alt üst eder ama hepimizin unuttuğu bir şey var, güçlü insanlar hep bir adım öndedir. Bu yüzden bir çok aşık ezilir hayatta. Çünkü zaaftır. Klasik kural, kız erkeği aldatır. Erkek acıdan öleceğini düşünür. Bunu gören kızın egosu tavan. Ama ya erkek gol atarsa? Kurtlar nasıl avlanırlar, bilir misiniz? Kurt sürüye girer, gözüne kestirdiği bir kuzuya yalandan bir pençe atar. Sonra döner kaçar. Aldığı darbenin şokuyla kuzu kurdu takip eder. Kurt inine girer. Kuzu da peşinde. İşte tam da orda bitirir işi. Peki sizce neden sürüye girdiğinde saldırmaz kurt? Çünkü çoban gelir, köpek saldırır. Kadınların aşk anlayışı da budur işte: Küçücük bir pençe. Kadınlar sadakat bekler ya, o zaman neden okulun basket takımının kaptanını istiyorsunuz? Okulun en eziğini sevin. Aldatılma. O yüzden hazırlıklı olucaz. Darbe alınca cevap vermek isterler ama golü saymıycaz, ofsayt diycez. Yediğimiz golle yıkılmayacağız.

Selamlar dostlar!

Her siteye girdiğinizde karşınıza çıkar. Büyük bir banner, küçük bir yazı, iki düğme "kabul et" ve bir yerlerde saklı "reddet." Çoğumuz düşünmeden kabul ederiz çünkü o banner bir engel gibi hissettirir ve geçmek isteriz ama o tıklama bir şeyi imzalamaktır. Çerezler tek tip değildir. Bazıları zorunludur sitenin çalışması için gereklidir, oturum açık tutulur, sepet hatırlanır,bunlar masumdur ama tercih çerezleri, analitik çerezler ve özellikle reklam çerezleri farklı bir kategoridedir. Bunlar sizi tanımak, takip etmek ve profillemek için vardır ve iş burada bitmez. Reklam çerezleri sadece o siteyle sınırlı kalmaz. Onlarca farklı siteye yerleştirilmiş aynı reklam ağının çerezleri, internette nereye gittiğinizi izler ve birleştirir. Sabah bir ayakkabı sitesine baktınız, öğleden sonra haber okurken aynı ayakkabının reklamını gördünüz bu tesadüf değil, takibin ta kendisidir. Sizi izleyen o reklam ağı büyük ihtimalle onlarca sitede aynı anda aktiftir ve siz her "kabul et"e tıkladığınızda o ağa bir kapı daha açıyorsunuzdur.

GDPR ve Avrupa veri koruma yasaları bu nedenle çıktı. Siteler artık açık onay almak zorunda. Ama tasarım kasıtlı olarak sizi kabul etmeye yönlendiriyor "kabul et" düğmesi büyük ve renkli, "reddet" küçük ve gri, bazen birkaç tıklama derinliğinde. Bu tasarım kararlarının adı var: karanlık örüntüler. Kullanıcıyı manipüle etmek için bilinçli olarak tasarlanmış arayüzler, yasal ama dürüst değil. Bir de şunu bilmek gerekiyor: çerez onayı verdiğinizde bu veri silinmiyor. Reklam platformlarında profiliniz birikerek büyüyor hangi sitelere girdiğiniz, ne kadar süre kaldığınız, neye tıkladığınız, neyi atlayıp geçtiğiniz. Yıllar içinde bu profil sizi bir yabancıdan çok daha iyi tanıyan bir veri kümesine dönüşüyor.

Evrimsel Mühendislik: Biyomimetik ile Doğanın Şifrelerini Teknolojiye Kodlamak

İnsanlık binlerce yıldır tekerleği, motoru ve bilgisayarı icat etmekle övünse de aslında karşımızda bizden 3.8 milyar yıl daha tecrübeli bir mühendis var: Doğa. "Biyomimetik" (Biyomimikri), doğadaki modelleri, sistemleri ve elementleri inceleyerek insanların karmaşık sorunlarını çözmeyi amaçlayan bir bilim dalıdır. Doğanın milyarlarca yıllık "deneme-yanılma" (evrim) sürecinden sağ çıkan tasarımlar, bugünün en ileri teknolojilerine ilham veriyor.