Anlatacağım komplo teorisi üzerine, bu teoriyi yalanlayan ve doğru olmadığını söyleyen birçok savunma argümanı hazırlanmıştır. Takdir sizin olsa da konsensüse göre batmıştır.

"Gemi Değiştirme Komplosu" (The Olympic-Titanic Switch Theory) Titanik (RMS Titanic) adlı geminin aslında batmadığı, onun yerine kardeşi olarak anılan ve ondan biraz daha küçük olan Olimpik (RMS Olympic) gemisinin, bilerek batırıldığıdır.

​Platon’un Bilgi Görüşü

​Platon’un kuramına göre ruh, bedene girmeden önce "İdealar Dünyası"ndaydı ve orada her şeyin kusursuz, gerçek bilgisini görmüştü. Ruhun ölümsüzlüğü temelinde; ruh bedene girdiğinde bu bilgileri unutur. Ancak dünyada gördüğümüz her varlık, bize İdealar Dünyası'ndaki o kusursuz örnekleri çağrıştırır. Yani "öğrenme" dediğimiz süreç, aslında dış dünyadan veya kitaplardan yeni bir bilgi edinmek değil, ruhumuzda zaten var olan bilgiyi "anımsama" (anamnesis) yoluyla yüzeye çıkarma çabasıdır.

Bugün içinde yaşadığımız çağ, bilginin çoğaldığı ama hakikatin bulanıklaştığı bir çağdır. Herkes konuşuyor, herkes yorum yapıyor, herkes anlatıyor; fakat bu gürültünün içinde hakikate ulaşmak giderek zorlaşıyor. Bunun temel nedeni bilginin yokluğu değil, doğru bilginin ya dolaşıma girmemesi ya da erişiminin sınırlı kalmasıdır. Akademik çevreler bilgiyi üretmekte başarılı olabilir; ancak bu bilginin toplumla buluşmadığı her durumda ortaya ciddi bir boşluk çıkar. Ve hiçbir boşluk uzun süre boş kalmaz.

Bugün özellikle tarih tartışmalarının sertleşmesi, yüzeyselleşmesi ve kutuplaşması tesadüf değildir. Toplumun büyük bir kısmı birincil kaynaklara doğrudan ulaşamamakta, bu nedenle ikinci el anlatılar üzerinden düşünmeye zorlanmaktadır. Devlet arşivleri teknik olarak kapalı değildir; ancak erişimin belirli prosedürlere bağlı olması, bu belgeleri pratikte sınırlı bir çevrenin kullanımına bırakmaktadır. Oysa arşivler yalnızca akademik çevrelerin değil, bir milletin ortak hafızasıdır. Bu hafızaya doğrudan temas edemeyen bir toplum, geçmişini başkalarının yorumları üzerinden öğrenmeye mahkûm kalır.

​Felsefede Aklın Güncellenmesi

​Geçtiğimiz bölümde, felsefenin ilk çağlardan başlayıp Orta Çağ’a kadar uzanan gelişimini ve özgürleşme süreçlerini ele almıştık. Bu ikinci bölümde ise odağımızı Orta Çağ’dan alıp modern çağa kadar uzanan sürece çeviriyoruz.

Hollandalı efsane futbolcu Johan Cruyff, her maçtan önce takımının kalecisinin karnına tokat atardı. Başarılı tenisçi Serena Williams ise her servisinden önce topu beş defa sektirir. Bunlara benzer şekilde; her maçtan önce tavuk yiyen, sahaya girmeden ilginç hareketler yapan, hatta müsabakanın yapılacağı alana büyü yapmaya çalışan sporcular bile bulunmaktadır.

Bu türden hurafeler elbette sadece spor dünyası ile sınırlı değildir. İyi şans getirsin diye tahtaya vurmak, merdiven altından geçmemek gibi hareketler günlük hayatta karşımıza çıkabilmektedir. Böyle ritüeller bazen iyi şans gibi motivasyonlara bile ihtiyaç duymaz. Mesela su kaynar kaynamaz çayı demlemek yerine bir dakika beklemek gibi neden yaptığımızı bilmediğimiz kendimize has davranışlarımız olabilir.