Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Tutankamun'un Meteordan Yapılma Hançeri

Tutankamun'un Meteordan Yapılma Hançeri
5 dakika
39,445
  • Arkeoastronomi
  • Kültürel Tarih

Hepimiz ve her şey yıldız tozlarından gelmektedir; Tutankamun'un 34.2 santimetrelik hançeri bile!

Gökbilimle ilgili olan, Carl Sagan hayranı olan, ya da hiç olmadı Kozmos’u izlemiş olan arkadaşlarımız, gönderme yaptığımız bu sözü hemen hatırlayacaktır. "Hepimiz yıldız tozuyuz." şeklinde geçen söz, aslında gezegenimizdeki herkes ve her şey için geçerli olsa da, konu Mısır Firavunu Tutankamun’un mezarında bulunan demirden hançer oldu mu, ayrı bir anlam kazanıyor. Çünkü henüz Mısır’da demir işçiliğinden söz edilemeyecek olan bir dönemden kalma olan bu hançer, Tutankamun’un hükümdarlığı sırasında Mısır’a düşmüş olan bir göktaşından elde edilen demirden üretilmişti.

Bu Reklamı Kapat

Yıllardır durumun böyle olduğundan şüpheleniliyor olsa da, 2016'nın Mayıs ayının sonlarına doğru yayınlanan bir araştırma, durumun böyle olduğunu kanıtladı diyebiliriz. Yavaş yavaş yayılan araştırma sonuçları popüler bilim sitelerince mümkün olduğunca başarılı bir şekilde duyurulmuş olsa da, ana akım basına gelene kadar gittikçe bozulan ve ayrıntıları kaybolan haberler, konunun bazı inceliklerine açıklık getirmekten uzakta kalıyorlar. Biz de konuyu çeşitli bakış açılarından ele alarak bu hançerin hikayesini sizlerle paylaşmak istedik.

Düşen Göktaşı ve İşleme Kolaylığı

Öncelikle göktaşlarından başlayalım. Burada unutulmaması gereken önemli bir nokta var ki, o da gök”taşı” dediğimiz cisimlerin çoğunluğunun gerçekten de taş olduğu. Düştüğü gözlemlenen göktaşlarının %95 kadarı taş yapılı cisimler olsa da, geri kalan %5’i asıl önemli olan kısmı oluşturuyor: Çoğunlukla metalik yapıda olan bu %5’lik kısım; demir, nikel ve kobalt gibi elementlerden oluşmakta.

Bu Reklamı Kapat

Bu göktaşlarındaki demirin Dünya’da bulunan demirden farkı ise, (Grönland dışında aşırı nadir bulunan Telürik Demir’i saymazsak) Dünya’daki demirin çoğunluğunun demir oksit biçiminde var olması. Demir oksitleri eriterek bunlardan saf demir elde etmek günümüzde sorun olmasa da, demirin 1538 derece Celsius’luk yüksek erime noktası yüzünden M.Ö. 2. Binyıl’ın fırınlarında bu mineralleri eritmek tamamen şansa bağlıydı diyebiliriz.

Bu yüzden metalik yapılı göktaşlarının erken dönem demir işçiliğindeki önemleri büyük. Bu göktaşlarının Dünya’daki demirden bir diğer farkları ise %5-35 arası değişen Nikel ve Nikel’in 16-20’de biri oranında bulunan Kobalt oranları. Bu oranlardan birincisi sanayi devrimine kadar Dünya demirlerinde görülmezken, ikincisi ise yıldız patlamalarında oluşan Nikel-Kobalt oranı olan 21’de 1’e yakınlığıyla dikkat çekiyor.

Araştırma: Nasıl Tespit Edildi?

İşte yapılan yeni araştırmadaki araştırmacılar da, 11 değişik göktaşı ve 11 değişik demir-çelik alaşımının demir-nikel-kobalt oranlarını Tutankamun’un hançeriyle karşılaştırdılar ve hançerin yapısının daha çok göktaşlarındaki yüksek nikel (%10.8) ve belirli nikel-kobalt oranına (18,62’ye 1) uyduğunu tespit ettiler. Bu uğurda ise XRF (X-Ray Fluorescence Spectroscopy) denilen ve hedefi X-Işınlarına maruz bırakarak cismin içindeki çeşitli elementlerin ışıma yapmasını sağlayan ve bu ışımanın dalgaboyuna bakılarak da cismin hangi elementlerden oluştuğunun anlaşılmasını sağlayan bir yöntem kullandılar. Daha sonra ise hançerin yapısına en çok uyan göktaşını bulmak amacıyla Kızıl Deniz merkez alınarak 2000 km çapındaki bir alana düşmüş göktaşlarını bir veritabanından buldular ve sonuç olarak zanlıyı Kharga Göktaşı olarak belirlemişler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ancak burada unutulmaması gereken bir nokta var ki, bu göktaşının nikel ve kobalt oranları da hançerinkinden bir miktar farklı, yani hançerin henüz bulunamamış ya da tamamen kullanıldığı için asla bulunamayacak bir göktaşından üretilmiş olması da mümkün.

Günümüzde de meteordan ürünler satın almak mümkün. Bu gördüğünüz bir meteorun cilalanarak küre haline getirilmiş hali! Haziran 1967 senesinde Rusya'nun Seymchan bölgesinde bulunan 272 kilogramlık
Günümüzde de meteordan ürünler satın almak mümkün. Bu gördüğünüz bir meteorun cilalanarak küre haline getirilmiş hali! Haziran 1967 senesinde Rusya'nun Seymchan bölgesinde bulunan 272 kilogramlık "Seymchan meteoritinin" 494 gramlık bir parçası. Bu parça 55 milimetrelik bir çapa sahip ve 12.000 Amerikan Doları'na satılıyor. Taşlı ve demirli yapısından ötürü palasitik meteorit sınıfında yer alıyor.
Catching A Falling Star

Tutankamun Neden Bu Hançeri Ürettirdi?

İşte böylelikle hançerin hikayesinin bir kısmı tamamlanmış oluyor. Göktaşını bulduk, hançerin uzaydan geldiğini anladık, metal oranını tespit ettik. Ancak hançerin nelerden oluştuğunun anlaşılması kadar, ne amaçla oluştuğunun anlaşılması da önemlidir. İşte bu amaçla, göktaşı aramak için uzayda çıktığımız yolculuğun yerine tarihte, zamanda bir yolculuğa da çıkmamız gerekiyor.

Ortaokul müfredatının klasik bilgilerindendir “Tarihöncesi çağlar, kullanılan aletlere bağlı olarak isimlendirilir.” cümlesi. Gerçekten de Taş Çağı ile başlayan tarih, Kalkolitik (Taş-Bakır) ve Tunç Çağları'nın ardından sonunda Demir Çağı’na girer bir şekilde. Ancak günümüzde dahi demir çağını yaşamayan topluluklar olduğunu hatırladığımızda, bu çağların dünyanın her yerinde aynı anda yaşanmadıklarını da anlamış oluruz.

İşte konu Mısır olduğunda, Demir Çağı’na geçişin M.Ö. 700-600’lü yılları bulduğu düşünülmektedir. Madem ortaokul müfredatından gidiyoruz, bir hatırlatma daha yapalım: “Tarihte bilinen ilk yazılı antlaşma Kadeş Antlaşması’dır ve Hititler ile Mısırlılar arasında imzalanmıştır.” Kadeş Antlaşması’nın imzalandığı dönem olan M.Ö. 13. Yüzyılda Hititler demir işçiliğini önemli ölçüde kavramışlardı ve ordularını demirden silahlarla donatma işine başlamışlardı bile. Öte yandan Mısır’daysa hala daha Tunç silahlar kullanılmaktaydı. Peki, Tutankamun M.Ö. 14. Yüzyılda yaşamamış mıydı? Tutankamun’un elinde demirden bir hançer varsa neden kendisinden 100 yıl sonra gelecek olan Mısır ordusunun elinde benzer silahlar yoktu?

Burada işin sırrı elde edilebilecek demirin miktarında yatıyor. Her ne kadar Mısır’ın önemli miktarda demir madeni bulunsa da, bu madenlerin işlenmesi görece olarak gecikmişti. Göktaşlarından gelecek olan demirin ise tabiri yerindeyse "kendisine dahi hayrı yoktu". Bu yüzden demir, Mısır’da uzunca bir süre sadece törensel görevi olan Tutankamun’un hançeri gibi silahların, mücevheratın ve benzeri süslerin yapımında kullanıldı.

Bu Reklamı Kapat

Bu durumu, demir işçiliğinin yaygınlaşmasına kadar olan dönemde demire verilen isim ve yüklenen anlamlardan da takip etmemiz mümkün. Örneğin Mısırlılar demire M.Ö. 13. Yüzyıl dolaylarından itibaren “ba-en-pet”, yani “Gök Metali/Demiri” diyerek demirin temel kaynağını gökyüzünden düşen göktaşları olarak belirlemişlerdi. Aynı şekilde bu dönemlerde tanrıların kemiklerinin demirden olduğuna inanılır ve demire genel olarak tanrısal nitelikler yüklenirdi.

Bir hançerin ardından hem binlerce kilometre öteye, hem de binlerce yıl geriye gitmek insana disiplinler arası çalışmaların önemini bir kez daha hatırlatıyor. Her alandan araştırmacıyı bünyesinde barındıran araştırma ekibi de böyle düşünüyor olacak ki, geçmişi anlamak amacıyla bugünün yöntemlerini kullanarak bir çalışma yapmışlar. Bize de kendilerini tebrik etmek ve başarılarının devamını dilemek kalır. Bir de oturup Kozmos’u tekrardan izlemek. Sağlıcakla kalın!

Teşekkür: Bu yazıyı kaleme alan Doruk Dörücü'ye teşekkür ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • R. Andrews. King Tutankhamun's Dagger Was Literally Out Of This World. (1 Ocak 2016). Alındığı Tarih: 10 Mart 2019. Alındığı Yer: IFLS | Arşiv Bağlantısı
  • D. Johnson, et al. (2013). Analysis Of A Prehistoric Egyptian Iron Bead With Implications For The Use And Perception Of Meteorite Iron In Ancient Egypt. Meteoritics & Planetary Science, sf: 997-1006. | Arşiv Bağlantısı
  • D. Comelli, et al. (2016). The Meteoritic Origin Of Tutankhamun's Iron Dagger Blade. Meteoritics & Planetary Science, sf: 1301-1309. | Arşiv Bağlantısı
  • PSI. Meteoroids/Meteorites. (10 Mart 2019). Alındığı Tarih: 10 Mart 2019. Alındığı Yer: PSI | Arşiv Bağlantısı
  • J. Merchant. Iron In Egyptian Relics Came From Space. (29 Mayıs 2013). Alındığı Tarih: 10 Mart 2019. Alındığı Yer: Nature | Arşiv Bağlantısı
  • C. Shultz. The Ancient Egyptians Had Iron Because They Harvested Fallen Meteors. (30 Mayıs 2013). Alındığı Tarih: 10 Mart 2019. Alındığı Yer: Smithsonian | Arşiv Bağlantısı
  • E. Deatrick. Pharaoh's Iron Dagger Made From A Meteorite, Study Confirms. (1 Haziran 2016). Alındığı Tarih: 10 Mart 2019. Alındığı Yer: EOS | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/08/2022 04:23:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4422

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Asit
Kuvvet
Doğa Olayları
Transkripsiyon
Meteor
Abiyogenez
Astrofotoğrafçılık
Taksonomi
Mikoloji
Mantık
Dişler
Çekirdek
Kanıt
Adaptasyon
Doğa Yasası
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Ses Kaydı
Yatay Gen Transferi
Bağışıklık
Zehirli Mantar
Gen İfadesi
Araştırmacılar
Su
Bağışıklık Sistemi
Homeostasis
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.