Gece Modu

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Üreme sistemlerinin yapısından ötürü ve evrim sayesinde.

Bitkilerin meyveleri içerisinde bulunan, halk arasında "dilim" denen, bilimsel olarak "segment" diyebileceğimiz yapılar, botanikte "karpel" olarak bilinir. Karpeller içerisinde ovuller vardır ve bunlar gelişimin ilerleyen safhalarında tohumları oluştururlar. Bitkiler bu sayede ürerler. Yani aslında bitkilerin meyvelerini yediğimizde, onların üreme organlarını yemiş oluyoruz.

Evrimsel süreçte çok-karpellilik (apokarpus) daha önce evrimleşmiştir. Yani kısmen daha basit yapılı olan çok karpelli ("dilimlenmiş gibi") olan bitkilerdir. İlginç bir şekilde, bitkilerin son 100.000 yıllık evriminde çok hızlı bir şekilde tek-karpelli (sinkarpus) meyveler evrimleşmiştir. Ancak tek-karpelliliğin kökenlerinin daha geriye gittiği düşünülmektedir.

Bu karpeller, özellikle antik bitkilerin erken dönemlerinde tohumların korunması amacıyla Doğal Seçilim tarafından desteklenmiş yapılardır. Karpellerin her birinin eskiden birer yaprak olduğu bilinmektedir. Bu yaprakların, tohumların üzerine kapanacak şekilde kıvrımlı olanlar vahşi doğada avantaj sağlayıp daha kolay hayatta kalabilmiştir. Yapraklar, süreç içerisinde değişerek bugün bildiğimiz etli meyve dokusunu oluşturmuştur. 

Erken çok-karpelli çiçekli bitkilerden evrimleşen sonraki çiçekli bitkilerde ise geniş bir çeşitlilik ve farklı yönlere doğru evrimsel değişim görülmektedir. Bu sayede bazı soy hatları tek karpelli olacak şekilde değişmişken, birçok diğer meyve çok karpelli olarak kalmıştır. Bu sebeple birçok bitkinin meyvesinde birbirinden bağımsız parçacıklar vardır. Bunlar "dilimlenme" değil, farklı üreme organı bölgeleridir (örneğin tıpkı insan erkeklerinde 2 adet testis bulunması gibi). 

Turunçgillerdeki çok karpellilik, bitkinin çapına göre belirlenmektedir. Gelişimsel olarak tohumları üretecek olan ovuller önce oluşur, sonrasında ise karpeller oluşmaya başlar. Bir turunçgilin meyvesinin çapı ne kadar genişse, içerisindeki karpel sayısı da o kadar fazla olmaktadır. Karpellerdeki geniş varyasyon ise meristem bozukluklarına, bitkisel organların değişimine veya bu organların birbiriyle kaynaşmasına bağlanmaktadır.

Teşekkür: BE (Evrim Ağacı)

image

  1. Botanical Gazette
  2. Texas A&M University
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/09/2019 10:19:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5538

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilgelik, vazgeçilmez olmadığınızı fark etmekle başlar.”
Richard E. Byrd
Geri Bildirim Gönder