Trikofaji: Saç/Kıl Yeme Hastalığı

Saç ile oynama davranışı, halk arasında da yaygın bilinen beden dili örneği olarak bireyin cinsel olarak uyarıldığına işaret eden hareketlerden birisidir. Ancak eğer ki birilerinin (özellikle de dişilerin) sürekli saçlarını ağızlarına götürdüğünü, dudaklarına sürdüğünü, hatta kopardıktan sonra bile bunu yaptıklarını görüyorsanız, aklınıza ilk gelmesi gereken cinsel uyarılma değil, trikofaji olarak bilinen saç ve kıl yeme takıntısıdır. 

Bilimsel tanımıyla trikofaji, takıntılı bir şekilde saç/kıl yeme rahatsızlığıdır. Elbette, saçları ve kılları yemek için, öncelikle onları koparmak gerekir. İşte bu sebeple, trikotilomani olarak bilinen takıntılı biçimde saç ve kıl yolma davranışıyla birlikte görülür. Ancak trikotilomanyaklara nazaran trikofajik bireyler, sadece saç/kılı yolmakla kalmazlar, onları yutarlar da... Bazı trikofajik bireyler, sadece kendi saçlarını değil, etrafta, halılar üzerinde, vb. yerlerde buldukları kulları da yerler. Özellikle bu tür aşırı vakalarda sindirim kanalında saç yumağı (trikobezoar) oluşabilir.

Bu rahatsızlığı tanımlamak için çok karmaşık bilgilere gerek yoktur; çünkü tam düşündüğünüz gibi gerçekleşir: saç/kıl koparılır ve yenir. Trikofajik bireyler genellikle bu kılların kök yumrularını (saç diplerini) yerler. Kimi zaman da saç uçlarını kemirirler. Daha nadiren bu bireyler, saç gövdesinin kendisini de bütün olarak yerler.

Bu davranışın kritik bir sorun olmaya başladığının ilk belirtileri, mide ve bağırsaklarda oluşan yumaklardan ötürü hazımsızlığın ve karın ağrılarının başlamasıdır. Sonrasında, daha ciddi sorunları da beraberinde getirebilir. Üstelik bu kişiler, sadece saç ve kılı yemekle kalmazlar, bunu "ritüel" denen belli davranış kalıpları içerisinde yaparlar. Örneğin saçı yemeden önce, saç köklerini dudaklara değdirmeyi, sürmeyi, gezdirmeyi tercih ederler. Ayrıca bu ritüeller, saçı/kılı tatmayı ve ara sıra çiğneyerek, yemeden önce tadını denemeyi içerebilir. Bazı vakalarda trikofajik bireylerin başkalarının saçını/kılını bile yedikleri tespit edilmiştir. 

Trikofajik bireylerin midelerinde genellikle kıllar parçalanır veya bütün olarak sindirim kanalını kat ederek dışkıyla dışarı atılır. Fakat eğer ki bu davranış çok sık tekrarlanıyorsa, çok sayıda kıl birbirine yapışarak yumaklar oluştururlar. Bu kıllar, bağırsaklarda yumaklar olarak biriktiğinde, dahiyane bir şekilde isimlendirilmiş "Rapunzel Sendromu" görülebilir. Bu sendroma sahip 18 yaşındaki bir gencin bağırsaklarından 4.5 kilogramlık kıl yumağı çıkarılmıştır. Bu yumaklar, midenin veya bağırsakların şeklini alıp onları tıkayacak kadar fazla miktarda birikebilir.

Bu hastalığın tedavisi de diğer dürtü kontrol bozukluklarının tedavileriyle aynıdır: psikolojik tedavi görülür. Ayrıca trikofajinin kimyasal dengesizliklik sonucu da tetiklenebildiği düşünülmektedir. Bu nedenle anti-depresanlar ve psikoterapi bir arada sürdürülür. Aşağıda, bazı trikofaji vakalarında çıkarılan kıllar, nasıl göründükleri, ne büyüklükte yumaklar oluşturdukları görülmektedir.