Tibet Platosu'nda Denisovan Çene Kemiği Bulundu!
/old/profile_images/84af551a04db2594c5bca3798b07ba05.jpg){kind=small}
/profile/679d2ff2586793f0c5d50c9f2af71935.jpeg){kind=small}
- Özgün
- Evrimsel Antropoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Tibet Platosu'nda bulunan 160 bin yıllık Xiahe çene kemiği, Denisovanlara ait bilinen en önemli fosil örneklerinden biridir ve bu grubun yüksek irtifaya adapte olduğunu gösterir.
- Protein analizleri, DNA elde edilemediği için kullanılmış ve Xiahe bireyinin Denisovan olduğunu doğrulamış, bu da Denisovanların Orta Pleistosen Homo türleriyle yakın ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.
- Denisovanlara ait sadece bir tam genom bulunmakta olup, yeni bulunan fosiller bu insan grubunun genetik çeşitliliğini ve evrimsel tarihini anlamada büyük önem taşımaktadır.
Denisovanlar hakkında şu ana kadar bildiklerimiz sadece bir kaç parmak kemiği ve diş buluntusundan elde edildi. Bu fosil kalıntıları hariç henüz bu gruba (ya da türe) ait hiçbir bulguya rastlamamıştık. Fakat Tibet Platosu'nda Xiahe bölgesinde bulunan yarım alt çene kemiği, bu gruba ait olduğu belirlenmiş en önemli örneklerden biri olarak literatüre geçti.
Analizler bu kemiğin 160 bin yıl önce yaşamış olan bir bireye ait olduğunu gösteriyor.
/old/content_media/7fc61419d12b64b83424d65b207f61fb.png)
Buluntunun Tibet Platosu'undan gelmesi Altay bölgesi dışında bulunmuş tek Denisovan örneği olması açısından da önemli. Bu bölgenin deniz seviyesinden oldukça yüksek olması, bu insan grubunun bölgeye adapte olmuş olması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca daha önce yapılan genetik çalışmalar, Tibetlilerin bu çevreye adaptasyonunda yararlı olan genleri Denisovanlardan miras aldığı da saptanmıştı.
Geometrik morfometri analizleri, Xiahe bireyinin Homo erectus'lar ile Orta Pleistosen Homo türleri arasında bir yere konumlandığını gösteriyor. Ancak dental açıya bakıldığında Homo erectus bireylerinden uzaklaştığı görünüyor. Aslında temel olarak döneminin Homo türlerine benzer özelliklere sahip diyebiliriz.
/old/content_media/4532376abf4dd1549803949cd8e1b23b.jpg)
Buluntu 160 bin yıl öncesine ait olduğu için, DNA elde etmek oldukça zor. Araştırıcılar, DNA elde edilemediği için uzun süre korunabilen proteinlerin analizleri yaparak kemiğin hangi türe mensup olduğunu göstermeye çalıştılar. Sonuçlar ise Xiahe bireyinin Denisovan olduğunu doğrular nitelikte.
/old/content_media/05b633a43842e01698938694d12545d4.png)
Bu buluntunun Denisovan bir bireye ait olması ve ayrıca dönemin homininlerine yakınlık göstermesi, daha önce bulduğumuz ve genetiğini bilmediğimiz birçok fosilin de Denisovan olabilme olasılığını ortaya çıkarıyor.
Henüz elimizde sadece 1 tam Denisovan genomu bulunuyor. Bu nedenle bu grubun genetik çeşitliliğini anlamaya yeni yeni başlamaktayız. Gelecekte bulmamız olası olan Denisovanlara ait her buluntu bu hakkında çok az bilgi sahibi olduğumuz insan grubunu anlamamızda oldukça büyük bir öneme sahip olacaktır.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Tebrikler!9
- Mmm... Çok sapyoseksüel!2
- Güldürdü1
- İnanılmaz1
- Muhteşem!0
- Bilim Budur!0
- Umut Verici!0
- Merak Uyandırıcı!0
- Üzücü!0
- Grrr... *@$#0
- İğrenç!0
- Korkutucu!0
- Fahu Chen, et al. (2019). A Late Middle Pleistocene Denisovan Mandible From The Tibetan Plateau. Nature. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 30.10.2026 23:06:42 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/7797
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.