Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Tetrakuarklar: Kuark Dünyasındaki Yeni Keşifler, Kuark Sınıflandırma Sistemini Baştan Sona Değiştirebilir!

Tetrakuarklar: Kuark Dünyasındaki Yeni Keşifler, Kuark Sınıflandırma Sistemini Baştan Sona Değiştirebilir!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, From Quarks to Quasars isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

2013’te, bilim insanları ilk kez 4 kuarktan oluştuğu doğrulanan Zc(3900) parçacığının keşfini duyurdu. Kuarklar, evrendeki çoğu maddenin yapı taşını oluşturan son derece küçük yapı taşlarıdır. Önceden bu tür bir parçacığı tanımlayabilecek bir modelimiz bulunmadığı için yeni keşif aslında çok önemli olaylardan biri.

2013’teki ilk duyurudan beri keşfi yapan takım BESIII Birliği, dört kuarklı parçacıklar üzerine bir “benzer keşifler dizisi” yayınladı. Aslında, fizikçiler, bu tür yeni egzotik parçacıkları denkleme oturtabilmek için yeni bir sınıflandırma sistemi oluşturmak üzere gibi görünüyor. Özellikle de şimdi yeni bulgular doğrulanmış iken...

Florida State University

Bu muhtemelen bol miktarda iş yükü getiriyor. Kuarklar çok uzun zamandır ikili veya üçlü gruplar halinde eşleştiği biliniyor. Eğer elimizde iki kuark parçacığı var ise, bunlar “mezonlar” olarak ve üçlü parçacıklarda “baryonlar” olarak biliniyor. Muhtemelen (fark etmediyseniz bile), baryonlardan sonra gelen protonlara ve nötronlara, yani vücudunuzdaki her atom ve çevrenizde geri kalan her şeyi oluşturan yapıtaşlarına daha aşinasınız, işte bütün bunlar keşfin bu kadar önem taşımasının nedenleri arasında bulunuyor.

Esas olarak, bu parçacık Büyük Patlama zamanlarında evren daha sıcak ve düzensiz olduğu ilk anlarından beri var olmuş olabilir. Ancak, keşfin anahtar detaylarını yorumlamak bize evrenin tarihinin ilk anları hakkında paha biçilemez şeyler anlatabilir. Ek olarak, şu anda, yeni keşfedilmiş parçacık ailesini doğru bir şekilde tanımlayabilecek kesin bir teorik model yok. Yani teorik resmin sonuçlandırılmasının gerekmesinin yanı sıra, maddenin yeni formlarına şahit olduğumuza dair daha fazla kanıt ortaya çıkmakta. Ve bunun anlamı, sınıflandırma sistemimizi yeni keşifleri kapsayacak şekilde değiştirmeliyiz.

Peki, bütün bunların sadece rastlantı veya büyük bir hata olma olasılığı nedir? Eh, doğrulanmış 160 tane Zc(3900) parçacık ile birlikte, bilim insanları sonuçların istatistiksel rastlantı olma olasılığının 3.5 milyonda bir olduğunu söylüyor.

Bu konuda bir altyapı önerisi olarak; nükleonlar (proton ve nötron gibi, atomun çekirdeğini oluşturan parçacıklar) birbiriyle etkileşen parçacıkların oluşturduğu çalkantılı bir denizden meydana gelir. Protonda iki yukarı, bir aşağı kuarkımız var (nötronda tam tersi); ancak iki nükleonda da ek olarak bol miktarda kuark/antikuark çiftleri, tonlarca gluon hatta biraz garip kuarklar vardır. Ama şu ana kadar bu dört kuark parçacıklarına (veya “tetrakuark”lara) dair bir kanıt bulamadık. Yani elimizde kuark parçacıklarının mükemmel olmayan bir modeli var ve maddeyi oluşturduklarından (başlarda bahsedildiği üzere), doğru bir modelin evreni anlayışımız üzerine geniş bir etkisi var.

Son olarak, bu keşif evren hakkında bildiğimiz her şeyi değiştirecek; ancak standart modeli yıkmayacak. Bununla birlikte, birilerini durdurup ufukta bizleri diğer hangi keşiflerin beklediğini düşündürtecektir. Araştırmacılar doğasını daha fazla hassaslıkta belirleme üzerine bu yıl içinde daha fazla deney yapmayı planlamaktadırlar. Özet olarak, BESIII deneyinin sözcüsü Frederick Harris şöyle söylüyor:

Y(4260)’ın bozunmasının kullanılması ile dörtlü kuark aileleri ortaya çıkmaya başladı. Halen teorik resmin tamamlanması gerekse de gittikçe artan kanıtlar bizim yeni bir madde formu ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor. Gizemli parçacıklardan oluşan yeni bir 'hayvanat bahçesi' ortaya çıkarken yeni bir sınıflandırma sisteminin de bu parçacıkları anlayabilmek için yakında elimizde olacağını söyleyebiliriz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/07/2020 22:00:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2266

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Çin
Hayvan
Göğüs Hastalığı
Üreme
Primat
Hidrotermal Baca
Toplum
Ölümden Sonra Yaşam
Elektrokimya
Aslan
Cinsellik
Kanser Tedavisi
Mars
Karadelik
Kromozom
Örümcek
Kuyruk
Hafıza
Konuşma
Hormon
Paleontoloji
Lgbt
Antropoloji
Küresel Isınma
Hastalık Yayılımı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Şu ana kadar Evrim Kuramı'nı çürütebilen bir argüman var olmadı. Ancak eğer ki bir gün olursa, bunu keşfeden bir bilim insanı olacaktır, bir aptal değil.”
Richard Dawkins
Geri Bildirim Gönder