Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Sürücüsüz Araç, Gerektiğinde En Az İnsan Kaybına Yol Açmak İçin Kendi Yolcularını Feda Etmeli mi?

Sürücüsüz Araç, Gerektiğinde En Az İnsan Kaybına Yol Açmak İçin Kendi Yolcularını Feda Etmeli mi?
Reklamı Kapat

Bu yazı, IFLS isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Sürücüsüz bir araçta olduğunuzu hayal edin. Köşeyi döndüğünüzde kendinizi iki tarafı duvarla çevrili bir yolda, önünüzdeki on kişilik gruba çarpmak üzere buluyorsunuz. Çarpmayı engellemenin bir yolu yok. Araba, grubu kurtarmak uğruna yoldan çıkıp duvara çarparak sizi, tek yolcusunu, ciddi şekilde yaralamalı ya da öldürmeli mi? Yoksa sizi kurtarmak uğruna, gruba çarpacağını bile bile var gücüyle durmaya mı çalışmalı?

Bu etik ve ahlaki ikilemi, Arxiv’de yayınlanan yeni bir makalede Touluse Ekonomi Üniversitesinden Jean-Francois Bonnefon öncülüğünde bir grup araştırmacı tartıştı. Bu makalede araştırmacılar, sürücüsüz arabaların kullanımının artmasıyla bunun gibi kazaların kaçınılmaz olduğunu vurgularken; arabaların bu gibi durumlarda ne yapmaya programlandığının, teknolojinin halk tarafından benimsenmesinde büyük bir rol oynayacağının altını çizdiler. Ve şunu eklediler: “Otonom araçların, bu gibi ikilemlerle karşılaştığında doğru seçim yapmasını sağlayacak algoritmaları belirlemek zorlu bir görevdir. Bu araçların ve kaçınılmaz kazaların söz konusu olduğu durumlarda, üreticilerin ve düzenleyicilerin deneysel etik yöntemleri uygulamak için psikologlara ihtiyacı olacağını savunuyoruz.” 

Çalışmalarında, araştırmacılar Amazon’un Mechanical Turk adlı çevrim içi kitle bazlı soru-cevap aracından yüzlerce insana anket yaptılar. Katılanlara, daha önce bahsedilen duruma ek olarak arabanın içindeki ve dışarıdaki insan sayısını, arabadaki insanların yaşlarını değiştirerek (çocukların olduğu) birkaç senaryo sundular.

Sonuçlar, pek de şaşırtıcı olmadı: genelde, insanlar diğerlerini kurtarmak için arabadakileri feda etmeye razılardı. Ama bu insanların çoğu eğer kendisi arabada değilse buna razıydı. Cevap verenlerin %75’i yoldan çıkmanın ahlaki bir davranış olduğunu düşünse de sadece %65’i arabanın gerçekten yoldan çıkmak için programlanması gerektiğini düşünüyordu.

Araştırmacılar, -50 (ne olursa olsun sürücüyü koru) ile +50 (kurtarılan hayat sayısını mümkün olduğu kadar yükselt) arasında değerlendirme yapılan ölçekte ortalama yanıtın +24 olduğunu ve sonuçların, genellikle katılanların kazadaki ölü sayısını en aza indirmeye programlanmış, yararcı davranan otonom araçlardan memnun olduğunu gösterdiğini yazdılar. 

Yine de bu durumla ilgili yasal çerçeveler muallakta. Arabanın, en az sayıda insan kaybı için mantıkla hareket etmesini ve gerektiğinde yoldan çıkmasını şart koşacak yeni yasalar çıkacak mı? Yoksa arabaların farklı seviyelerde ahlaki değerlere sahip olmasına izin verilecek mi? Araştırmacılar şunu soruyor: “Eğer üretici; arabanın ahlaki algoritmasını farklı versiyonlarda sunarsa ve alıcı bilerek birini seçerse, algoritmanın seçiminin zararlı sonuçlarından dolayı alıcı suçlanabilir mi?” 

MIT Technology Review, sürücüsüz arabaların doğaları gereği insan sürücülerden daha güvenli olduğunu ve belki de bu durumun kendi içinde yeni bir ikilem yaratabileceğini ifade ettikleri gibi, makalelerinde de şöyle yazdılar: “Eğer sürücüsüz arabalar sahibini feda etmeye programlandığı için daha az insan sürücüsüz araba satın alırsa, sıradan arabaların kazaya sebep olma ihtimali daha fazla olduğundan, insan kaybı artacaktır. Bu durum bir paradoks (Catch-22) yaratıyor.” 

Şüphesiz ki; sürücüsüz araba, geleceğin toplu taşıma sistemi için mantıklı bir seçenek ve seyahat konusunda dünya çapında kökten bir değişim vadediyor. Ama bu araştırmanın da vurguladığı gibi, hala çözülmesi gereken önemli sorunlar var. Araştırmacılar bunu şu şekilde dile getirdi: 

Etik otonom makinelerin nasıl oluşturulacağı sorunu, günümüzde yapay zekâ çalışmalarındaki en zorlu sorunlardan biri. Milyonlarca aracı otonom yapmak üzereyken algoritmik ahlaklılığı ciddiye almak hiç bu kadar önemli olmamıştı.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: IFLS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2020 01:51:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4134

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Müfredat
Endokrin Sistemi
Kuyrukluyıldız
Akciğer
Abiyogenez
Gıda
Genetik
Eşcinsellik
Covıd-19
Ecza
Doğa Yasası
Bakteriler
Sağlık Örgütü
Epidemik
Anne
Evrimsel Biyoloji
Hayvanlar
Şehir Hastanesi
Göğüs Hastalığı
Bilim İnsanı
Kromozom
Doğa Yasaları
Genler
Maymun
Astrofotoğrafçılık
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sorgulanamayan cevaplardansa, cevaplanamayan soruları tercih ederim.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder