Sudan'ın Doğu Çölünde Yeni Kaya Sanatı Alanları Keşfedildi!
/content/99004abb-8f3c-4511-885b-8247c382289e.jpeg)
- Basın Bildirisi
- Bilim Haberciliği
Eski Haber
Macquarie Üniversitesi ve Polonya Bilimler Akademisi'nin Akdeniz ve Doğu Kültürleri Enstitüsü'nden arkeologlar, Journal of Egyptian Archaeology dergisinde yayınladıkları makalede, Sudan Doğu Çölü veya diğer adıyla 'Atbai'de 16 yeni kaya sanatı alanı keşfettiklerini belirtiyor.[1] Yeni keşfedilen ve 4.000 yıl öncesine tarihlenen sanat eserlerinin neredeyse tamamında sığırlar yer alıyor. Macquarie Üniversitesi'nde araştırmacı olan Dr. Julien Cooper, bu konuda şöyle söylüyor:
Bol miktarda suya ve dönümlerce otlağa ihtiyaç duyan ve bugün Sahra'nın kuru ve kurak ortamında hayatta kalamayacakları için çöl kaya duvarlarına oyulmuş sığırları bulmak şaşırtıcıydı. Antik kaya sanatında sığırların varlığı, bir zamanlar ‘yeşil bir Sahra’ varlığını kanıtlayan en önemli kanıtlardan biridir.
Doğu Sudan'da keşfedilen kaya sanatı, çölü; çimenli bir savan olarak, havuzlar, nehirler, bataklıklar ve su birikintileriyle dolu; zürafa ve fil gibi çeşitli Afrika savana faunasına ev sahipliği yapan bir yer olarak tasvir ediyor.
“Yeşil Sahra” fikri daha önceki arkeolojik ve iklimsel saha çalışmaları ve araştırmalarla kanıtlanmıştır. Uzmanlar bu dönemi yaklaşık 15.000 yıl önce başlayan ve yaklaşık 5.000 yıl önce sona eren yaz muson yağmurlarının arttığı bir dönem olan Nemli Afrika Dönemi (İng: African Humid Period) olarak adlandırmaktadır.
Sığırların yanındaki insan tasvirleri süt sağma eylemine işaret ediyor olabilir; bu da bölgenin M.Ö. ikinci veya üçüncü binyılın sonlarına kadar sığır çobanları tarafından işgal edildiğini gösteriyor.
Nemli Afrika Döneminin sona ermesinin ardından, M.Ö. 3000 civarında, göller ve nehirler kurumaya başlamış, kum ölü otlakları kaplamış ve insan nüfusunun çoğu Nil'e daha yakın bir yere sığınmak için Sahra'yı terk etmiştir. Arkeologlar şöyle anlatıyor:
Yeni kaya sanatının keşfedildiği Wadi Halfa çevresindeki Atbai Çölü neredeyse tamamen insansızlaştı. Kalanlar da sığırları bırakıp koyun ve keçilere yöneldi. Bu, insan yaşamının tüm yönlerinde diyet ve sınırlı süt tedarikinden, sürü ailesinin göç desenlerine ve sığırlarına bağımlı olanların kimliği ve geçim kaynaklarına kadar büyük sonuçlar doğurmuş olmalı.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Muhteşem!1

- Tebrikler!0

- Bilim Budur!0

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

- ^J. Cooper, et al. (2023). Rock Art Surveys In The Sudanese Eastern Desert: Results Of The 2018–2019 Atbai Survey Project. SAGE Publications, sf: 189-208. doi: 10.1177/03075133231211917. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 03.11.2026 20:03:42 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/17651
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.