Puan Ver
0
Puan Ver

Varoluşçuluk nedir?

Internette okumama rağmen anlayamadım farklı kelimelerle açıklayabilir misiniz?

3
Anonim 0
3 Cevap
Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
3
Puan Ver

Selam. 

Varoluşçuluk kendi içerisinde bir çok alana dair yaklaşım barındıran ve 1900'lü yıllardan itibaren özellikle 2.dünya savaşıve sonrası yükselişe geçmiş bir felsefe akımıdır. Zamanla o kadar popüler hale gelişmiştir ki bu akım varoluşçu psikoloji, edebiyat, tiyatro, şiir, sinema gibi bir çok alanda kendini göstermiştir.

Varoluşçuluğun nasıl ortaya çıktığına yönelik bir çok yaklaşım vardır ancak en genel kabul gören yaklaşımlardan biri Soren Kierkegaard'ın metinlerinin ve Heidegger'in fenomenolojik yaklaşımının akım içerisinde temel bir yeri olduğudur. Zamanla Sartre ve Camus (bir varoluşçu olduğunu kabul etmediği söylenir) akımın daha da büyümesine önemli katkılar yaparak kendi varoluşçu yaklaşımlarını ortaya koymuşlardır. 

Varoluşçuluğun başlangıç önermelerinden biri şudur; "İnsan bu dünyaya fırlatılmıştır, bu dünyaya terk edilmiştir ve burada unutulmuştur." İnsan içinde yaşadığı dünya ve topluma dair hiç bir verili gerçeklik ile dünyaya gözünü açmaz. Var olduğu andan itibaren toplum, kültür, din, ideoloji vb. gibi "gerçekliklerle" çevrelenmiş olduğunu fark eder. Bir varoluşçu bu andan itibaren en temel soruyu sorar; "o zaman varlığımızın anlamı nedir?" ya da "anlam nedir?" 

Heidegger ve takipçileri bu soruya cevap verirken sıradışı bir dil kullanarak Angst  ve Dasein kavramları gibi 100'ün üzerinde kavram icat ederek yeni bir fenomenoloji inşa etmeye çalışır. Angst, Türkçe'ye "varoluşsal kaygı" diye çevriliyor (kimileri bu çeviriye katılmasa da), insan varlığın anlamını unutmuştur Heidegger'e göre; çünkü "varlık nedir?" diye bir soru sorsak kimse bu soruya cevap verememektedir. Ya varlık varolandır türü bir totolojiyle cevap vereğiz bu soruya (ki bu bir cevap değildir, tanrı tanrı olandır, su su olandır bir cevap sayılmayan totolojidir.) ya da bilmiyoruz diyeceğiz. Ancak bu ne anlama gelir? Nasıl olur da varlığın anlamını bilmeyen bir varlık olarak insan var olmaya devam eder? Heidegger insan varoluşunun diğer eşya veya canlıların varoluşu gibi olmadığı ve farklı bir otantiklik, dünyaya açıklık içerdiğini söyler. Bu dünyaya açıklık insanın fırlatıldığı dünyada varlığının anlam kazanmasını sağlar. Ancak diğer yandan "dil, varlığın evidir." der Heidegger. Dil'i en iyi kullananlar da şairlerdir, o halde şairler varlığın çobanlarıdır ve bizi "unuttuğumuz varlık yurduna" (varlığın anlamını bilmiyorduk, unutmuş olduğumuz varsayılır) götürecek olanlardır. Bu doğrultuda Hölderlin, Rilke gibi bir çok şairin şiirlerini çözümlemeye yönelmiştir filozofumuz. Heidegger'in anlayışımı çok karmaşık ve geniş çaplıdır, Sarte Varlık ve Hiçlik adlı metninde Heidegger'in Varlık ve Zaman adlı kitabının bir nevi değerlendirmesi ve eleştirisi ile yola çıkarak kendi yaklaşımının temellerini atmıştır. Ona göre Varoluşçuluk, "önce var olan varlığın daha sonra özünü inşa etmesi" yani kendine yeni anlamlar yaratmasıyla ilgilenir. 

Diğer yandan Camus'un "absürdizm" adını verdiği bir yaklaşımla hayatın bir anlamının ne olduğu sorusuna dair Sisifos anlatısı ile cevap verir, hiç bir amacı yoktur hayatın ve anlam dediğimiz şeyin içi boş olsa bile öyle değilmiş gibi yaşamaya devam etmeliyizdir ona göre. 

Günümüzde hala varlığı görece az olsa bile hissedilen bu yaklaşım özellikle edebiyat, tiyatro gibi alanlarda kabul görmeye devam etse de Analitik gelenek içerisinde aynı sorulara daha farklı cevaplar verilir ve varoluşçuluk kabul göre bir yaklaşım değildir diyebiliriz. Örneğin analitik felsefese de "Anlam" sorusu dil felsefesi gibi alanlarda ele alınır. 

3
Puan Ver
1
Puan Ver

Kabaca söylemek gerekirse, varoluşçuluğun ana fikri dünyaya atılmışlık, fırlatılmışlıktır. Bizler bilerek ve isteyerek dünyaya gelmedik gözümüzü açtık, baktıkki dünyadayız derler. Bu fikirden hareketle insanın varoluşunun, insanın özüne sonralığı düşüncesini benimserler. Halbuki bir kalemi örnek verecek olursak; kalemin özü, varoluşundan öncedir. Kalem üreticisi kalemi zihninde planlar ve ortaya çıkarır. Yani kalemin varoluşu özünden sonra gelir. Varoluşçular insan sözkonusu olduğu zaman bu durumun ters işlediğini savunurlar ve buradanda hareketle asıl felsefelerine ulaşırlar.

O da şudur; madem varoluşumuz özümüzden sonra geliyor, madem bu dünyaya fırlatıldık, o halde insan bu dünyada kendini var edebilir, bunuda ancak kendi yapıp ettikleriyle başarabilir. Bizi biz yapan eylemlerimizdir ve bu şekilde varoluruz derler ve son olarak; insanın irade sahibi olduğunu ve karar verebildiğini söyleyerek, insanın bütün yaptıklarından mutlak anlamda sorumlu olduğunu söylerler.

1

Kaynaklar

  1. Varoluşçuluk
Puan Ver
1
Puan Ver

Varoluşçuluk , varoluş felsefesiyle ilgilenmek ve varoluşsal konular üzerine kafa yormaktır. Bilgi felsefesi, bilim felsefesi, zaman felsefesi, matematik felsefesi gibi çeşitli felsefe akımları mevcuttur. Varoluş felsefesi de bunlardan biridir. Ontoloji hem varlık hem varoluş konularını tartışır. Varlık ile varoluş arasında bir takım nüans farkları vardır. Dolayısıyla Ontoloji hem varlığı hem de varoluşu kapsar.

Varoluşçular biz nereden geldik? nasıl varoldu? varoluşumuzun öncesinde ne vardı? varoluşumuz sona erecek mi? sonra ererse ne olacak? gibi insanlığın en eski ve cevapsız sorularına kafa yorarlar.

Önde gelen varoluşçulara örnek göstermek gerekirse: sartre, nietzsche, camus, heidegger ve bu liste oldukça çoğaltılabilir. Ayrıca Dostoyevski'nin bir çok romanında ağır varoluşçu temalara rastlamak mümkündür.

1
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder