Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
0
Puan Ver

Türkiye cumhuriyeti ana yasasının ilk 4 maddesi?

Türkiye cumhuriyetinin şekli yönetim bicimi bayrağı marşı başkenti gibi özellikleri ilk 3 maddede yazıyor. Bu 3 maddeyi ise 4. Madde koruyor peki bunları değiştirmek isteyen biri 4. Maddeyi kaldırıp değiştire bilir ozaman neden böyle bir madde var?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Öğretide genellikle iki tip yoruma rastlanıyor. Anayasanın lafzından hareket edenler dördüncü maddenin değiştirilerek değiştirme yasağının ortadan kaldırılabileceğini, kurucu iradenin bunu engellemediğini iddia ediyor. Öbür yandan Anayasanın gayesine göre yorum yapanlar dördüncü maddenin de değiştirilemeyeceğini, bunun yapılmasının kurucu iradenin amacına aykırı olduğunu ileri sürüyor.

Anayasa hukuku açısından anayasayı yapan iradeye kurucu irade, kurucu iradenin yaptığı anayasaya göre davranan iradeye ise kurulu irade denir. Kurucu irade genellikle devrim, ihtilal, darbe, savaş, işgal gibi hukuk dışı yollardan doğar. Bu yolların ardından kurulan irade ise meşruiyetini kurucu iradenin yapmış olduğu anayasadan alır. Meşruiyet kaynağı olması sebebiyle kurulu irade anayasa hukuku açısından kurucu iradenin dışına çıkmamalıdır.

Mukayeseli hukukta değiştirme yasağı öngören maddelerin kendisini de koruma altına alması nadir görülen bir durum. Hukuk tarihimizde de anayasalarımız böyle bir örneğe sahip değil. 1924 Anayasası m. 102/4 ve 1961 Anayasası m. 9 da devlet şeklinin cumhuriyet olduğunu belirten maddeyi değiştirmeyi yasaklıyor. Ancak bu maddeler de kendisini koruma altına almıyor. O halde lafzi yorum yapanlara göre bu maddeleri değiştirdikten sonra monarşiye geçmek mümkündü. Öbür yandan kurucu iradenin bunu arzuladığını söylemek pek doğru olmasa gerek.

Sonuç olarak değiştirme yasağı öngören maddelerin kendisini de koruma altına almasını beklemek anayasa hukukunun genel mantığı içerisinde kabul edilebilir bir düşünce değil. Gerek uluslararası gerek ulusal benzerlerine bakıldığında değiştirme yasağı öngören maddelerin kendisini de koruma altına almasını beklemek, bunu yapmadığı takdirde değiştirme yasağının kaldırılabileceğini düşünmek doğru değil.

Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (2)
Paylaş
3

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Fikrimi çalmış olmaları umrumda değil. Umrumda olan, kendilerine ait hiçbir fikirlerinin olmaması.”
Nikola Tesla