Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Tavuk suyu yada kemik suyu çorbası, soğuk algınlığı veya gribe karşı iyileştirici etkiler gösterir mi?

Bu konu hakkında bilgi edinmek istiyorum bu yüzden dolayı evrim ağacı platformunun bana yardımcı olacağını düşünüyorum, kendim yapmış olduğum ufak çaplı yabancı ve yerel kaynak araştırmalarımın sonucunda pozitif etkilerinin olduğunu okudum ama doğruluğundan şüpheliyim.

1
112 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Kesin olarak cevap vermek zor, çünkü bu konuda yapılmış çalışmalar oldukça kısıtlı ve gerek bahsi geçen tüketim ürünleri gerekse bahsi geçen üst solunum yolu enfeksiyonları çok çeşitli olduklarından bilimsel yöntemlerle bir çalışma uygulamak da oldukça zor. Yine de bir parça ehemmiyetle söylenebilir ki şu ana kadarki çalışmalar "iyileştirici" değil, lâkin "semptom giderici" yahut "rahatlatıcı" bir etkinin mümkün olduğuna işaret ediyor.

Öncelikle şunu anlamak gerekir; grip, soğuk algınlığı ya da neredeyse tüm diğer yaygın üst solunum yolu enfeksiyonlarında insanın hayat kalitesini en çok etkileyen sorun mikrobiyal etkenin bizzat sebep olduğu bir yıkımdan değil, o etkene insan bedeninin verdiği anormal tepkidir. (Tıbbî tabirle hipersensitivite reaksiyonu) Üst solunum yolunun viral patojenlerinin ezici çoğunluğu günler içinde sönümlenen, insan sağlığını kalıcı tehdit etmeyen enfeksiyonlar oluşturur. Buna karşın her yıl milyarlarca insan bu enfeksiyonlardan etkilenenerek dünya genelinde büyük iş gücü kayıpları ve hayat kalitelerinde ciddi düşüşler ortaya çıkar. Dolayısıyla bu enfeksiyonlara karşı en önemli tıbbî arayış, hastalığa karşı vücudun verdiği anormal tepkinin dengelenmeye çalışılması, adeta hastalığa değil kendi vücutlarımıza karşı bir arayıştır.

Tıpta buna semptomatik tedavi denir ve üst solunum yolu enfeksiyonlarının yaygın olanlarına karşı yapılan işlem semptomatik tedavi uygulamaktır. Ateş, öksürük, burun akıntısı, boğaz ağrısı, baş ağrısı, hâlsizlik, üşüme vs. bilinen tüm klasik bulgular semptomlardır ve temel hedef bunların ortadan kaldırılmasıdır. Bu bazen eczaneden alınmış bir parasetamol ya da non-steroid anti-enflamatuar türevi ilaç olabilir. Hâlsizseniz iyi bir istirahat ve uyku olur bazen. Öksürüğünüz varsa ve sigara kullanıyorsanız tek başına sigara tüketiminin azaltılması da şikayetlerinizi azaltabilir. Bunların tümünü semptomatik tedavi kapsamında addetmek yerinde sayılır.

Konunun çerçevesini ortaya koyduktan sonra asıl meseleye geri dönecek olursak biyomekanizma şöyledir; üst solunum yolunda bir hastalık varlığı durumunda bu bölgedeki kan kılcal damarlarında genişleme (vazodilatasyon) olur, bu damarların geçirgenlikleri artar ve bazı savunma hücrelerinden sitokin denen sinyal proteinleri salgılanarak bölgeye akyuvarların toplanması sağlanır. Özellikle nötrofil isimli akyuvar grubunun bölgede toplanmasının ardından enfekte olmuş dokularda ani bir yıkım süreci, ödem ve dolayısıyla ağrı, ayrıca salgı yapan epitel hücrelerinde salgı artışı, bu salgıların mukus ihtivasında oransal artış ve dolayısıyla tıkanıklık hissi ile hava yolunda artan salgının yarattığı uyarıya karşı refleks olarak gelişen öksürük.

İşte eğer sıcak çorbalar (veya sıcak sıvılar) yaygın üst solunum yolu enfeksiyonlarında bir rahatlama sağlıyorsa büyük olasılıkla bu mekanizma üzerinden etki ediyor olmalılar. Çalışmalarda üzerinde en çok durulan fayda, sıcak sıvıların üst solunum yolu epiteli üzerine temas ettiğinde bu bölgede nötrofil birikmesini azalttığı, dolayısıyla bağışıklık yanıtını en azından bir süreliğine baskılayarak rahatsız edici semptomların oluşumunu engellediği yönünde. Peki, her çorba aynı mıdır? Çorbanın cinsi bu etkinin gücünde pay sahibi olabilir mi? Çalışmaların en azından birkaçı çorbaların sıradan sıcak su tüketiminden üstün olabileceğini söylüyor. Bu da çorbanın hoş tat hissi yaratarak yutulmadan önce daha uzun süre temas ederek etki gücünü artırmasıyla ilişkilendiriliyor.

Yani "anne çorbası" işe yarıyor olabilir mi? Olabilir. Kesinlikle yarıyor diyebilir miyiz? Hayır, henüz değil, şimdilik sadece elimizde destekleyici bulgular var diyebiliriz.

192 görüntülenme
Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (2)
Paylaş
3

Kaynaklar

  • Yazar Yok. 2003 Lippincott Williams &Amp; Wilkins, Inc.. (22 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 22 Şubat 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Chicken Soup Inhibits Neutrophil Chemotaxis In Vitro.. (22 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 22 Şubat 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Effects Of Drinking Hot Water, Cold Water, And Chicken Soup On Nasal Mucus Velocity And Nasal Airflow Resistance.. (22 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 22 Şubat 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. New Study Supports Chicken Soup As A Cold Remedy. (22 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 22 Şubat 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Remedies For Common Cold Symptoms: Making Sense Of Myriad Drugs. (22 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 22 Şubat 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hiç denediniz mi? Başarısız oldunuz mu? Fark etmez. Tekrar deneyin. Tekrar başarısız olun. Daha iyi başarısız olun.”
Samuel Beckett