Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Taha Basmacı
Üye
5

Tarihi bir kaynağın gerçekliğini nasıl anlayabiliriz ya da nasıl güvenilir kaynak olduğuna kanaat getirebiliriz?

Tarihi bir olayı incelerken kitaplar mı yoksa internetteki belgeler mi daha sahici ve güvenilir olur.
1,572 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Egemen Sak
Egemen Sak
40K UP
Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Aslında bu durum basit gibi anlatılsa da oldukça karmaşık durumlar ortaya çıkıyor.

Yani evet hep lisede basitçe anlattılar tarihi kaynakları bizlere ama iş bu kadar basit değil.

Tarihi öğrenmeye çalıştığımızda, hiçbir zaman tam güvenilir bir kaynak bulamazsınız. Bunu açıkça söyleyim. Yani hiç bir kayıt %100 doğru veya yanlış değildir. Çünkü tarih, birinci elden kaynağa ulaşsa bile "tarafsızlık" ilkesine uygun olup olmadığını kaynağı doğrulayan başka kaynak bulmadan bilemezsiniz. Kaldı ki bulduğunuz kaynağın da taraflı yazıldığı belli değil. Bu durum, kronoloji ne kadar geriye gidiyorsa o kadar zorlaşır hale gelir. En basit ve en yakın örneği ile, "Türk İhtilali"ni incelemek istiyorsunuz. 20. Yy verilerine bakıyorsunuz. Türk kaynakları 2 kez İnönü civarında çarpışmadan ve Yunan taaruzunun bozgunundan bahsederken, aynı olay Yunan kaynaklarında; Yunan birliklerinin keşif amaçlı saha gezisi sırasında Türk birlikleri ile karşılaşıp ufak çaplı çatışmalar olarak belirtir. Bir harp olduğunu bile kabul etmez. Buyrun bakalım kim doğruyu söylüyor. İki tarafı da doğrulayan kaynaklar bulabilirsiniz. Veya Ermeni Soykırım iddiası ile birbirinin zıttı binlerce dosya ve veri bulabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

İş oldukça karmaşıktır haliyle. Ve böyle durumlarda tarihe yardımcı bilimlerden yararlanıldığı gibi biraz da akıl ve mantık kullanılarak bazı yorumsal tespitler yapılır. Örnek vermek gerekirse A ile B durumu olsun. Ve ikisi de kaynaklarca doğrulansın. Ancak arasında geçen bir zaman olduğunda ve kaynak yoksa arasındaki süreyi anlatan (ki genelde olmaz) bunu biraz yorumsal biraz mantıksal olarak doldururuz. Bazen çok farklı bir kaynak bulur ve tarihin o kısmını sıfırdan başlarız. Bu yüzden tarih bilim değil bilim üstü bir şeydir.

Tarih öğrenmek istiyorsanız bu dönemde kitap da internet de oldukça verimli bir kaynak olabilir. Ancak kaynak olarak kullandığınız yazının kaynakları oldukça önemlidir.

Örneğin bazı Wikipedia yazıları, TTK, İslam Ansiklopedisi ve birçok akademik yazıya artık internetten ulaşabilirsiniz ve güzel kaynak bulabilirsiniz. Ancak ismi cismi kaynağı belli olmayan yazılar da var internetten. Bilgi kirliliği diyoruz buna. Bu kirlilikten arındırabilirsek internet de güzel kaynaktır.

Aynı durum kitap için de geçerlidir. Baş ucu kitaplarım var. Bunun dışında da boş kitaplar yok değil. 500 sayfalık sözde tarih kitabının 3 sayfa kaynağı yok. Hal böyle olunca kaale alıncak bir kitap değil. Veya daha da kötüsü tarih kitabı diye aldığınız kitap, tarihi romancılığın bir ürünü ise tamamen edebi ve zevk amaçlı okunur. Hiç bir bilgi kaale alınmaz.

Tüm Reklamları Kapat

Aynı durum hatta televizyonda ve ya video sitelerinde de geçerlidir. YouTube' de Haluk Tatar var mesela kaynağını İlber Hoca'dan alır.

Ama siz gider kaynak olarak Muhteşem Yüzyıl'ı alırsanız, sonra gider Hürrem Sultanın, Şehzade Mustafa'yı öldürülmesinde payı olduğunu iddia eder kendinizi komik duruma düşürürsünüz. Böyle örnekler çokça vardır.

Burada önemli olan kaynağınızı nerden aldığınızdan çok kaynağınızın kaynağı kimdir nedir vs. Ayrıca tarih bir bilimdir. Ve mantıksız, akıl dışı, mucizevi olayları kaale almaz. Belgeler olsa dahil almaz. Şimdi çıkıp adam binlerce dosya sunsun önünüze ve ekipmansız uçabildiğini söylesin. Bu doğru kabul edilebilir mi ?

Sevgiler

243 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close