Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Tarih doğru biçimde nasıl araştırılır?

Kaynaklar,kitaplar var fakat ben o yazıların doğruluk payını nasıl bilebilirim? Bilimde ki gibi kanıtlanmış tarih verilerine nasıl doğru şekildeulaşrm

3
140 görüntülenme
Teşekkür (2)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Merhaba, Bir tarih bölümü öğrencisi olarak, sorunuza temel anlamda cevap vermek istedim. Eğer bir araştırma içerisindeyseniz ve ele aldığınız konuyu derinlikleriyle araştırmak istiyorsanız, çeşitli otoritelerce doğrulanmış kaynakları kullanmanız çok doğru olacaktır.

İlk elden kaynaklar kesinlikle "doğruluk" demek değildir. Örneğin, 1800-1820 arasında köylü ekonomisi üzerine bir araştırma yapıyorsunuz ve düşük seviye bir memurun işlediği verilere ulaştınız. Bu memur kötü niyetli bir memursa giderleri ya da gelirleri çok farklı şekillerde üstlerine sunmuş olabilir. "Kesin bilgiye nasıl ulaşacağım?" demeniz çok normal, kesine yakın bilgiye ulaşmak için birden fazla kaynakla çalışma yapmanız gerekiyor. Fakat yine de kesin bir bilgi elde etmek çok güç. Yine bir örnek vermek gerekirse, Osmanlı'nın Kayı boyundan gelmediğine yönelik bulgular, Kayı olduğuna yönelik bulgulara göre daha fazla. Fakat bu kesin bir yargıya varmamıza yetmiyor.

Bunların dışında sadece bilgi almak için ya da hoşunuza gittiği için okuyorsanız, yine "Sapiens" gibi ya da "Bunu Herkes Bilir" gibi bilim camiası dışındakiler için yazılmış kitaplar sizi fazlasıyla tatmin edecektir.

Eğer sorunuz işin mutfağı, yani teknikle ilgiliyse; önce bir konu (çalışılmamış olması tercihtir. Eğer çalışılmış fakat eksik olduğunu ya da subjektif olduğunu düşünüyorsanız tekrar araştırabilirsiniz.) belirleriz ve arından konu hakkında literatür taraması yaparız. Bu ilk adımı attıktan sonra bir amaç ve temel soru belirlenir, ardından veriler toplanır, analiz edilir ve yazma işlemine geçilir.

Puan Ver
7
Puan Ver
Teşekkür (9)
Paylaş
7

Soru tarih ile ilgilenenler açısından genel bilgi ile cevaplandırılabilecek bir soru. Ancak kaynağı şart koştuğunuz için ufak bir İnternet taramasıyla karşıma çıkan bir makaleyi de incelemenize sunuyorum. Özetleyecek olursak tarihi kaynaklar, kaynaklık ettiği döneme ilişkin olup olmamasına göre birinci el ve ikinci el kaynaklar olarak ikiye ayrılıyor. Birinci el kaynaklara ana kaynak da deniliyor. İkinci el kaynaklar ise kaynaklık ettiği döneme ilişkin olmayıp yazarının ana kaynaklardan yararlanarak meydana getirdiği kaynaklardan oluşuyor. Tahmin edileceği üzere birinci el kaynaklar daha güvenilir. Zira birinci el en nihayetinde sadece tarihi bir olaya bizzat tanıklık eden kişilerin tanıklığını içerirken ikinci el kaynaklarda yazarın araştırması da devreye giriyor. Bu noktada ikinci el kaynağın sahibinin de yanılma payını düşünmek gerekiyor. Kaynakların güvenilirliğine ilişkin yazılı veya sözlü olup olmamasına göre de tasnif mümkün.

307 görüntülenme
Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Aslında birinci elden kaynaklar da tam olarak güvenilir olamayabiliyor. Örnek olarak; Eski Doğu Tarihi Dersinde hocamız Hitit - Mısır savaşını anlatırken, Mısır kaynaklarının savaşı Mısırın kazandığını kaydettiğini ancak yapılan anlaşmaya göre asıl kazananın Hititler olduğunun görüldüğünü söyledi. Hititler'in o savaşla ilgili olan kaynakları kayıp. Ancak Mısır kaynaklarının başka şekillerde de yanlış bilgi verdiklerini bildiklerinden dolayı savaşı Hititler'in kazandığını kabul ettiklerini söyledi. Anlatmak istediğim birinci veya ikinci el her türlü kaynak eleştiri süzgecinden geçirildikten sonra kullanılmalı. Günümüzde zaten bu tür kaynakların çoğunun eleştirileri yapıldı. Bu araştırmacılara büyük kolaylıklar sağlayacaktır.

Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (3)
Paylaş
2
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Nihayet bir kadının bilim alanında kariyer yapması, bir ponpon kız olması kadar kabul edilir hale gelmiştir.”
Myra Barker