Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
5

Sovyet komünizminin çökmesinin sebebi nedir?

ideolojinin temelde yetersiz olması mıdır, yoksa Sovyet coğrfyası ve kültüründn kaynaklı doğal sebeplerden midir?
1,477 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
3 Cevap
Bora Usta
5 yıldır sosyalistim ve 2 yıldır aktif olarak siyasi parti üyesiyim

Kısa cevap: Bir ideolojik yetersizlik değil koşulların sonucudur. Bu sorunun cevabını anlamak için sürecin başına dönmek gerekir çünkü iddia edildiği gibi Gorbaçov'un veya bir başkasının hatalı kararlarının bir sonucu değil, süreç içerisinde gelişen koşulların sonucudur. Kısa bir özet geçmek gerekirse devrim öncesinde devrimin nasıl olacağı önemli bir tartışma konusuydu. Çünkü Rusya gelişmiş bir sanayi ülkesi değil, geri kalmış ve geç sanayileşmiş bir ülkeydi. Bu nedenle de RSDİP (Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi) içinde uzun bir süre en güçlü eğilim Rusya'da sosyalist bir devrimin yapılamayacağı ve önce bir demokratik devrim yapılması ve kapitalist ilişkilerin yerleşmesinin ardından sosyalizm için mücadele edilmesiydi (Fazlasıyla üstünkörü anlattım o yüzden bu hususta fikir vermesi bakımından Lenin'in "Demokratik Devrimde Sosyal Demokrasinin İki Taktiği" kitabını tavsiye ederim) . Ancak 1917'de, Lev Troçki'nin 1905 yılında yazdığı "Sonuçlar ve Olasılıklar" broşüründe savunduğu taktikler uzun tartışmalar sonucu kabul edilir. Bunlar da özetle Rusya her ne kadar geri kalmış ve geç sanayileşmiş bir ülke olsa da belirli sanayi kentlerinde yoğunlaşan işçi sınıfı köylülere önderlik edip iktidarı alabilir (Bkz. Eşitsiz Bileşik Gelişim Yasası).[1] Bu sürecin ardından da Rusya dünya sisteminde bir kırılma yaratarak merkez ülkelerdeki devrimleri desteklerse (ki aklında Almanya vardı) bu ülkelerin gelişmiş sanayisi ile gerçek bir işçi devletine dönüşebilir ve devrimi tüm dünyaya yayarak tamamlayabilirdi. Ha keza Ekim Devrimi'nin ve 1.Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'da pek çok ülkede devrimci durum görüldü.[3]

Ancak bu devrimlerin çeşitli sebeplerden başarısız olması ve kanlı bir iç savaş (Bkz. Rus İç Savaşı) sonrası ülke hem yalnızlığa hem de büyük bir yıkım ardından ekonomik çöküşe gömüldü. Devrim yayılamadığı gibi iç savaş sırasında yolsuzluk ve bürokratikleşme baş gösterdi. Tarımsal üretimi canlandırmak için başvurulan NEP politikası her ne kadar tarımsal üretimi arttırmak ve kıtlıkla başa çıkmak konusunda başarılı olsa da gerekli sınai büyüme sağlanamadı ve bu süreçte tekarardan bir tüccar sınıfı ortaya çıktı. NEP SSCB içindeki yozlaşmanın başlangıcı kabul edilir. Ayrıca iç savaşta bolşevik zaferinin kesinleşmesinin ardından SBKP içine birçok kariyerist katıldı ve bu kişiler de artan bürokratikleşme sürecine katkı sağladı. Lenin hayattayken bu süreçle mücadele etmeye çalışsa da başarılı olamadı ve ardından öldü. Lenin'in ölümünün ardından bürokrasi kontrolü ele geçirdi. Önce Troçki gibi en çok sorun çıkartacak bolşevikleri sürgüne gönderdi ya da hapsetti. Sonra da "Büyük Temizlik" ile de tüm eski bolşevik kadroları yok ett[2]i. Troçki SSCB'yi yozlaşmış işçi devleti olarak tanımlasa da 1928 sonrasında hem 5 yıllık plan ile hem de yerel sovyetlerin lağvedilmesi ile bürokratik karşıdevrim tamamlandı ve SSCB artık bir işçi devleti olmaktan çıktı.[4] Aslında SSCB'de sosyalizm 1928'den itibaren sadece isimde kalmış bir şeydir. Sonrasında Marksizmin içi boşaltılarak sadece SSCB dış politikasının bir aracı haline getirildi. Dünyadaki devrimler SSCB yanlısı değilse ezildi, olanlar da bürokratikleşti ve SSCB güdümüne girdi. Kısa bir özet geçtim kaynakça ve okuma listesi bırakacağım daha derin araştırmak isterseniz oraya bakabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Kaynaklar

  1. Derya Koca. Troçki Ve Eşitsiz Bileşik Gelişim. (21 Ağustos 2016). Alındığı Yer: Sosyalist Gündem | Arşiv Bağlantısı
  2. L. Trotsky. (2006). İhanete Uğrayan Devrim. ISBN: 9789944494007. sf: 438.
  3. L. Troçki. Surekli Devrim. ISBN: 9789757178040.
  4. Tony Cliff. (1990). Rusya'da Devlet Kapitalizmi. ISBN: 9757650307. Yayınevi: Metis.
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Görkemli Mareşal
Medeniyet Bilimciyim

Komünizm Sovyet döneminde uygulanmamıştır. Sıkça karıştırılan bir durum. Sovyet bir Komünist devlet değil, Komünizm ve Sosyalizm için deneme amacıyla kurulmuş ve Vladimir Lennin'in ölümü, Stalin'in kısmen Faşist yönetimi yüzünden amacından uzaklaşmış bir devlettir. Sovyetler yanlış dönemde yani Kapitalizm gibi sistemlerin yükselişte olduğu bir dönemde kuruldu. Haliyle ekonomik sistem bozuldu. Devlet odaklı ekonomi halka zorluklar yaşattı. Herşeye devlet karar veriyordu. Temel ihtiyaç maddelerine erişim zordu. Gorbaçov'un açık devlet politikası ile Stalin'in işlediği insanlık suçları ortalığa saçılınca, tek partili rejimin ve komünist sistemin hatalı olduğu algısı yaygınlaştı. Ayrıca çok uluslu bir devlet olmasıda ayrı bir etken. Kısaca Komünizm yanlış zamanda yanlış bir devlet tarafından uygulandı ve çöktü.[1]

134 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Olga İvshina. Sovyetler Birliği'nin Çöküşünün 5 Nedeni. (25 Aralık 2021). Alındığı Tarih: 16 Mayıs 2022. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Umut Güçtaş
Umut Güçtaş
1,060 UP
4 yıldır ikinci dünya savaşı araştırması yapıyorum.

Sosyalist ideolojilerin ana gayesi geçirdikleri izolasyonu dünyaya yaymaktır ve 2.dünya savaşı bu yüzden çıkmıştır. Nazi Almanyası neden 1939 da savaşı başlattı? çünkü biraz daha gecikseydi Alman ekonomisi batıp almanyayı tekrar açlığa sürecekti ve Hitler SSCB'nin avrupayı işgal etmeye çalışacağını düşünüyordu[1]. Sovyetler içinde bu geçerli, SSCB bizim şansımıza Almanya gibi topyekün bir savaşla durumu çözmeye çalışmadı ama yine de onunla aynı kadere sahip oldu. Sosyalist ekonomiler küresel bir şekilde yayılmazsa çökmeye mahkumdur. Nasyonal Sosyalist Almanya bunu 2.Dünya Savaşında denedi başaramadı. Savaş çıkmasaydı da Almanya batacaktı[2]. SSCB 2.dünya savaşından sonra girilen barış döneminde ise küreselliği yakalayamadı. Bu SSCB'yi tüm kanatlardan vurdu Doğu Almanya'daki halk batının ne kadar zengin ve refah içinde yaşadığını görürken Doğu'daki sefaletide gördü. Bunun sonucuda tahmin edilebilir şekilde çöküşe yol açtı önce küçük ülkeler birliği terk etti daha sonra SSCB yok oldu. (SSCB'nin dağılışında Almanya'nın 2.dünya savaşında açtığı büyük ekonomik ve kültürel yaralarda etkilidir)

117 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Adolf Hitler. Kavgam.
  2. Wikipedia. Aspect Of German History. (10 Mart 2006). Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close