Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Genç Mühendis
Genç Mühendis
246K UP
Üye
11

Sanat saçmalıktan mı ibarettir? Ya da burjuvaları kazıklama aracı mıdır?

İnsanların müzelerde saçma bir biçimde basit bir gözlüğü sanat zannedip ilgi göstermesi yada resim olarak attığım sadece basit bir kırmızı rengin milyonlarca para etmesi gerçekten sanat mıdır? Sanat nedir? Kaliteli ve kalitesizliğini kim belirler? Neden saçma şeyler aşırı pahalı? Bende mi sorun var yoksa buna para harcayanlarda mı?
1,800 görüntülenme
Sanat saçmalıktan mı ibarettir? Ya da burjuvaları kazıklama aracı mıdır?
Sanat saçmalıktan mı ibarettir? Ya da burjuvaları kazıklama aracı mıdır?
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Yavuz Kulu
Yavuz Kulu
12K UP
GSF Resim Bölümü lisans

Öncelikle sanat kavramının çok geniş anlamlar içerdiğini ve henüz bir konsensüse varılmış bir tanımının olmadığını belirteyim. Resim sanatının da insanlık tarihi içinde bilinen en eski"sanat" dalı olduğuyla başlamak gerek. yani 40bin yıldır insanlar resim yapıyorlar. Tabii yeni kanıtlarla muhtemelen daha eski (tabi bu arada müzik, dans, sözlü edebiyat hatta dramanın hayatlarında olma ihtimali de var ama kanıt olmadığı için en eski sanat dalı resim olarak geçmekte.) bir tarihe doğru götürülebilir. Nasıl biyolojik evrimle türlerin soydan soya değişimi açıklanıyorsa kültürel evrimde bunu bize açmakta. Burada bütün bir sanat tarihini anlatmak mümkün değil ama bazı kilometre taşlarından bahsedebiliriz. Öncelikle paleolitik dönemde çokça görünen mağara ve kaya resimleri daha sonra neolitik çağda tarım ve yerleşik hayata geçişle beraber evlerin duvarlarında devam ettirilmiş. Uygarlıkla beraber ise sınıflı topluma geçildiği için daha çok tapınakları ve sarayları süslemiş tabi süs olmanın ötesinde sanatsal imgelerin çoğu propaganda amaçlı, motive edici ve dinsel ikonik-didaktik anlamlar taşımaktadır. Sonuç olarak plastik sanatlar için konuşacak olursak; ilk çağda uygar toplumlarda Amerika Kıtası, Çin Hindistan ve Akdeniz'de daha çok yönetici sınıfın çıkarları doğrultusunda sanat kullanılmış. İdeolojik -bildirimsel bir rol üstlenmiş. Aslında soruda kastedilen resim ve heykel sanatının modern ve avangart olarak tanımlanan türleri. Bu bazı modern sanat türleri örneğin soruda olduğu gibi "İnsanların müzelerde saçma bir biçimde basit bir gözlüğü sanat zannedip ilgi göstermesi yada resim olarak attığım sadece basit bir kırmızı rengin milyonlarca para etmesi gerçekten sanat mıdır?" vb. işlere benzemekte ve özellikle 20.yy'başlarıyla birlikte görülmekte. Modern sanat olarak geçen örnekleri sanat olarak tanımlamak ya da tanımlamaktan önce sanatın evrimsel sürecine eğilmek gerekir. Çok uzatmayacağım ilk çağ ve ortaçağda hemen hemen aynı çizgide ilerledi. Modern sanatın kökleri de Avrupa sanatını da Klasik Yunan-Roma sanatına kadar götürebiliriz. Antik Yunan heykel sanatı (ve belki de resim sanatı) içerik ve amaçta diğer ilk çağ uygarlıkalrından farklı olmasa da biçimsel olarak farklı bir yola götürülmüşte. Belli geleneksel şablonlarla (mısır ve mezopotamya sanatında olduğu gibi) doğayı yüzeysel olarak taklit edip tamamen ustaya ve geleneğe bağlı olarak stilistik bir çizgiden çıkıp natüralist bir biçimde ustayı taklit etmeyi değil doğayı taklit etmeyi öncelik alan Antik Yunan sanatı ve ardından Antik Roma sanatı böylece farklı bir biçimsel yol oluşturmuştu. Her ne kadar ortaçağda bu natüralist-yansıtmacı anlayış sekteye uğrasa da Avrupa'da yeniden doğuşla yani Rönesansla 15. yy. dan itibaren yeniden doğayı taklit etmek amaçlandı. Resim ve Heykel sanatında bu doğalcı(natüralist) üslup 19.yyın sonlarına kadar uygulandı. Ancak 19.yyın sonlarında bir çok içeriğe yönelik konseptüel sanat akımı(romantizm, neo-klasizm, realizm) ve bilimsel teknik gelişmeler(fotoğraf makinesinin icadı, endüstriyel boyalar, yeni renk teorileri vs.) resim ve heykelde doğalcı-yansıtmacı anlayışın dışına çıkılmasına yol açtı. Modern sanatın düsturu artık doğayı, dış dünyayı iyi yansıtan sanat eserine başarılı demek yeri sanatçının kendi iç dünyasını yansıttığı ve özgün olan esere başarılıdır demekti. 19.yy ın sonunda İzlenimciler, Bölmeciler ve ardından Neo-İmpresyonistler; Van Gogh, Gauguin gibi ressamlar modern sanatın ilk temsilcileri olarak bu modern sanat anlayışı doğrultusunda eserler verdiler. Ancak tabi burada bir parantez açalım öncü, avangart ya da modernist olarak anılan bu sanatçılar kendilerinden önceki seçtikleri sanat akımlarını ve ressamları referans alarak ve onların oluşturduğu formlarda, üslupta bazı belirgin değişiklik yaparak kendi stillerini oluşturmuşlardı. Yoksa hiçbir ustayı referans almadan ya da dönemin çağdaş sanat anlayışından tamamen uzak yepyeni bir üslup oluşturulmadı. Yani nasıl biyolojik evrim türlerin soydan soya değişimine genelde keskin ve ani bir biçimde olmasına izin vermemişse sanatsal evrimde de üslup değişikliği görece ani ve keskin olmamış kendisinden önceki üslupla bağ kurarak gerçekleşmiş. 20.yy a gelindiğinde Avrupa'da resim ve heykelde konseptual sanatlar (realizm, romantizm, neo-klasizm gibi) ve doğayı takliti esas alan sanat üslupları yerine farklılığı, özgünlüğü ve biçimsel yeniliği getiren sanat üslupları destek kazanmış. Bunun da somut bir dayanağı var demiştik o da resmin örneğin fotoğraf makinesinin bulunması ve geliştirilmesiyle belgeleyici yönüne ihtiyaç duyulmaması sanatın içeriksel olarak yeni akımlara doymuş olması biçimsel bir arayışa itmiştir. Bu biçimsel değişiklik en nihayetinde işi soyut sanata kadar götürdü. Ve hiç bir şekilde dış dünyayı yansıtmayan hatta temsil bile etmeyen öznel üsluplar geliştirildi. Sadece soyut formlarla ama kompozisyon kurallarına dikkat edilen ölçüden kavramsal sanata doğru gidildi. 20.yy ın ilk yarısında iş Maleviçin beyaz üzerine beyaz resmine kadar vardırıldı. Özetle esas amacı yenilik özgünlük olan ve bunu bir öncekinin bir adım ötesine giderek yapan bir hat izlendi. Modern sanatın işleyiş biçimi bu. Gelelim "Bu da mı sanat?" sorusuna: Aslında özellikle modern sanatlarla ilgili bir çok sanat tarihçisi, sanat kuramcısı, sanat eleştirmeni, estetik ve sanat felsefesiyle ilgili uzmanlar hem fikir değil. Modernizm yanlısı sanat eleştirmenleri, sanat tarihçileri bile ortaklaşmış değiller her konuda çalışmalarında. Marksist sanat kuramcıları arasında da tam bir fikir birliği yok. Çünkü burada belirleyici olan o sanat kuramcısının sanatı nasıl tanımladığı. Ya da başarılı, nitelikli "iyi" sanat olarak ölçütünün ne olduğu... Örneğin Marksist sanat kuramcısı Kaganın sanat ölçütü bir spekturum gibi merkezden çevreye dağılan halkalar olarak belirlendiği için "sanatla sanatımsı" arasında türleri ve örnekleri belirleyebiliyor. Georg Lukacs ise eleştirel gerçekçi ve sosyalist gerçekçi sanat türleri dışında hiç bir türü başarılı kabul etmiyor. Özetle kabul ettiğiniz sanat kuramına göre bir eserin başarılı olup olmadığı değişebilir. Özellikle de söz konusu olan en uç örneklere sahip sanat dalları; plastik-sanatlar ise.

Sanatın değerine gelirsek. Aslında endüstriyel-kapitalist toplumda her şeyin metalaştırıldığı tanık oluyoruz. Sanatın maddi değeri, fiyatı onun "niteliğinin" önüne geçmiş durumda. Burada eserin fiyatını sanat simsarları, sanat alıcısı ve onu pazarlayan kişi belirliyor. Buna bağlı olarak bir arz-talep dengesi oluşuyor. Eserin özgün olması, sanatçının gelecek vadetmesi bu alış verişin iyi bir yatırım olmasını sağlıyor. Dikkat ettiyseniz burada eserin niteliğini asıl değerini konuşamıyoruz. Çünkü kapitalist sınıflı toplumda eserin değişim değeri gerçek değerinin önüne geçiyor. Dolayısıyla o eserin astronomik bir bedele sahip olması tamamen spekülatif. Eserin sanatsal niteliğiyle ilgilendiğimizde hiç bir anlam ifade etmeyecek. Yani şu mesele var sanat eserinin pazar için yani satın alınması için üretilmesi ya da değişim değeri haline getirilmesi amaç-araç ilişkisinde bir sapmaya yol açmıyor mu?

Tüm Reklamları Kapat

Son olarak eserin niteliğini tabi ki sanat eğitimi almayan konuyla ilgili bilgisi olmayan bir kişi kolaylıkla belirleyemez . Ancak konunun uzmanlarının tartışmalarını, açıklamalarını takip etmek bu konuyla ilgili kendinize uygun kuramı görüşü eleştiriyi bulmaya çalışmak ya da konuya hakim olarak kendi görüşünüzü geliştirmek daha sağlıklı olacaktır. Eserin fiyatı ise asla onun niteliğini belirleyemez.

Ayrıca önemli gördüğüm, incelenebilecek bazı türkçe yazılmış ya da çevrilmiş kaynakları da gönderiyorum. Tabi bu eserlerden çok daha fazlası mevcut. Ancak türkçe kaynak dışında diğer dillerde eserlere erişiminiz mümkünse yararlanabilirsiniz.

  • E.H.Gombrich. Sanatın Öyküsü.
  • M.Kagan. Estetik Ve Sanat Dersleri.
  • B.Moran. Edebiyat Kuramları Ve Eleştiri.
  • G.Lukacs. Estetik I-Ii-Iii.
  • A. Çalışlar. Gerçekçilik Estetiği.
  • A. Ziss. Estetik.
  • N.Lynton. Modern Sanatın Öyküsü.
  • G.Bazin. Sanat Tarihi.
  • A. Timuçin. Estetik/Felsefe Dizisi.
788 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
13
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close