Sorulara Dön
0
Evrim & Abiyogenez

Pyotr kropotkin'in ''mutual aid'' kavramı ne kadar bilimsel bulgulara dayanıyor?

2
115 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Sibirya'da 1864, 1867 ve 1871-73 yıllarında yaptığı araştırma seferlerindeki gözlem, deney ve notlarına dayanmaktadır. Gözlem notları, yeniden gözlem aracılığı ile tekrarlanabilir, ve doğrulanabilir/yanlışlanabilir olduğundan bu sorunun yanıtı: "Evet, bilimsel bulgulara dayanır".

Tür içindeki, hatta türler arasındaki işbirliğinin evrim sürecinde tarihsel bir faktör olduğunu ve rekabetten kaçınmanın hem hayatta kalma şansını büyük ölçüde artırdığını, hem de yaşam kalitesini yükselttiğini savunur. Kropotkin'e göre doğada karşılıklı yardım biyolojik ve ilerleyici bir evrim için belirleyici etkendir. At ve geyik gibi hayvanların düşmanlarından korumak için birleşik yaşamalarını, kurtlar ve aslanların kitlesel avlanma stratejilerini, arı ve karıncaların birlikte çalışma mekanizmalarını incelemiştir. Kartal, pelikan, akbaba, serçe ve kümes hayvanları gibi birlikte yiyecek arayan ve paylaşan türlerin dayanışma olmadan türlerini devam ettiremeyeceklerini ortaya atmıştır.

Ondokuzuncu yüzyıl sonları ve 20. yy başlarında evrimin yalnızca "rekabet" olgusuna dayandığı algısı vardı. Bu algı Faşizm ve Nazizm gibi ideolojilere zemin hazırlamıştır. Kropotkin, en bilinen eseri olan "Karşılıklı Yardım" adlı kitabıyla dayanışmanın, tarihsel evrim sürecinde en az rekabet kadar önemli bir etken olduğunu vurgulamıştır. Bugün dahi, halk arasında evrimin temel ilkesinin "türün bireyleri arasında rekabet" olduğu klişesi yaygındır. Bu açıdan Kropotkin'in çalışmaları güncelliğini korumaktadır

137 görüntülenme
0
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

Evrim Prensi: Peter Kropotkin'in Bilim ve Politikadaki Maceraları.

Lee Alan Dugatkin yeni kitabında, yazıları dünyadaki tüm yaşamın evrimine rehberlik eden bilimsel bir karşılıklı yardımlaşma hukukunun ortak konusunu paylaşan dünyanın ilk modern uluslararası ünlülerinden birinin hikayesini anlatıyor.

Editörün Notu: Aşağıdakiler Evrim Prensi'nden alınmıştır: Peter Kropotkin'in Bilim ve Politikadaki Maceraları Lee Alan Dugatkin. Telif Hakkı (c) 2011, Lee Alan Dugatkin.

“… {O} Rusya'dan geliyormuş gibi görünen güzel beyaz Mesih… {kendi deneyimimde karşılaştığım en mükemmel yaşamlardan {biri}."

-Oscar Wilde

Oscar Wilde, etkili övgülere eğilimli bir adam değildi. Kim muhtemelen Wilde'ın tipik hicivli, ustura kenarlı kaleminden parlayan bir övgüyü hak edebilirdi? Bu mükemmel yaşam, Beyaz Mesih, Peter Kropotkin adıyla oldukça dikkat çekici bir Rus bilim adamı, kaşif, tarihçi, politik bilim adamı ve eski prens'e aitti.

Kropotkin dünyanın ilk uluslararası ünlülerinden biriydi. İngiltere'de öncelikle parlak bir bilim adamı olarak biliniyordu, ancak Kropotkin'in kıta Avrupa'sındaki şöhreti daha çok anarşizmin kurucusu ve vokal savunucusu olarak rolüne odaklandı. ABD'de her iki tutkuyu da takip etti. Amerika'da iki konuşma turu sırasında on binlerce kişi "eski Prens Peter" ı takip etti - ve bu da sıklıkla faturalandırıldı.

Kropotkin'in şöhret yolu beklenmedik ve labirentti, hapishanede bir yana, Sibirya'nın çorak topraklarında 50.000 mil yolculuğu nefes aldı ve günün en saygın Batı ülkelerinden bir nedenden ötürü sürgün etme. Rusya'nın anavatanında Peter Çar II.Alexander'ın favori genç sayfası olmaktan, evrim teorisine aşık genç bir adama, hükümlü bir suçluya, hapishaneye ve genel karıştırıcıya gitti ve sonunda Ruslar tarafından dünyanın yarısında kovalandı. Radikalinin gizli polisi - bazıları aydınlanmış diyebilir (ve söylemişti) siyasi görüşler.

Hem hapiste hem de büyük kalabalıkları eğip aydınlatırken koşarken, Kropotkin göz kamaştırıcı bir konu dizisine kitap yazmak için enerji ve konsantrasyon buldu: evrim ve davranış, etik, Asya coğrafyası, anarşizm, sosyalizm ve komünizm, ceza sistemleri, Doğu'da sanayi devrimi, Fransız Devrimi ve Rus edebiyatının durumu. Görünüşte farklı konular olsa da, ortak bir konu - dünyadaki tüm yaşamın evrimine rehberlik eden karşılıklı yardımın bilimsel yasası - bu çalışmaları birbirine bağladı. Bu yasa, Kropotkin'in bugün özgecilik ve işbirliği dediğimiz şeyin - ancak Prensin karşılıklı yardım olarak adlandırdığı şeyin - mikroplarda, hayvanlarda veya insanlarda olsun tüm sosyal yaşamın ardındaki evrimsel güç olduğu inancına dayanıyor. Dünyayı dolaşmak ve Gizli Polisten kaçınmaya çalışmak, Kropotkin'e fikirlerini geliştirmesi için zaman, malzeme ve deneyim kazandırdı.

Peter'ın karşılıklı yardım teorisi ona en olası yerlerde geldi. Kahramanı Alexander von Humboldt'un yirmi yaşındayken ayak izlerini takip etmek için Kropotkin Sibirya'da bir dizi sefere başladı. Bu noktada, zaten Rusya'daki birkaç kişiden biri olan ve evrim geçirmiş bir evrim biyoloğuydu ve Darwin'in ve doğal seleksiyon teorisinin büyük bir hayranıydı. Elli bin mil sonra beş yıl sonra Kropotkin Sibirya'yı bir Darwinci bıraktı. Ama çok farklı bir evrimsel biyologdu: yeni bir tür. Sibirya'da, Kropotkin bulmayı beklediği şeyi bulamamıştı. Kropotkin'in Sibirya'da yolculuğuna başladığı ilk gebelik döneminde hala, evrim teorisi, doğal dünyanın vahşi bir yer olduğunu ileri sürdü: rekabet itici güçtü. Ve böylece, buzlu vahşi doğada Peter doğaya diş ve pençe kırmızıya tanık olmayı umuyordu. Onu aradı. Göç eden kuşların ve memelilerin, balık okullarının ve böcek toplumlarının sürülerini inceledi.

Bulduğu şey, rekabetin neredeyse hiç olmadığıydı. Bunun yerine, hayvan dünyasının her kuytu ve köşesinde karşılıklı yardımla karşılaştı. Bireyler ısınmak için toplandılar, birbirlerini beslediler ve gruplarını tehlikeden korudular, hepsi daha büyük bir kooperatif toplumunda çark gibi görünüyordu. “Gözlerimin önünden geçen tüm hayvan yaşam sahnelerinde,” diye yazdı Kropotkin, “Hayatın sürdürülmesi için en büyük önem taşıyan bir özellik olduğundan şüphelenmemi sağlayacak ölçüde karşılıklı yardım ve karşılıklı destek gördüm. her türün korunması ve daha ileri evrimi. "

179 görüntülenme
0
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın