Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre sigara dumanında 7.000'den fazla kimyasal bileşen bulunuyor ve bunların yüzlercesi insan sağlığına zararlı.
İşte birkaç örnek:
Butadien kauçuk üretiminde kullanılan bir kimyasaldır. Bazı kan kanserlerine neden olabilen kansere neden olan bir kimyasal olarak kabul edilir.
Arsenik ahşabı korumak için kullanılır. Bazı arsenik bileşikleri akciğer, deri, karaciğer ve mesane kanseriyle ilişkilendirilmiştir.
Benzen diğer kimyasalların üretiminde kullanılır. İnsanlarda kansere, özellikle lösemiye neden olabilir.
Kadmiyum pil yapımında kullanılan bir metaldir. Kadmiyum ve kadmiyum bileşikleri akciğer kanserine neden olabilir ve böbrek ve prostat kanseriyle ilişkilendirilmiştir.
Krom VI, alaşımlı metaller, boya ve boyaların yapımında kullanılır. Krom VI bileşikleri akciğer kanserine neden olur ve burun ve burun sinüsleri kanseri ile ilişkilendirilmiştir.
Formaldehit diğer kimyasalların ve reçinelerin yapımında kullanılır. Aynı zamanda koruyucu olarak da kullanılır. Formaldehit solunum dokularında lösemi ve kansere neden olur.
Polonyum-210, hayvanlarda kansere neden olduğu gösterilen radyoaktif bir elementtir.
Katran tek bir kimyasal değildir, bunun yerine tütün dumanında bulunan çeşitli kimyasalları tanımlar. Akciğerlerinizde, dişlerinizde ve tırnaklarınızda yapışkan, kahverengi bir kalıntı bırakır.
Karbon monoksit ve nikotin: Tehlikeli bir ikili
Karbon monoksit sigara içerken soluduğunuz zararlı bir gazdır. Akciğerlerinize girdiğinde kan dolaşımınıza aktarılır. Karbon monoksit, kırmızı kan hücrelerinde taşınan oksijen miktarını azaltır. Aynı zamanda atardamarların iç astarında biriken kolesterol miktarını da artırır ve bu da zamanla atardamarların sertleşmesine neden olabilir. Bu, kalp hastalığına, arter hastalığına ve muhtemelen kalp krizine yol açar.
Nikotin tehlikeli ve son derece bağımlılık yapıcı bir kimyasaldır. Kan basıncında, kalp atış hızında, kalbe kan akışında artışa ve arterlerin (kan taşıyan damarlar) daralmasına neden olabilir. Nikotin ayrıca arter duvarlarının sertleşmesine de katkıda bulunabilir ve bu da kalp krizine yol açabilir. Bu kimyasal, ne sıklıkta sigara içtiğinize bağlı olarak vücudunuzda altı ila sekiz saat kalabilir. Ayrıca çoğu bağımlılık yapıcı maddede olduğu gibi yoksunluğun bazı yan etkileri de vardır. Bazı e-sigaralar ve daha yeni tütün ürünleri, geleneksel sigaralardan daha fazla nikotin sağlar.
Tütün dumanından etkilenenler yalnızca sigara içenler değildir. Pasif duman ve buhar, sigara içmeyenler, özellikle de çocuklar için ciddi bir sağlık tehlikesidir. Yüksek tansiyonu veya kan kolesterolü yüksek olan sigara içmeyenlerin pasif içicilikle karşı karşıya kaldıklarında kalp hastalıklarına yakalanma riski daha da yüksektir. İkinci el tütün dumanı binlerce erken kalp hastalığına ve akciğer kanseri ölümüne neden olmaktadır. Araştırmalar, evde veya işyerinde çevresel tütün dumanına maruz kalan kişilerde kalp hastalığına yakalanma riskinin yaklaşık yüzde 25-30 daha yüksek olduğunu gösteriyor. Pasif içicilik de hastalıkları teşvik eder. Sigara içenlerin çocukları, sigara içmeyenlerin çocuklarına göre çok daha fazla solunum yolu enfeksiyonuna yakalanır.
Sigaralar, e-sigaralar ve diğer tütün ürünleri birçok tehlikeli toksin içerir. Sağlığınız için yapabileceğiniz en iyi şey tütünü tamamen bırakmaktır. Hayatınızın geri kalanını nikotin bağımlılığına zincirlenmiş olarak geçirmeyin. Her yıl binlerce insan bu alışkanlığı bırakıyor ve siz de onlardan biri olabilirsiniz. Kolay olmayabilir ama başarabilirsiniz!
Muhtemelen sigara içmek ile akciğer kanseri arasındaki ilişkiyi biliyorsunuzdur, ancak sigara içmenin aynı zamanda kalp hastalığı, felç ve diğer kronik hastalıklarla da bağlantılı olduğunu biliyor muydunuz? Sigara içmek mesane, boğaz, ağız, böbrek, rahim ağzı ve pankreas kanseri riskinizi artırabilir. Bırakmayı mı düşünüyorsun? Gerçeklere bakın
-Sigara içmek Amerika Birleşik Devletleri'nde en önlenebilir ölüm ve sakatlık nedenidir.
-Koroner kalp hastalığından kaynaklanan ölümlerin neredeyse üçte biri sigara ve pasif içicilikten kaynaklanmaktadır.
-Sigara içmek, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki akciğer kanseri vakalarının yaklaşık %90'ıyla bağlantılıdır.
-Sigara içme oranları genel olarak düştü, ancak özellikle 21 ila 34 yaşları arasında çok sayıda yetişkin hala sigara içiyor, elektronik sigara kullanıyor ve diğer tütün türlerini kullanıyor.
-ABD'de 3-11 yaş arası çocukların neredeyse yarısı pasif sigara dumanına maruz kalıyor.
-Sigara içenler sigara içmeyenlere göre ortalama 10 yıl daha erken ölüyor.
-Her yıl başarıyla sigarayı bırakan milyonlarca insandan biri olabilirsiniz.[1]
Bu soruyu sigara içmeyen biri olarak zamanında araştırmıştım. Eğer ilaçlarla bilinci baskılamak hatta komaya sokmak mümkünse (anestezik ajanlar), bunu tersi de mümkün olmalıdır şeklinde bir düşünceye sahiptim. Nitekim kokain, amfetamin tarzı maddelerin öforik bir duygudurum oluşturduğu ve bilinci uyardığı bilinen bir gerçek. Elbette yasal olmamalarından ötürü legal olan kafein ve nikotine yöneldim mecburen.
Bu yazıda nikotin ile ilgili bahsedeceğim şeyler aşağıda linkini eklediğim Pubmed’ de yayınlanmış bir makaleden oluşuyor.
Her şeyden önce vücutta neredeyse bütün sistemleri etkileyen ve bağımlılık yapıcı etkisi bulunan bir moleküldür nikotin. 17 yy.dan itibaren pestisid(haşere ilacı) olarak kullanılan bu meret ikinci dünya savaşından sonra daha ucuz ve memelilere daha az zararlı olan ajanlardan bulunduktan sonra artık pestisid olarak kullanımı giderek kısıtlanmıştır. 2014 te de Amerikan Çevreyi Koruma Ajansı tarafından Amerika ‘da pestisid olarak kullanımı tamamen yasaklanmıştır. Şunu da ekleyelim; ekonomisinde önemli bir yer tutan Hindistan da dahi tarımda kullanması kesin bir şekilde yasaklanmıştır nikotinin.
Devam ediyoruz... Refaranslarda belirttiğim makale 2015 yılında Hindistan’daki bir üniversiteden yayımlanmıştır. Bu review (derleme) tarzındaki makalede metod kısmında aynen şu ibareler yer alıyor:
-3436 ilgili makale incelendi,
-tütün ürünleri ve sigara ile ilgili çalışmalar bu incelemenin dışında bırakıldı.
-nicotinin yararları raporlanmış çalışmalar bu incelemeye dahil edildi
- Amaç, nikotinin etkilerini, tütün veya tütün dumanında bulunan diğer toksinlerin ve kanserojenlerin etkileri olmadan incelemekti.
Sanırım soruyu soran arkadaşımızın sorusuna tam anlamıyla cevap olabilecek bir makale...
Çok ayrıntıya girmeden vücudumuzdaki bazı sistemlerde nasıl etkiler meydana getirdiğine bakalım kısaca.
Nikotin vücuttaki esas fizyolojik etkilerini sinir sisteminde bulunan reseptörler tarafından gerçekleştirir. Reseptör dediğimiz şeyleri nikotin molekülünün gidip yerleştirdiği yuvacıklar olarak düşünebilirsiniz. Bu reseptörlerle etkileşim sonucu dopamin yolakları aktiflenir, ödül merkezi uyarılır, kognitif fonksiyonlarda artma ve duygudurumda olumlu mod değişiklikleri meydana getirir. Öte yandan bu etkileşimler nikotinin bağımlılık yapıcı etki derecesinin çok yüksek olmasının da nedeni. Burada asıl ilginç olan; bu bağımlılık hadisesi genlerinize işleniyor ve çocuklarınıza aktarılıyor yani siz sigara içerek bir sonraki jenerasyondaki torunlarınızın sigaraya bağımlı olma ihtimalini arttırıyorsunuz. Bu durumun mekanizması epigenetik denilen bir alana giriyor, onun ayrıntısına burada girmeyelim.
Öte yandan nikotinin kendisi ve vücutta işlendikten sonra oluşan ürünlerinin gösterilmiş kanserojen etkisi ve inflamatuvar yani iltihabi etkileri mevcut. Özetle vücutta kanser ve iltihaba neden olan süreçlerle bunlara engel olan süreçler arasında bir denge bulunuyor ve nikotin bu dengeyi açık bir şekilde olumsuz şekilde etkiliyor. Yine moleküler düzeyde akciğer, mide, pankreas, meme kanserlerinin oluşumunda rol alan mekanizmaları tetiklediği gösterilmiş.
Kardiyovasküler sistem üzerinde de birçok etkiye sahip. Özellikle ateroskleroz plaklarının oluşması sürecinde yine nikotinin olumsuz etkiler mevcut. Makalede tek tek solunum sistemi, boşaltım sistemi, üreme sistemleri üzerine olumsuz etkilerinden bahsedilmiş. Bunları tek tek açıklamaya gerek duymadım çünkü mekanizma çoğunda nikotinin yukarıda bahsettiğim dengeyi olumsuz etkilemesi sonucunda meydana geliyor. Kısaca nikotin hücresel boyutta vücudumuzda sıkıntı yaratacak işler yapıyor.
Makalenin sonuç bölümünde şu ibare dikkat çekiyor:
-nikotinin henüz kanıtlamış insan vücudu üzerine hiçbir önemli faydası tespit edilememiştir.
Hatta sigarayı bırakma tedavisinde başarılı bir adım olan nikotinin yerine daha güvenilir yöntem ve ajanların araştırılmasına öncelik verilmelidir diye de makaleyi bitiriyorlar. Eh gerisini siz düşünüz![1]