Tam bir cevap sayılır mı bilmem. Ancak ben de zaman zaman insanlara boyutun ne demek olduğunu, 3 boyutlu gözleme dayalı yaşıyoruz. Geçmişi geleceği görebilir miyiz veya üst boyuttakiler görebilir mi gibisinden konuşurken şu şekilde anlatıyorum.
Süper mario 2 boyutlu bir evrende yaşıyor ve önüne o yeşil boru geldi. Üstünden atlaması gerekiyor. Biz o borunun ardında ne var görebiliyoruz. Orada bir çukur var ve önce borunun üstüne zıplayacağız, sonra o çukurun üstünden, ancak mario göremiyor. Ben onunla konuşabilsem, sakın o kutuyu direk geçme çukura düşersin desem inanmaz, çünkü marioya göre borunun üstüne çıkmadan o borunun arkasını görmek imkansız. Üst boyutun, alt boyuta üstünlüğü diye düşünüyorum ben hep bu konuyu.
Peki 3 boyutlu evrende yaşayan bizler 4. boyuta genelde zaman deriz. Zamanın ilerisi görülebilir mi diye düşündüğümde ise kafam biraz fazla karışıyor. Mesela yüzüklerin efendisini açtım izliyorum. Boromire dedim ki, yüzüğü almaya çalışma, sonrasında olacaklar çok tehlikeli, çünkü ben ileri geri sarabiliyorum, ama boromir o an onu yaşıyor ve onun beni anlayabilmesi için (film temelinde) zamana hükmedebildiğim yere çıkabilmesi gerekiyor. Ama tabiki bu da olanaksız oluyor.
İlk paragrafın sonunda da söylediğim gibi bu konu hakkında sürekli kendi kendime düşünürken hoşuma giden ve galiba kendim ürettiğim söz "Üst boyutun, alt boyuta üstünlüğü" Yani üst boyutu maalesef göremiyoruz, hissedemiyoruz.
Kısacası aslında kendi içerisinde bir paradoksa sahip bir soru bu. Üst boyutu görebiliyor olursak zaten o boyutta yaşıyor olmamız gerekiyor. Doğal olarak soru yine yenileniyor ve "X ve ilerisini göremiyoruz" oluyor.