Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
0
Nasıl bir yıldan kısa sürede COVID-19 aşısını üretebildiler, ama kansere veya AIDS'e hala çare bulamadılar?
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Bu Reklamı Kapat
Öne Çıkarılan Cevap

Bazı hastalıkları tedavi etmek, diğerlerinden daha kolaydır. Dolayısıyla bir hastalığı tedavi etme veya engelleme hızımıza bakarak, diğer bir hastalığı tedavi veya engelleme hızımızı doğrudan çıkarsayamayız.

Kanseri ele alalım: Kanserli hücreler, birkaç küçük mutasyon dışında normal hücrelere çok benzemektedir. Bu nedenle kanser hücrelerini hedef alan ama sağlıklı hücrelere dokunmayan bir ilacın üretilmesi oldukça zordur. Zaten kemoterapi ilaçlarının yan etkilerinin genellikle vücuda çok zararlı olmasının ana sebebi de budur.[1] Üstelik "kanser", "COVID-19" gibi tek bir hastalık değildir; çok farklı çeşitte ve davranışta olan yaklaşık 150 hastalığı kapsayan bir çatı terimdir; dolayısıyla "kanser tedavisi" dediğimiz şey, tek bir tedavi türü değildir.[2][3]

HIV ile ilgili olaraksa bu yazımızı okuyabilirsiniz.

147 görüntülenme

Kaynaklar

  1. S. Thomas, et al. (2021). Cancer Vaccines: A Brief Overview. Humana Press, New York, NY, sf: 755-761. doi: 10.1007/978-1-4939-3387-7_43. | Arşiv Bağlantısı
  2. Centers for Disease Control and Prevention. Frequently Asked Questions About Covid-19 Vaccination. (18 December 2020). Alındığı Tarih: 21 July 2021. Alındığı Yer: Centers for Disease Control and Prevention | Arşiv Bağlantısı
  3. C. Aschwanden. (2020). The False Promise Of Herd Immunity For Covid-19. Nature. | Arşiv Bağlantısı
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır. Ayrıca bu cevap, COVID-19 ve Aşılar soru dizisi içinde yer almaktadır.
3
  • Raporla
Cevap
Sercan Palancı
Sercan Palancı Phd Virology

HIV ile Coronavirusun replikasyon mekanizmaları tamamen farklıda ondan aşı üretilemiyor. Kanserde de HIV'e benzer bir sonuç olduğundan onda da aşı problem( İmmunoloji ile alakalı bir problem). Uzmanlık alanım onkoloji değil ancak kabaca kanserin oluşabilme basamaklarından biri kanserli hücrelerin bağışıklık sisteminden muhakkak kaçması gerektiği. Kanser hücresi konak tarafından problemli bir hücre olarak algılanmaz ise sen bunu doğal yollarla yok edemezsin ve aşı da üretmek zor olur. Zaten kanser aşı çalışmalarının amacı da bu hücreleri vucuda anomalili bir hücre olarak tanıtıp onu yok edebilmesini sağlamak.

  1. HIV Genel

Retroviral bir enfeksiyon olup diploid RNA içeren( genetik materyalinden 2 tane var) zarflı bir virus ve yapısında reverstranskriptaz (RT) enzimi mevcuttur. Bu enzim ile bu ailedeki viruslar tamamen farklı bir replikasyon basamakları gerçekleştirir ( Buna benzer bir olay kısmi çift iplikli hepadnavirus/Hepatit B'de de mevcut). En genel yapısından basitçe söz ettikten sonra HIV'e karşı başarılı bir aşının icat edilememesinin 2 sebebi mevcuttur. 1. virusun anormal mutasyon oranları 2. Proviral DNA ile konak hücrede latent enfeksiyon şeklinde hastalığın seyretmesi.

2-Mutasyon

Bu Reklamı Kapat

DNA viruslarına kıyasla RNA viruslarında hata düzeltme mekanizması yoktur yada istisnai bir şekilde kısmidir biz bu durumu RNA Proofreading mekanizması şeklinde de ifade ederiz. Teorik olarak RNA viruslarında her replikasyonda 10kb'da 1 baz parçası mutasyona uğrar. Zamanlada bu mutasyonlar aminoasit motiflerinide değiştirerek virusda varyasyonlara yada patojenitelerinde değişikliğe neden olabilir. Retroviral polimerazların hata düzelten 3’-5’ ekzonükleas aktiviteleri yoktur bu sebepten ötürü RT hataya çok açıktır. Hıv genomu yaklaşık 9500 baz çifti olup Hıv’de revers transkripsiyon hata aralığı 1700-4000 nükleotitde birdir ki bu değer diğer retroviruslardan bile fazladır(https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4574155/). Bu durum virusun antijenik olarak farklı varyantlarının ortaya çıkmasına ve anti viral tedavide RT yi hedef alan ilaçlara karşı rezistansın oluşmasına da yol açmaktadır. Yani HIV aslında COVİD-19'a kıyasla çok daha fazla mutasyon oranına sahiptir. Çünkü az da olsa COVİD'de Proofreading mekanizması mevcuttur (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33064680/). Coronaviruslarda ki varyant ve mutasyon olayları daha farklı influenza virus benzeri bir durum söz konusu ancak ayrı bir konu o merak eden antijenik shift ve rekombinasyon olaylarına baksın. Buna ilaveten;

HIV-1’in viral zarfı yüzeyinde gp41 ve gp120 isminde 2 tane çok önemli glikoprotein mevcuttur. Gp41 transmembran glikoproteindir gp120 yi tutar ve virionun hücreye füzyonunda rol oynar. Yapılan çalışmalar sonucunda gp41 in lösin motiflerinde oluşturulacak mutasyonlarının viral infektiviteyi ve hücre füsyonunu etkilediği gözlemlenmiştir (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4435951/).

Gp120 virusun antijenik yapısını ve spesifikliğini ortaya koyar. Gp120 Posttranslasyonel modifikasyonlara açıktır ve zengin bir glikozillenme içerir. Ayrıca gp120 nin sistein amino asitlerinde zincirler arası disülfid bağları sonucu 5 adet ilmik yapısı oluşmaktadır(V1,V2,V3,V4,V5) ve V3 bölgesi özellikle hedef hücreye tutunmada epitop görevi görür. Bu disülfit bağlarındaki değişiklikler gp120 nin konformasyonel yapısını etkiler ve bu durum virusun sürekli immunolojik yapısını değiştirir, bağışıklık yanıttan kaçışını kolaylaştırır ve aşı çalışmalarını zorlaştırır.

Bu Reklamı Kapat

3- Proviral DNA oluşumu

Belkide bu hastalıkta en büyük probleme yol açan durum proviral DNA oluşumudur. Virus hücreye girdikten kısa bir süre sonra bağışıklık tarafından tanınır ve viral partiküllerin çoğu vucuttan temizlenir ancak Dolaşımda ki Viral partiküllerin bazıları genetik materyalini konak hücrenin kromozomlarına entegre eder. Biz buna proviral DNA deriz ve retroviruslarda spesifiktir. Kromozoma entegre olan viral gen ürünü artık hücrenin bir parçasıdır, konak hücrenin bağışıklık yanıtı tarafından tanınmaz daha doğrusu bu hücrelere karşı bir yanıt oluşmaz(kanser gibi) yani virus lantent bir hal alır. Enfekte hücrelerin çeşitli uyarılar ile çoğalmasıyla viral genetik materyalde çoğalır ve zamanla uyku halindaki gen ürünü artık transkripte edilmeye başlar bu şekilde diğer hücreler de enfekte olur( bu hücreler ilk olarak dentritik hücreler olmakla birlikte peşine cd4 T lenfositler ve monosit makrofaj sistemleri yani tüm bağışıklık sistemi).

Latent enfeksiyon 2 şekilde olmaktadır 1. epizomal kromozom oluşturarak (Herpesviruslar, uçuk virusu gibi) diğeride Proviral DNA oluşumudur ve günümüz teknolojine rağmen hiçbir latent enfeksiyon vucuttan tam olarak eradike edilemez.

Yukarıda ki sebeplerden ötürü covid aşı ve antiviral çalışmaları HIV'in yanında basit kalır. Covid 'deki sıkıntı hava yoluyla bulaşması ve bu yüzden çok fazla enfekte kişinin olmasıdır. HIV solunum yoluyla bulaşan bir enfeksiyon olsaydı o kıyamet sonrası film senaryolarını gerçekten yaşardık.

1
  • Raporla
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et