Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
3

Lorentz Faktörü nedir ve nasıl kullanılır?

Lorentz Faktörü ile bir cisim için nasıl hesaplama yapılır? Araştırırken karşıma çıkan bir başka şey de "Proper Time" terimi. Bu tam olarak nedir?
1,225 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Ege Özmeral
Ege Özmeral
156K UP
Fizik Mezunu / Evrim Ağacı Yazarı

Proper time, cismin durağan halde olduğu referans sisteminde geçen zamandır. Bir örnek vermek gerekirse bir arkadaşının kolunda saat olsun. Eğer arkadaşın sana göre durağan ise arkadaşının saatinin tik-toklamasını ölçersen saatin proper time'ını bulmuş olursun. Ancak eğer arkadaşın sana göre belirli bir hıza sahip ise onun saatini daha yavaş tik-tokluyor olarak ölçersin (ışık hızına yakın hızlarda bu etki çok daha net olacaktır). İşte bu ölçtüğün zaman saatin proper time ı DEĞİLDİR çünkü saat sana göre durağan değildir, senin ölçtüğün şeye coordinate time denir. Arkadaşının referans sisteminde saat durağan olduğu için (çünkü kolunda bulunuyor) arkadaşının ölçtüğü tik-toklama proper time'dır. Bir saatin ölçtüğü proper time zaten özel bir referans sisteminde tanımlı olduğu için referans sistemine bağlı değildir, öte yandan coordinate time ise referans sistemine bağlıdır. Eğer referans sisteminde saat durağan ise o referans sistemi için proper time ve coordinate time aynı değere sahiptir.

Lorentz faktörü, özel görelilik hesaplamalarının hemen her yerinde mutlaka vardır. Nasıl geldiğini türetmek çok uzun olacağı için buraya yazmak anlamsız olur ancak Lorentz faktörü'nden çok kısaca bahsetmek gerekirse Lorentz faktörü, hıza bağlı bir fonksiyondur. Matematiksel ifadesi aşağıdaki gibidir.

Tüm Reklamları Kapat

kod hali: \gamma\left(v\right)=\frac{1}{\sqrt{1-\frac{v^2}{c^2}

diğer bir gösterim: gamma(v) = 1/sqrt(1-v^2/c^2)

Tüm Reklamları Kapat

Not: koddaki bir sıkıntıdan dolayı denklemi yazamıyorum. Aşağıdaki denklemde proper time ve coordinate time yerine 1 sayılarını koyduğumu varsay.

Durağan bir cisim için olduğundan Lorentz faktörü de 1'e eşit olur. Öte yandan cismin hızı ışık hızına yaklaştıkça bu faktörün değeri de sonsuza kayar. Proper time ve coordinate time arasındaki ilişkiyi bu faktör ile ifade edebiliriz.

: coordinate time

: proper time

Bu denklem bize şunu söyler. Bir cisim ışık hızına yaklaştıkça cismin saatinin tik-toklamasını daha yavaş ölçeriz, ışık hızına yaklaştıkça cismin saatinin tik-toklaması durmaya doğru gider.

Aşağıda verdiğim kaynak tam olarak bundan bahsetmiyor ancak kuramsal fizik konusunda gördüğüm en kaliteli Youtube kanalı, içeriklerine bakmanı mutlaka tavsiye ediyorum.

391 görüntülenme

Kaynaklar

  1. PBS Space Time. The Geometry Of Causality | Space Time. (3 Şubat 2017). Alındığı Tarih: 23 Ocak 2021. Alındığı Yer: YouTube | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
7
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Karanlıkta Kitap Okumak Gözleri Bozar mı?
Karanlıkta Kitap Okumak Gözleri Bozar mı?
İnci Nasıl Oluşur?
İnci Nasıl Oluşur?
Telefon Bataryanızı Delerseniz Ne Olur?
Telefon Bataryanızı Delerseniz Ne Olur?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close