Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
0
Puan Ver

Kelebeklerin kanatları veya vücutlarındaki yılan kafasını andıran şekil ve desenler nasıl evrimleşmiş olabilir?

1
Anonim 0
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

20 bin çeşit kelebek var ve ömürleri de ortalama bir ay civarında (yumurta, larva, koza, kelebek). Kelebeklerin ataları 45 milyon yıl öncesine uzanıyor. Dünyada milyarlarca kelebek olduğu ve mevsimsel olarak her ay yeni nesiller ortaya çıktığına göre, evrim mekanizmasını fenotipik olarak gözlemek açısından kelebekler açık hava laboratuvarı sayılır. Ancak sadece renk ve desenleri için toplamak değil, renk ve desenlerinin coğrafyasıyla, iklimiyle, av ve avcılarıyla, eşeysel davranışlarıyla ilişkisini de araştırmak gerekir.

Kelebeklerin renk ve desenlerinde eğer doğal ve cinsel seçilim olmasaydı, yani Hardy-Weinberg dengesi olsaydı, büyük ihitmalle bu kadar tür oluşmaz, renk ve desenleri de rastgele renk, parlaklık ve şekillerde olurdu. Bir bakıma evcil kedilerin görünümlerine benzerdi. Ancak dikkatli bir gözlemci, renk, parlaklık ve desenlerin rastgele olmadığını, katı bir şekilde nesilden nesle aktarıldığını, bunun arkasında sert bir seçilim baskısı olduğunu kolayca görebilir. Hatta, buna kanat büyüklüğünü bile dahil edebilirsiniz. Gösterişli kelebeklerde büyük kanatlar havada yem olmalarını zorlaştırıyor, az hasarla avcılardan kurtulabiliyorlar.

Renk, parlaklık ve desenleri neler belirliyor:

  1. Dişi kelebeklerin tercihleri (ki bu güzellik tercihleri, insanların ilkel güzellik anlayışlarıyla paralel)
  2. Benzeme: rastgele ortaya çıkan renk-desen farkları hayatta kalmayı arttırıyorsa, yeni nesillere aktarılıyor. Özellikle farkı yaratanlar erkekler oluyor. Çünkü dişiye seçilme baskısı, erkek kelebeklerin değişkenliğini arttırıyor. Dişiler daha çok atasal yapıyı korurken, erkeklerin türleşmeyi belirlediği görülebilir. Avantaj sağlayan seçilimler zamanla dişilere aktarılıyor (bu mekanizma alel, genom, heterozigot ve homozigot yapıların anlaşılmasıyla açıklık kazanır). Örneğin, kuşlar tarafından tadı kötü bulunan ve tercih edilmeyen kelebek türleri var. Tadı lezzetli olan kelebek türlerinin renk ve desenlerinde tadı kötü olanlara benzeme durumu tipik bir örnektir. Renk ve desenlerin doğadaki bir yapıya tesadüfen uyum göstermesi ve kelebeğin hayatta kalması, evrim mekanizmasının itici gücü.

Bu mekanizmayı yol tarifi verir gibi anlatacak kimseyi bulamazsınız. Çünkü türleşmeyi baştan sona izlemediğiniz sürece, bunca etken faktörün bileşkesini yorumlamak pek olası değil.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Kendime her gün belki yüz defa, yaşantımızın başkalarının emekleri üzerine kurulu olduğunu, onlara olan borcumu ödeyebilmek için daha çok çalışmam gerektiğini hatırlatıyorum.”
Albert Einstein