Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

İyilik ve kötülük kavramları nasıl oluşmuştur?

Hırsızlık yapmak, cinayet işlemek gibi bir takım davranışların kötü; yaşlılara yardımcı olmak, insanlara karşı saygılı olmak gibi davranışların ise iyi olduğu bilinci ilk nasıl oluşmuştur? İyiyi ve kötüyü belirleyen bir tanrı mıdır yoksa kimyasal bir reaksiyon sonucunda mı davranışlarımız bu yönde şekillenir?

1
Anonim 2
Teşekkür (2)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

İyiyi ve kötüyü belirleyenin Tanrı olduğunu iddia etme fikri sıkıntılı bir fikirdir. Çünkü şu soruyu doğurur:

Bir şey, Tanrı öyle dediği için mi iyidir/kötüdür, yoksa iyi/kötü olduğu için mi Tanrı öyle demiştir?

Bu soruya eğer "Öyle dediği için iyidir/kötüdür." dersek, ahlak tamamen keyfi olur. İnsan öldürmek iyidir denseydi memnuniyetle insanları öldürürdük anlamına gelir. Bu pek doğru olamaz. İkinci seçenek de iyi/kötü olduğu için Tanrı öyle demiştir demektir, bu durumda da zaten ahlakı Tanrı belirlememiştir. Bu denklemde Tanrı gereksizdir anlamına gelir. Hatta objektif ahlak olduğunu iddia edenlerin de bunu Tanrıya bağlamalarını engeller.

Benim fikrim iyi ve kötü kavramlarının utilitarian şekilde oluştuğudur. Toplumda faydalı olan davranışların faydası görülmüş ve bunlara iyi denmiş, faydasız ve zararlı olan davranışların ise zararları görülmüş, bunlara da kötü denmiştir. Daha sonradan bu iyilik ve kötülük düşünceleri bir dine bağlanmış ve herkesin bu kurallara uyduğundan emin olmak istenmiş olabilir. Örneğin, bir toplumda cinselliğin zararlı olarak görüldüğünü varsayalım (aile yapısını zedeler, hastalık ihtimalini arttırır, vb.). Bunu hiç kimsenin uygulamayacağından veya uygulansa bile bunun minimuma indirgeneceğinden nasıl emin olursunuz? Herkesin birbirini ihbar etmesini bekleyebiliriz, ancak yine de gizli gizli yaşanır zaten. En iyi çözüm görünmez bir güvenlik kamerası yaratmaktır. "Bu eylemini kimse görmüyor ,evet, ancak gökyüzünde duran bir adam seni görüyor ve X eylemlerini yaparsan seni cezalandıracak." demektir. Bu ceza ise mümkün olduğunca acı verici olur ki insanlar gerçekten bu eylemden kaçınsın; cehennem. Faydalı olan eylemler için ise cennet kavramı ortaya atılmıştır ki insanlar bu eylemleri yapmaya meyilli olsunlar. Düşünecek olursanız en fazla cenneti hak eden eylemin en yüksek iman seviyesi olmasının sebebi de budur. İnsanlar imanlı olursa gerisi de gelir zaten.

Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (3)
Paylaş
2
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bugünün bilimi, yarının teknolojisidir.”
Edward Teller