Sorulara Dön
10
Fizik & Kuantum

Işığın karadeliklerden kaçamamasının nedeni kütleçekimi midir, yoksa karadeliğin geometrik şeklinde midir?

Demek istediğim okuduğum kaynaklarda karadeliğin kara olmasının nedenini kütleçekim olarak gösteriyorlar. Ama karadeliğin geometrisini ele alınca pek öyle olmuyor. Işığın geri yansıyamamsının nedeni kütleçekim değil de sahip olduğu hapsedici geometrik şeklinden olabilir mi?

4
Teşekkür (2)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
4 Cevap

Önce karışıklığı giderelim:

  1. Kütleçekimi (gravity) bir olgudur, doğada cisimlerin birbirlerine doğru hareket etmelerine yönelik gözlemimizi özetler.
  2. Newton'un kütleçekimi kuramı (Newton's law of universal gravitation) doğada gözlemlediğimiz bu olguyu, kütleli cisimlerin birbirlerine kuvvet uygulaması ile açıklar. Yani Newton'a göre ay ve dünya arasında bir kuvvet vardır, bu sebeple ay dünya etrafında dönmektedir.
  3. Einstein'ın genel görelilik kuramı (General Relativity of Einstein) doğada gözlemlediğimiz kütleçekimi olgusunu uzayın aslında bükümlü olması ile açıklar. Yani ay ve dünya arasında aslında bir kuvvet yoktur, ay uzayda serbest bir şekilde dümdüz gitmektedir. Fakat dünya ayın bulunduğu uzayı bükmüş olduğu için, bu bükümlü uzayda düz giden ayın hareketi dünya etrafında dönmeye karşılık gelmektedir.

Kara delik, hiçbir cismin kendisinden kaçamayacağı bir nesne. Newton fiziğinde böyle bir nesne olamaz, çünkü Newton fiziğinde kütleçekiminin sebebi cisimler arası kuvvet. E bir cismin hareketini her şekilde engelleyebilmenin tek yolu da o cisme sonsuz kuvvet uygulamak, bunun için de cismin sonsuz kütlesinin olması gerekiyor.

Einstein fiziğinde ise kütleçekiminin sebebi uzayın bükülmesi. Ve matematiksel olarak gösterebiliyoruz ki belirli kütle yoğunluğundan sonra uzay öyle bükülür ki, bu uzayı büken cismin yakınındaki hiçbir nesne uzağa gidemez. Bu nesneler de kara delikler oluyor, biz de karadeliklerden hiçbir şey kaçamaz diyoruz.

Özet olarak: Kara deliklerden hiçbir nesnenin kaçamamasının sebebi uzayın bükülmesidir!

Dip Not: Her ne kadar Genel göreliliğin Newton fiziğinden daha doğru olduğunu biliyor olsak da her zaman bükümlü uzaylarla matematiksel hesap yapmak mümkün olmuyor, dahası kolay da değil. Bu sebeple çoğu zaman (eğer işimizi görecek kadar yeterliyse) fizikçiler düz uzayda çalışıp kütleçekimini kuvvet olarak almaya devam ediyorlar. Mühendisliklerin hemen hemen tamamı da zaten düz uzayda çalışıp kütleçekimini kuvvet olarak alıyor. Bu sebeple biri doğru biri yanlış diye bakmak yerine hangisi işimizi görecek kadar gerçeği tasvir ediyor diye bakmak daha mantıklı bir davranış olacaktır.

Kabul Edilen Cevap
9
Teşekkür (2)
Paylaş
9

Aslında cevap ikiside bir kara delik ne kadar büyük olursa çekim kuvvetide o kadar büyük oluyor yani kütleçekim kuvvetide artıyor  aslında kara delik daire üçgen ne olursa olsun yinede kütleçekimden ışık bile kaçamıyordu. 

3
Teşekkür
Paylaş
3

Fotonlar higgs alanının dışında kaldığı için kütleleri yoktur,bundan dolayı ışığın karadeliğe yönelmesinin nedeni uzay düzlemindeki geometrik anomaliler olmalı diye düşünüyorum ancak sadece düşünüyorum nicel bir gözlemim yok,yakın tarihte de olmayacak gibi.

2
Teşekkür
Paylaş
2

Kaynaklar

Uzayın dokusu bir örtü misalidir.Bundan dolayıdır ki çok yüksek kütlelere sahip olan karadelikler,uzayın dokusunu konik bir yapıya büründürür.E tabiki de yüksek kütlenin getirmiş olduğu güçlü çekim kuvveti de cabası.Bu sorunun cevabı her ikisi de olmalıdır.

0
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın