Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
2

İkilik sistemi basitçe açıklayabilir misiniz?

İkilik sistemler hem kitaplar hem videolarda çok kolay olarak tabir edilse bile yazılıma yeni başlayan biri olarak benim henüz anlayamadığım bir konu. Yardımcı olursanız ve en basit haliyle anlatırsanız sevinirim.
543 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
3 Cevap
Yalın İnce
Yazılım meraklısı

Öncelikle şu haberi vereyim ki siz hiçbir zaman ikilik sistemde kod yazmayacaksınız. İkilik sistem, evet-hayır, bir-sıfır gibi kodlardan oluşur. Bu kodlar ise bilgisayarın işlemcisinin temel parçası olan transistörler içindir. Transistörleri ise şöyle izah edeyim: Üç uçlarının bir tanesinden gelen akımı diğer bir uca iletmek için üçüncü ucundan elektrik gelmesi gerekir. Bu üçüncü uca elektrik gelip gelmeyeceği ise 1 ve 0 ile kodlanır.

Sizin yazacağınız Python, C++, C# gibi dillerdeki kodları ikili sisteme çeviren programlar mevcut. Ancak bu işe girmek istiyorsanız Oracle VirtualBox gibi bir Windows üzerinden Linux çalıştırma programını indirmenizi öneririm. Bu, hem kod yazmanızı, hem kodlarınızı derlemenizi, hem de kolay bir şekilde çalıştırabilmek izi sağlar.

Tüm Reklamları Kapat

Umarım yardımcı olabilmişimdir, iyi günler dilerim.

2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Şahin Tutuş
Şahin Tutuş
60K UP
Elektronik teknisyeni

C dilini öğrenmeye gerek olduğunu düşünüyorum. Sanırım gömülü sistemler için yazılım yapacaksın. Gömülü sistem, kullandığımız cihazlar için olan yazılımlardır. Örneğin metrolardaki aburcubur otomatları. Parayı atarsınız, rakamı girersiniz ve ürünü alırsınız. Bunlar bilgisayarla değil, kendilerine özel yazılmış yazılımlarla çalışır.

Gömülü sistemi anladıysak bu yazılımlar nasıl oluyor biraz ondan bahsedelim. Aslında kendine has makine dili vardır fakat bu insanlar için anlaşılmaz. Bu yüzden bilgisayardaki not defterinde bile yazılabilen asm kodlama yapılır. Ama bu da karışıktır. Bu yüzden basic kodlama vardır. Ama bu da karışık gelebilir. Bu yüzden C kodlama yapılır. Aynı yazılımı asm, basic, c yapabilirsiniz size kalmış.

Tüm Reklamları Kapat

Peki bu gömülü yazılımlar neyle yapılır? Mikroişlemcilerle. Piyasada çeşit çeşit mikroişlemciler vardır. Pic, atmel, STM 32 ya da temeli atmel olan ardunio olabilir. Bunları bilmek için aynı zamanda elektronik de bilmelisiniz.

Peki mikroişlemciler nasıl çalışır? Öncelikle dahili veya harici osilatör devreleri vardır. Bu osilatör devreleri yazılım satır satır ilerlerken ne kadar hızda ilerleyeceğini belirler. Örneğin 1 megahertz bir osilatör demek, yazılımın satırlarının 10 mikrosaniyede bir alt satıra geçeceği demektir. Bu mikroişlemcinin hızı olmuş olur.

Tüm Reklamları Kapat

Mikroişlemcilerin en temel özelliği bacaklarının (yazının devamında pin olarak bahsedilecektir) giriş veya çıkış olarak ayarlanabilmesidir. Buton, anahtar, potansiyometre, sensör, ldr, ptc, ntc gibi şeyler giriş olarak ayarlanır. Led, motor, hoparlör, ekran gibi şeyler çıkış olarak ayarlanır.

Şimdi asıl konumuza dönelim. ikili sayılar. Yani binary sistemler. Gömülü yazılımlarda bacaklar (pinler) gruplanır ve port olarak adlandırılır. A portu, B portu, C portu gibi. Örneğin siz B portu çıkış olarak ayarlayabilirsiniz.

Diyelim ki B portumuzdaki ledlerin hepsini yakmak istiyoruz. B portumuzda 8 bacak var. O zaman 11111111 yapabiliriz. Ya da sağdan 3. Ledi yakmak istiyoruz sadece 00000100 yapabilirsiniz. Burdan şunu anlıyoruz. 1 elektrik var, 0 elektrik yok demektir. Her rakam 1 pindir.

Bizim onluk sayı sistemimize decimal denilir. 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 rakamları olur.

ikilik sayı sistemine ise binary denilir. 0 1 olur.

8'li sayma sistemine octal denilir. 0 1 2 3 4 5 6 7 rakamları olur.

16'lı sayma sistemine hexadecimal denilir. 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F rakam ve harflerinden oluşur.

Bu kadar detaylı yazmamın sebebi bilimsel hesap makinesinde bunları birbirleri arasında çevirebilirsin. Hesap makinesinde;

Tüm Reklamları Kapat

Decimal: DEC

Binary: BIN

Octal: OCT

Hexadecimal:HEX olarak yazacaktır.

Tüm Reklamları Kapat

Asıl konumuz olan Binary ile devam edelim. ikilik sayı sistemleri genelde yazılım içinde bacaklara elektrik ver ya da verme şeklinde kullanılır. ikinci olarak mantıksal işlemlerde kullanılır. 3. Olarak adresleme ve şifreleme işlemlerinde kullanılır. ilk kullanımı için yukarda örnek vermiştim. 00000010 gibi. ikinci pinde elektrik var diğerlerinde yok. Burada bir bilgiden daha bahsetmek istiyorum. 8 hane varsa bu rakamda biz diyebiliriz ki bu rakam 8 bitliktir. Kaç haneyse o kadar bitlik olur bilgi.

Mantıksal işlemler: Ve kapısı, Veya kapısı gibi işlemlerfir. Ve kapısı çarpma işlemini, Veya kapısı toplama işlemini ifade eder. Tabii ki başka birçok kapı var ama onlara değinmeyeceğim. Kapı denilen sistem şudur. Girişlerimdeki bacaklarda elektrik olup olmamasına göre çıkışta elektrik olup olmayacağını belirler. [1]

Ve kapısı: Bütün girişleri 1 olursa (elektrik varsa) çıkış 1 olur. Girişlerinden bir tanesi bile 0 (elektrik yoksa) ise çıkış 0 olur.

Veya kapısı: Girişlerden Herhangi birisi 1 ise çıkış 1 olur.

Tüm Reklamları Kapat

Değil kapısı: Giriş 1 ise çıkış 0, giriş 0 ise çıkış 1 olur.

Adresleme olarak kullanmak: Bazı protokoller var. Ben ana makinemden 25. Cihaz şu şu şu işlemleri yapsın diyebilirim. 25. Cihaz'a ben 25. Cihaz olduğunu tanıtmam gerekir. Bu cihazlarda ufak switchler olur. Hatta genelde 8'li olur bu ufak anahtarlar. İşte bu noktada bizim notmal sayıları binary sayılara çevirmemiz gerekebilir.

Öncelikle örnek saymayı yapayım.

0: 0

1: 1

2: 10

3: 11

4: 100

5: 101

6: 110

Tüm Reklamları Kapat

7: 111

8: 1000

Ben burda bit sayısını gerekli olduğu kadar kullandım. Ama kişi isterse 8 hanenin hepsini kullanabilir. Örneğin 8 decimal sayısı için;

8: 00001000 bu şekilde de yazılabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Şimdi normal onluk sayılara nasıl çeviriyoruz ona bakalım. En sol taraftaki rakamdan başlayarak üzerine hayali rakamlar koyuyoruz. Bunlar;

64 - 32 - 16 - 8 - 4 - 2 - 1

0 - 0 - 0 - 1 - 0 - 0 - 0 şeklinde olacaktır. Görüldüğü gibi 8 hanesinin altında 1 var sadece. Şimdi 25. Adresimizi adreslemek için hangi anahtarları 1 yapmalıyız? 16, 8 ve 1 hanelerinin anahtarlarını 1 yaparsam 25 sayısını bulabilirim. Yani 0011001 böylece 3 haneyi topladığımda 25 sayısını bulabilirim. Artık cihazımı 25 olarak ayarladım. Bu sayede ana makineden 25. Cihaz şunları yapsın dediğimde, 25. Cihaz bilgilerin kendine geldiğini bilecektir.

Bunların haricinde şifreleme olarak da kullanımı var. Bcd kodlama gibi şeyler ama bunları bu aşamada öğrenmen gereksiz. Bunların yanısıra digit göstergelerde kodlamalarda kullanılabilir.

Kaynaklar

  1. lektrikport. Lojik Devreler (Kapılar) | Elektrikport Akademi. Alındığı Tarih: 13 Kasım 2022. Alındığı Yer: elektrikport | Arşiv Bağlantısı
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tuğrul Gençoğlu
Yazılım Geliştirici

Her sayı sistemi rakamlardan oluşur. Örneğin günlük hayatta kullandığımız ondalık sayı sistemi 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 rakamlarından oluşuyor. İkilik sayı sisteminin farkı ise sadece iki rakamdan oluşmasıdır. Bunlar 0 ve 1'dir. Her sayı sisteminde saymaya 0'dan başlanır ve sayarken 1 arttırılır ve her arttırımda bir sonraki rakama geçilir. Eğer hiç rakam kalmamışsa yeni bir basamak oluşturulur ve son rakama gelen basamak sıfırlanır. Örneğin onluk sistemde 9'a bir eklediğimizde elimizde başka bir rakam olmadığı için (en büyük rakam dokuz olduğu için) birler basamağını sıfırlayıp yeni bir basamak yaratırız ve 10 sayısını elde ederiz. Benzeri ikilik sistem için de geçerli. İkilik sistemin en büyük rakamı 1'dir. 1'e 1 eklendiğinde elde edecek daha büyük bir rakam olmadığından yeni bir basamak oluştururuz. Bu da 10 (bir sıfır, on değil!) olur. İkilik sistemler genellikle elektronik devrelerde, dijital işlemlerde kullanılır. Çünkü modern elektronikte devrede akımın olup olmamasını bilmek (sinyal var, sinyal yok) önemlidir. İkilik sistem bunun için güzel bir soyutlama sağlar. Sinyal var için 1, sinyal yok için 0.

1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Siz Ne Kadar Ortalama İnsansınız? | Galton Panosu!
Siz Ne Kadar Ortalama İnsansınız? | Galton Panosu!
Bu Motor, Nasıl Havada Asılı Durabiliyor?
Bu Motor, Nasıl Havada Asılı Durabiliyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close