Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
0

Dinlerin bilimsel olarak kabul edilmesi mümkün mü?

  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
1 Cevap
Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar Bilim ve felsefe okuru

Bir yaratıcı var mı yok mu sorusu bilimin cevap aradığı bir soru değildir ve bu konu bilimin alanı dışında bir konudur. Bilim bu sorunun cevabını inceleme konusu yapmaz. Dolayısıyla;

Kim ki bilim bir yaratıcının olmadığını ispatladı derse,

Bu Reklamı Kapat

Kim ki bilim bir yaratıcının olduğunu ispatladı derse,

Bilimin alanından çıkıp felsefenin alanına adımını atmıştır. Eğer kendi felsefî çıkarımlarını bilime eşitliyorsa bu kişi bilimle felsefenin sınırını çizemeyecek kadar bu konuda bilgisiz demektir.

Bu Reklamı Kapat

Şunu da özellikle felsefi anlamda bilmek gerek. eğer bir yaratıcı varsa deney ve gözlemin konusu olamaz. Çünkü tüm evreni var edebilecek varlığın evren ve madde üstü bir durumda olması kaçınılmazdır. Aksi halde evreni ve maddeyi zaten yaratamaz. Kendisi evren ve maddeye tabi olan bir yaratıcı evrene tabi olur doğal olarak. Deney ve gözleme konu olan şey evren ve maddedir. Evren ve maddeye tabi olmayan bir varlığın deney gözleme konu olmasını beklemek de bu nedenle o kişinin yaratıcı düşüncesinin madde/yaratıcı ekseninde olduğunu göstermesi nedeniyle de böyle bir yaratıcı düşüncesinin feslefi anlamda sorunlu olduğunu da tespit etmek gerek. Çünkü madde ve evrene tabi olan şeyin kendisi de evren ve madde sınırlarına tabi olarak evreni ve maddeyi yoktan var edemez. Böyle bir yaratıcı evrene tabi olmak zorundadır. Evrene tabi ve evren icinde var olan bir varlık ise zaten mantıken evreni yaratamaz. Dolayısıyla bir yaratıcı varsa evrene aşkın olmak zorundadır mantıken ve felsefi olarak. Ayrıca aynı gerekçelerle maddesel bir şekli veya biçimi de olmamalıdır. Buradan anlıyoruz ki kişiler kendi zihinlerinde ki yaratıcı tasvir ve beklentilerine göre oluşturdukları 'yaratıcı düşüncesini' çoğu zaman red ederler. Çünkü bir yaratıcının varlığına kanıt yok demek kimisi için deney ve gözlem beklentisi taşır. Yani bilimin konusu olmayan bir konuda bilimden kanıt bekleyen bir cümledir bu. Bilimsel kanıt deney ve gözleme dayalı olur. Bilimin cevap aramadığı bir soruda zaten bilim kanıt da aranmaz. Bu nedenle böyle bir bilimsel kanıt beklentisine girilmesi bu açıdan yine bilim ve felsefe sınırının doğru şekilde cizilemediğini göstermektedir o kişinin zihninde. Buradan anlıyoruz ki bu cümleyi kuranlar bu sebepten esasen yanlış bir cümle kurmuş oluyorlar. Çünkü cümlenin biçimi o kişinin zihninde esasında 'yaratıcının olduğuna dair bilimsel kanıt yok' şeklindedir. Dediğim gibi bilimin cevap aramadığı bir konuda bilimden kanıt bekleme hatasıdır bu.

Beklenilen kanıt bilimsel değilse o zaman feslefi anlamda kanıt yok demek de sadece o kişinin felsefesine göre yaptığı felsefi bir değerlendirmeyi ifade etmektedir. Felsefe deney ve gözlemi tek başına kriter almaz. Felsefe düşünce ve us yürütmeye dayalı olarak bir çok farklı şeyi kriter alarak kendi alanında delil çıkarımı yapabilir. Mesela karda yer alan ayak izinden yola çıkıp bir insanın oradan geçtiğine dair çıkarım nihayetinde bir us yürütmedir. Bu us yürütmeyi yapabilmek için bir çok ön zihni bilgi gerekir. Örneğin insan diye bir varlık olduğunu bilmek onu tanımak, o varlığın ayakkabı diye altı desenli bir şey giydiğini bilmek, o şeyin yürüdüğünü veya nasıl yürüdüğünü bilmek vs vs gibi. Bu ön bilgiler sayesinde kardaki bir ayak izi bize oradan bir insanın geçtiğini görmemiş olsak da us (akıl) yürütme ile geçtiği konusunda kesin bir kanaate varmamıza neden olacaktır. Bunun gibi felsefe de kendi alanında çeşitli us yürütme şekilleriyle bir yaratıcı var mı yok mu konusunda sorgulamalar yaparak sonuçlara vararak, örnekteki gibi ön bilgileri kullanarak feslefi kanıt çıkarımı yapabilir. Tabi her insanın kendi felsefi çıkarımlarını yaparken kriter aldığı şey veya düşünceye göre kendi felsefi çıkarımları şekillenir. Örneğin yukarıda bahsettiğim gibi madde/Yaratıcı beklentisinde olan kişi kendi felsefesi açısından 'yaratıcıyı görmüyorum o halde yoktur' felsefi yargısına varacaktır.

Dolayısıyla sorduğunuz soru açısından dinler ve yaratıcı var mı yok mu konusu bilimin konusu değildir. Bilim bunları sosyolojik açıdan veya insan psikolojisi açısından ele alabilir. Ancak doğrudan bu konuları inceleme konusu yapmaz. Aksini düşünen kişi kendi kafasındaki felsefi çıkarımlarını bilim yerine koyuyordur ve kafasında felsefe ve bilimin sınırını çizemiyor demektir. Yukarıda açıkladığım gibi bu inanan ve inanmayan herkes için geçerlidir.

1
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et