Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
0
Puan Ver

Din ve bilim birleştirilebilir mi? Birleşebiliyorsa nasıl?

4
217 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
4 Cevap

bu soruya kesin bir yanıt vermek iddiasında olunamaz tabii ki, ama ben kısaca fikrimi belirteyim; bence, din ve bilim birleştirilemez. 

nedenlerine geçmeden önce, kullandığınız "birleşme" kavramı yerine uyum, çelişki gibi kelimeler seçersek, sanırım daha anlaşılır ilerleyebiliriz.. ve bu bağlamda sorunuzu "din ve bilim bir biriyle çelişir mi?" olarak algıladığımı belirteyim.. 

burada din nedir, bilim nedir açıklamaları veya materyalist ve idealist felsefe karşılaştırmaları gibi sonu olmayan patikalara girmek yerine, ben dikkatinizi tek bir kavrama çekerek yanıt vermek istiyorum.. "bilgi ve bilgi edinme yöntemleri"  

yani hem bilimin, hem de teolojinin bilgiye ulaşma yöntemlerini ve hem de bu bilgilerin "değerini" karşılıklı olarak irdelersek sonuçta neden "bilim ile din çelişir" anlayabiliriz.

burada ayrıntıya girerek bilimsel ve teolojik metodolojiyi tartışmayıp sizin okumalarınızda bir rehber olması amacıyla gündeme getiriyorum.. 

dogmatik yaklaşım, inanç ve kutsal sınırlandırmaları, ön koşullu mantık, tümden gelim ve tüme varım, rasyonalizm, şüphecilik, deney, gözlem, öznel, nesnel vb gibi kavramlar üstünden bir araştırma yaparsanız, bu iki metodolojinin bir birinden tamamen farklı olduğunu ve bu yüzden ulaşacakları bilginin aynı "değerde" olmaması gerektiğini kendiniz de görebilirsiniz.. 

tabii ki bu arada her iki disiplinin de dünyada/evrende olup bitenleri bildiği, anlayabildiği ve yorumlayabildiği noktasında bir iddiası olduğunu unutmamak gerek.. siz de sırf bu nedenle bu soruyu soruyorsunuz zaten..  

hangisi haklı.. acaba ikisinin de haklı olduğu noktalar var mı.. işte bu soruların yanıtı sizin ne kadar donanımlı olduğunuza bağlıdır..  örneğin, eğer siz bilim ve semavi dinlerin çelişmediğini iddia eden bir şahsa, tanrının varlığı ve kuranın kutsallığı ön kabulü üstünden dile getirdiği tüm argümanların öznel, dogmatik ve o nedenle bilimsel tartışma yöntemi açısından "değersiz" olduğunu söyleyebilir ve bu söylemin arkasında durabilirseniz bu şahıs muhtemelen sizinle tartışmayı sonlandıracaktır..

sonuç olarak, din kavramını sahte bilimlerin eleştirisi benzeri bir formatta ele almak daha doğru geliyor bana..

534 görüntülenme
Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Din ve bilim ayrıştırılabilir mi?

Doğru soru bu. Niye?

Evrene yüklenmiş bilim, ve bu bilimi var ettiğini ifade eden bir irade var.

Yani manevi ilim ve rasyonel ilmin kaynağı tek. Aynı şeyi söylüyor bu iki kaynak.

Bilim konusunda da, din konusunda da belli bir derinliğe ulaşma çabasına giren kişi, büyük resimde tek bir sonuç olduğunu, farklı yolların bu resmi oluşturduğunu anlar.

Biz neden ayırmak zorunda kalıyoruz? Hatta din i ve bilimi dahi kendi içinde ayırmak zorunda kalıyoruz? Hani tekti?

Bunu da UMWELT kavramıyla kolayca anlayabiliriz. Bizim yapısal kısıtlılığımız, ŞEYleri bütün olarak anlamaya yetmiyor. Önce parçalayıp analiz edip, sonra bütünleştirebiliyoruz. Henüz analiz safhası tamamlanmadığı için hala din ve bilimi de hatta kendi içlerindeki disiplinleri de ayrı zannediyoruz. Öyle de olmak zorunda, çünkü doğru analiz yapmadan doğru sonuca varamayız.

Günümüzde otörler, sigara alkol, tv gibi saçmasapan şeylere yaklaşmıyorlar biyolojik etkilerini anladıkları için. Din de ise bu kural. Din, sirkadiyen ritme göre yaşamayı emreder, gün içinde en az 1 saat parasempatik sisteme geçmeyi emreder. Eee, bilim de aynı şeyin mutlaka olması gerekiyor diyor. Bu şekilde derinleşen otörler zamanla dinin zaten bilimsel verileri emir olarak sunduğunu anlayıp bu ayrımı bitirecekler. Tabii ki kutuplaşmış ve kapalı yapıdan dolayı halka inmesi zaman alacak, ancak sonuç değişmeyecek.

124 görüntülenme
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynağa dayandırmayacağım ama söylediklerim zaten sadece farkındalık istiyor.

İslam dinindeki nazar,bereket gibi kavramlar her ne kadar batıl inanç gibi görünse de bunlarında sebepleri vardır.

Nazar,birisini övdüğümüzde bu kişinin başına bir şey gelmesi sonucu nazar deydi deriz.Halbuki gerçekte olan aslında şudur.

Davranışlarımız kafamızdaki düşüncenin maddesel düzeye indirgemesidir. Övülen kişinin ise kafasında yapabileceğini düşündüğü şeylerin artmasına neden olur. Kişi maddesel düzeye gerek şartlar gerekse risk açısından indirgeyemeyeceği davranışlar denemeye başlar ve hata yapar.

Bereket de ise örneğin bir esnaf düşünelim. Bu esnaf neden doğru sözlü olursa bereketi artar? Sebebi şudur: Ürün sattığı müşteri malın bozuk olmadığını, aksine gayet iyi olduğunu görünce o esnafa devamlı olarak gelir ve pazarlığa girmeye bile kalkmaz. Böylece esnaf satacağı malı zor yetiştirmeye başlar çünkü devamlı müşteri sayısı birden artı vermiştir.

Velasıl, bilim ilahi dinin yani İslam'ın içindedir, hiç bir şey bilimle çelişmez, çeliştiğini sandıklarımız ise ya aklımıza bu olayın bilimsel sebebi gelmemiştir ya da aklımız bu olayı kavrayacak düzeyde değildir.

172 görüntülenme
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaksız cevaplanabiliyor mu emin değilim fakat izlediğim bir kaç videodan yola çıkaran size bu konudan bahsedebilirim. Öncelikle bilimin tanımına bakalım.

Bilim: Fiziki ve doğal evrenin yapısının ve hareketlerinin birtakım yöntemler (deney, düşünce ve/veya gözlemler) aracılığı ile sistematik bir şekilde incelenmesini de kapsayan entelektüel ve pratik çalışmalar bütünü. Bizim için önemli olan bilim ile sözdebilim arasındaki farktır.

Fizik, kimya, matematik, biyoloji gibi konular bilim kabul edilirken, numeroloji, homeopati, astroloji ve yaradılışçılık sözde bilim kabul edilir. Aradaki en büyük fark, bilim, soruların açıklamasını bulmak için sorular sorar, bu soruları yanıtlamak için kanıtlar arar ve ortaya sonuçlar çıkarır. Sözdebilim ise önce ortaya bir iddia atar daha sonra da sadece bu iddiayı destekleyecek kanıtlar arayıp, diğer kanıtları görmezden gelir. Sözdebilim, yanlışlanabilirliği asla kabul etmez bilim ise tamamen yanlışlanabilirlik üzerine kuruludur. Çünkü doğa, tek bir insanın beyninin kavrayabileceğinden çok daha karmaşıktır ve bu karmaşıklığın milyonlarca insan beyni tarafından kollektif olarak çözülebilmesi için gereken yöntem bilimdir. Beyin sınırlıdır, hata yapar, bilim ise beynin bu hatadan arındırılmış bilgisayar halidir.

Bu yüzden, yaradılışçılık gibi sözdebilimler, bilim ile birleştirilemez, zira üzerinden deney yapılabilmesi, bu deneyler bahse konu sözdebilimi yalanlıyor olsa dahi kabul görmemesi sözdebilim ile bilim arasına bir engel koyar. Bu yüzden kendi kanaatimce din ve bilimin birleştirilebilmesi pek olağan değildir.

205 görüntülenme
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanın bilgeliğine çok güvenmesi bilgece değildir. Güçlünün zayıflayabileceği, en bilgenin bile hata yapabileceği hatırlanmalıdır.”
Mahatma Gandhi