Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Özgür Odabaşı
Üye
0

Bilimin "insanlığa faydalı olmak" gibi bir amacı var mıdır?

Bilimin insanlığa sağladığı faydaların yanında getirdiği felaketler de var( örneğin aşıların icadı ya da silahların icadı vs)
1,494 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Görkem Öge
Toprak Mühendisi

Güzel soru...

Bunlar hep, kavram karmaşaları içeren tartışmalar. Yanlış anlaşılan, çarpık bakışlardan kaynaklanan algı hataları. Soruya cevap vermeden önce bir iki noktayı belirtmek gerekli.

Bilimin ne olup ne olmadığı üzerine tartışılırken düşülen en büyük yanılgı, "gerçek"le "doğru"nun ayrımı. Hem de iki farklı açıdan.

Tüm Reklamları Kapat

Gerçek, orada olan. Var olan. Varlığı tartışılmaz ya da tartışmanın anlamsız olduğu durum. Bu iyidir, kötüdür, faydalıdır, zararlıdır, bu başka bir konu. "Bu bir gerçek" dediğimizde bu bir tespittir. İşte bir kesim insan, eğer bir gerçek, insana zararlıysa o gerçeğe "gerçek değil" diyor. Mesela evrim, insanların inançlarını sarstığı için evrimin varlığı görmezden geliniyor. Evrim yok deniyor. Bu birinci, gerçek-doğru ayrımı kırılımı.

İkinci kırılım, herhangi bir gerçeğin açıklaması. Açıklanamayan ya da açıklamasında şüpheler olan bir gerçeğin, gerçek olmadığını iddia etmek. Başınız ağıyor ise ağrıyordur. Bunun sebebini bilmiyor olmamız, başınızın ağrımadığını göstermez. Yanlış teşhis de baş ağrınızın olmadığını göstermez. Baş ağrınız gerçektir. Onun sebebi üzerine yaptığınız açıklama doğru ya da yanlış olabilir.

Şimdi... Bu ayrım ve kırılımlardan yola çıkarsak... Bilim öncelikle, iyi, kötü, doğru, yanlış gözetmeden, gerçeği arar. Araştırdığı gerçeğin, iyiliğini, kötülüğünü, en azından işin başında incelemez, böyle bir kaygı da gütmez. Ki bilimin bu özelliği, en şüpheye açık taraflarındandır çünkü sayısız bilimsel gelişmenin ortaya çıkardığı gerçek, sizin de örneğini verdiğiniz gibi insanoğlu için son derecede tehlikeli olabilir. Bunun üzerine çok sayıda film, roman, öykü var. Bilim, evrende başka canlı var mı diye araştırır. Bulacağımız canlının insanoğluna düşman ya da dost olup olmayacağını bilemez ve bunu pek de düşünmez.

Bu belirttiğim noktayı, biliminsanlarından daha fazla önemseyen kişiler ise, yukarıda bahsettiğim algı kırılması yaşayanlardır. Mesela bir asker, ülkesini ve insanlığı düşmanlara karşı koruma içgüdüsü ile yoğrulmuş bir tipleme olduğu için bilimin, bilinmez sularda yüzmesini tedirgin edici bir çalışma olarak görür ve böyle bir çalışmaya niyetlenen bilimi, "doğrudan sapmış" olarak kabul eder. Bu doğrudan sapmış olma yaklaşımı, inancına ters diye evrimi ret etmeyle aynı şeydir.

Tüm Reklamları Kapat

Ancak elbette bilim ve biliminsanları da bu kadar aptal değil çünkü bilimsel gelişmeler de her zaman, insana fayda sağlayacağı düşünülen yönlere doğru ilerler. Bazen hiç bir fayda getirmeyecek gerçekler için de çalışılır ama toplamda keşfedilen her gizli gerçeğin zaten insanın bilgi mirasının bir parçası olduğu kabul edilir ama göz göre göre de bilim, insanlığa zararlı gelişmelere imza atmaz. Gelişmeleri insanın zararına kullananlardır bunun sorumlusu. Ve bu durumun çaresi de bilimi durdurmak ve baskılamak olamaz, olmamalıdır.

Özetle... Bilim, bilgiyi hedef alır. Bilgi ise, ister kısa ister uzun vadede medeniyetin üzerine inşa edildiği en büyük güçtür. Ve elde edilmeye çalışılan bilginin yönünü, fayda belirler. Bilimin, medeniyetin zenginliğini arttırmaya çalışırken güttüğü en büyük hedef faydadır. Buna göre bilimin esasları faydadan doğmaz ama ilerlediği yön fayda esaslıdır.

İşte yine gerçek ve doğru ayrımına geldik. Bilimin esasları, gerçektir. Gerçeklerden doğar. Ama ilerlediği yönü doğrular belirler. Bir gerçeği iyiye ya da kötüye kullanma ayrımı bu zaten. Gerçek, iyiye de kötüye de kullanılabilir. Ama birilerinin bilimi kötüye kullanması, onun gerçek olmadığını göstermez.

Umarım açıklayıcı olmuştur. Sağlıcakla...

8
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close