Sorulara Dön
0
Tıp, Sağlık & Ezcacılık

Aralıksız bir 8 saat uyku mu yoksa gün içinde aralıklı olarak 8 saat uyku mu daha sağlıklı?

Gün içerisinde sabah 4 gece 4 saat uyumak ile gece 8 saat uyumak arasında bir fark var mıdır? Yoksa önemli olan sadece uyku süresi midir?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Uyku sun evrimsel süreçteki yeri ve rolünü anlarsak, neden gece uyumaya - gündüz uyanık olmaya eğilimli olduğumuzu ve uykunun bu iki farklı zamanda ne farkı olduğunu anlayabiliriz.

Bütün canlılık güneşe göre evrimleştiği için, biyolojik mekanizmalar da güneşe göre oluşup gelişmiş durumdadır. Sirkadiyen ritm olarak bildiğimiz şey, bu güneşe göre oluşmuşluğun bütünü olarak görülebilir. Tek hücreliler dahil, tüm türlerin kendine özel bir sirkadiyen ritmi bulunur. Biyolojik süreçler, fizyolojik ihtiyaçlar aslında belli zaman dilimlerine göre belirlenmiş yapıdadır. Bütün hormonal salgı düzeni bu ritmin belirlediği şekilde işler. Bu nedenle "modern" yaşamdaki canımızın istediğini istediğimiz zaman yapmak bu ritmi bozduğu için hızlı yaşlanma ya da sağlık sorunlarının erken gelmesi ile yüzleşmek durumunda kalıyoruz. Uyku sadece dinlendiğimiz bir süreç değildir. Sadece uyurken, sadece uyurken ve aç iken salgılanan hormonlar ve sadece bu durumlarda yapılan biyolojik işler söz konusu. Bu yüzden gece 11-4 arası uyumanın yerini hiçbir uyku tutmayacak bunu kural gibi kabul etmek zorundayız. Bir tık üstü, aç yattığımızda ve bu saatler arasında uykuda isek, bunun yerini başka hiçbir uyku tutamaz. Özellikle gündüz stres hormonları salındığı ve melatonin minimumda olduğu için asla verimli uyuyamayız. Melatonini bir görevi de kanserleşmiş hücreleri "işaretlemek" olduğu - temizlenmesini sağladığı için vardiyalı çalışanlarda kanser oranlarının arttığını görüyoruz. Gündüz bu sistem çalışmamakta. Uçakla yaşadığımız jetlag durumu, sirkadiyen ritme zıt yaşam tarzı ile de gerçekleşmekte. Sadece sonucunu duygudurum bozukluğu olarak yaşadığımız için ne olduğunu anlamıyoruz bile.

Biyolojik kriterleri gözetirsek, akşam yapay ışıklara maruz kalmadan, TAM KARANLIKTA, 18 derece ısıda, sesten izole, çok yumuşak olmayan bir zeminde AÇ olarak uyumamız gerekiyor. Gündüz, bizim yaşamda kalmak için avlanma, üreme vs aktiviteleri gerçekleştirmemiz için stres hormonlarının tavan yaptığı bir zaman dilimi. Stres hormonları bizi harekete, arayışa yönledirir ve uyku modundan çıkarır. İşte bu süreçteki uyku ile, dinlenme - rejenerasyon - otofaji - mitofaji ve daha sayılamayacak süreçlerin gerçekleştiği gece uykusu asla ama asla karşılaştırılamaz. Hatta nitelikli gece uykusunun yanında gündüz 20 dakikalık (daha fazla değil) uykular önerilmekte.

Yani insan türünün PARASEMPATİK mod a geçmek gibi önemli bir görevi var. Ve günümüz yaşam şekli tamamen buna zıt. Etrafımızdakilerin ne dediği üzerinden mi, yoksa biyolojik ayarlarımızın ne istediği üzerinden mi yaşam dizayn edeceğimiz ise bize kalmış. Biri kendi biyolojimiz ile savaşarak, sağlık sorunlarını erkene taşımak gibi bir sonucu gerçekleştirirken, diğeri beden denen uzay gemisini kullanım kılavuzuna uygun kullanma sonucunda aslında olmamız gereken kişiye yaklaşma gibi insani vicdani ve ahlaki bir gerekliliği mümkün kılmakta.

3
Teşekkür (5)
Paylaş
3

Kaynaklar

  • Robert L Sack, MD, Dennis Auckley, MD, R. Robert Auger, MD, Mary A. Carskadon, PhD, Kenneth P. Wright, Jr, PhD, Michael V. Vitiello, PhD, Irina V. Zhdanova, MD. Ircadian Rhythm Sleep Disorders: Part I, Basic Principles, Shift Work And Jet Lag Disorders. (06 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 06 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Oxford Academic | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın