Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Arabanın içindeki sinek neden arka cama yapışmıyor?

İnsanlar seyir halindeki araçta ivmelenme veya merkezkaç kuvvetini hissedip oradan oraya yapışıyoruz da bu aracın içinde sinekler havada uçarken nasıl ortamdan bağımsız kalabiliyor? Arka cama yapışmaları gerekmez mi?

3
Melih Özkul 1
1,072 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Sinek havada duruyor ve hava da arabanın içinde. Yani hava kütlesi eylemsizliği olsa bile araba ile birlikte ivmelenir. Dolayısıyla bu hava kütlesi, içinde bulunan sineğe kuvvet uygular. Elbette sinek ivmeyi hissedecektir ancak arabanın kendisi kadar değil. Burada hava sıkışabilir bir madde olduğundan etkileşim süresi artacağı için momentum değişimi aynı olsa bile etki eden kuvvet azalacaktır. Kısacası nasıl ki yere düşen yumurta kırılırken, süngerin üstüne düşen yumurta kırılmıyorsa, sinek de etkiyi az hisseder ve toparlaması için zamanı olur.

828 görüntülenme
Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Sineğin, kaza anında, cama yapışmamasının nedeni.

Sineğin, tehlikeyi sezip, kendini kurtarabilme refleksinin ( reaksiyon hızının ) kazada anında cismin eylemsizlik kuvvetinden büyük olması ve sinekle camın arasındaki mesafenin de bu kuvvet farkını tolere edebilecek mesafede olmasından kaynaklanıyor. Yine araçlar da yer alan hava yastıklarının, emniyet kemerinin hayat kurtarıcı olmalarının nedeni de bu şekilde açıklanabilir.

"Refleks hızı < eylemsizlik kuvveti" durumu gerçekleşirse o zaman cama yapışma durumu gerçekleşebilir.

İki cismin eylemsizlik durumlarından bağımsız, 3. cismin, eylemsizlik durumunu değiştirebilme hali söz konusu

715 görüntülenme
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Gerekmez.

Bahsettiğiniz durum Newton Kanunları'nın bir ve iki numaralı yasalarıyla açıklanır.

Newton'un birinci yasası eylemsizlik kanununa göre bir dış kuvvet etki etmedikçe cisim hareket durumunu korur. Yani duruyorsa durmaya devam eder, hareket halindeyse hareketini sürdürür.

Newton'un ikinci yasasına göre hareket halindeki bir cismin içindeki başka bir cisim, içinde bulunduğu ana cismin etkisi altındadır. 


İkinci yasada açık şekilde ifade edildiği bahsi geçen sinek zaten söz konusu arabanın etkisi altındadır. Dolayısıyla araba içerisinde (camlar açılıp yoğun hava akışıyla içerideki faktörlerin bozulmaması şartıyla) normal bir şekilde hareket edebilir. Araba 120km hızla gidiyor diye sineğin de bu hızla uçması gerekmez. Zaten 2. kanun gereği sinek otomatik olarak bu hızın etkisi altındadır.

Biz niye hissediyoruz sorusunun cevabı da kütledir. Hareket halindeki bir trende rahatlıkla ayakta durabilirsiniz. Çünkü tren gibi büyük bir araca göre kütleniz bunu yapabilecek düzeyde küçüktür. Araba ise trene göre çok daha küçük bir araç. Buna rağmen bir arabanın içinde bile rahat hareket edebiliyoruz. Sinek ise arabaya göre çok çok daha küçük olduğu için neredeyse sanki hiç arabanın içinde değilmiş denecek kadar rahattır.

Aşağıdaki videoda 60km/sa ile giden bir kamyonetten zıt yöne doğru 60km/sa ile bir top fırlatılmaktadır. Ve top olduğu yere düşmektedir. Çünkü kamyonetin etkisi altındaki topun ivmesi 60 km/sa dir. Top bir makine yordamıyla zıt yöne doğru 60km/sa ile fırlatıldığı zaman ivmesi 0 a düşmekte ve olduğu yere sanki öylece ivmesiz bırakılmış düşmektedir. Oysa ki sabit bir kamyonetten fırlatılsaydı bu top 60km/sa ile fırlatıldığı yöne doğru gidecekti. Ya da hareket halindeyken diğer yöne doğru fırlatılsaydı arabanın hızı olan 60 km + fırlatma hızı olan 60km birleşerek topu 120km hıza ulaştıracaktı.

https://www.youtube.com/watch?v=BLuI118nhzc

557 görüntülenme
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Matematik bilmemek, Evren'i anlamak önünde çok büyük bir engeldir.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol