Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Kaan kaan
Üye
4

Allah, yaptıklarını görmemiz için bizi yaratması mantıklı mı? bize ihtiyacı var mı?

Bir tanrı neden bilinmek ister? Bir tanrı neden hareket eden nesneler (canlılar) yaratır. Hiçbir şeye ihtiyacı olmayan bir süper gücün bir şey yaratmaya ihtiyacı var mıdır? Evreni yaratması şart mıydı?
9,257 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Kabul Edilen Cevap
Berat Mutluhan Seferoğlu
Felsefe Genel Editörü

Merhabalar.

Öncelikle bu soru belli bir dini gelenekle ilgili olmadığı için soruyu Allah yerine Tanrı diyerek sormamız daha sağlıklı olacaktır diye belirtelim. Zira bu soru Hristiyanlık gibi diğer dinler muhatap alınarak da sorulabilir.

Bu Reklamı Kapat

İlk soruyla başlayayım. Şayet bilinme isteği Tanrı'nın yaratmasını tamamen değil de kısmen açıklıyorsa bu mantıklı bir gerekçe gibi görünüyor. Diyelim ki ben mükemmel bir resim yaptım ancak bu resmi insanlara ulaştırmak yerine bodrum katında saklı tutuyorum. Bunun en azından o resmin 'ziyan olması' olduğunu, o resmi bilinir kılmanın bilinmezliğe terk etmekten daha iyi olduğunu söyleyebiliriz. Benzer bir şekilde Tanrı bu resimden çok daha mükemmel bir varlık. Bu nedenle kendisini bilmesi için diğer varlıkları yaratması, onun tek başına ezelilikte var olmasından daha iyi bir şeymiş gibi görünüyor. Buna dindarca bir bakış açısıyla bakmaya çalışırsak meseleyi daha iyi kavrayabiliriz. Tanrı'yı bilmek ya da temaşa etmek bir insan için olabilecek en iyi şeylerden biri ya da belki de en iyi şey olarak görülür dini geleneklerde. Bu kadar büyük bir iyiliğin ortaya çıkmasını sağlamak için başka varlıkların yaratılması çok da mantıksız görünmüyor. 

Peki bu cevap Tanrı'nın bizi yaratmaya ihtiyacı olduğu anlamına gelir miydi? Bu sorunun yanıtı hayır gibi görünüyor. Dini geleneklerde Tanrı'nın yaratma yönünde bir isteği olduğu genelde kabul edilse de yaratmaya ihtiyaç duyduğu kabul edilmez. Diyelim ki ben herhangi bir eylemde bulundum. Bu tek başına benim bu eylemi gerçekleştirmeye ihtiyaç duyduğumu gösterir miydi? Elbette hayır. Tanrı'nın bilinmek için diğer varlıkları yaratması da onun bilinmeye ihtiyaç duyduğu anlamına gelmezdi. İsteyerek bir eylemde bulunmak o eylemde bulunmaya ihtiyaç duyulduğunu göstermez kısacası. Her isteğin bir ihtiyaçtan kaynaklandığı yönünde oldukça tartışmalı bir ön kabulde bulunmadan Tanrı'nın yaratmasının onun bir şeye ihtiyaç duyduğunu gösterdiğini iddia edemezdik. 

Bu Reklamı Kapat

Peki Tanrı'nın evreni yaratması şart mıydı? Bu noktada işler biraz karmaşıklaşıyor. Çünkü Tanrı'nın mükemmellik sıfatıyla yaratma sıfatı arasında kurulabilecek bazı bağlantılar var. Diyelim ki Tanrı'nın evreni bizler gibi hisli, bilinç sahibi, ahlaki eylemlerde bulunmaya muktedir varlıklar yaratması iyi bir şey olduğu için evreni yarattığını söylüyoruz. Bu durumda şöyle bir şeyi söylememiz mümkün gibi görünüyor: Böyle varlıklar yaratan bir Tanrı, böyle varlıklar yaratmayan bir Tanrı'dan daha iyidir. Ama Tanrı olabilecek en mükemmel varlıktı. O zaman Tanrı evreni yaratmasaydı olabilecek en mükemmel varlık olamazdı, çünkü evreni yaratan Tanrı daha mükemmel bir varlık olurdu sonucuna varılabilir gibi. Bunun sonucu şu: Tanrı en mükemmel varlıksa evreni yaratmış olmak zorunda. Yani Tanrı'nın yaratması zorunludur. Dolayısıyla bu evren olmasaydı bile herhangi bir evreni yaratmamak Tanrı'nın yapamayacağı bir şeydir. Bu geleneksel dini geleneklerin Tanrı'ya atfettiği mükemmellikle yaratma konusunda tamamen özgür olduğu kabulü arasında bir gerilim olduğunu gösterir.

Daha da büyük bir sıkıntı şu: Eğer Tanrı'nın yarattığı evrenin türü gibi ilişkisel özellikleri onun iyilik derecesini değiştirebiliyorsa; mesela daha iyi evren yaratan Tanrı daha iyidir diyebiliyorsak, o zaman olabilecek en mükemmel varlık olan Tanrı'nın olabilecek en iyi evreni yaratması gerekirdi. Aksi takdirde Tanrı olabilecek en iyi Tanrı olamazdı. Çünkü daha iyi bir evreni yaratan Tanrı ondan daha mükemmel olurdu. Eğer Tanrı'nın en mükemmel varlık olabilmesi için olabilecek en iyi evreni -ya da Leibniz'in deyişiyle Mümkün Dünyaların En İyisini- yaratması gerekiyorsa, Tanrı'nın en mükemmel varlık olması için yarattığı evrene ihtiyaç duyduğunu bir anlamda iddia edebilir hale geliriz. Çünkü en iyi evreni yaratmadan en mükemmel varlık olamazdı. Bunun modal çöküş (modal collapse) problemine neden olduğunu, yani var olan her şeyin zorunlu olarak bu şekilde var olması gerektiği ve başka bir şekilde olamayacağı sonucunu doğurduğunu iddia eden felsefeciler var. En azından ilk bakışta bana da doğru görünüyor bu.

Ben açıkçası "Tanrı bizi neden yarattı?" sorusunun makul cevapları olabileceğini düşünüyorum burada anlattığım üzere. Bilinmeyi istemek ve bizler gibi varlıkları yaratmanın yaratmamaktan daha iyi olması Tanrı'nın diğer varlıkları yaratmasının neden mantıklı olduğunu açıklamaya yeten nedenler. Ancak bunları kabul etmemiz durumunda en azından bir bakış açısına göre Tanrı'nın yarattığı varlıklara ihtiyaç duyduğu ve modal çöküşün gerçekleştiği sonuçları bu tür bir Tanrı tasavvurunu sıkıntıya sokacak noktalar. 

Teistlerin vermeye çalışabileceği cevaplardan bazıları şunlar:

1. Tanrı'nın hiçbir ilişkisel özelliği yoktur. Ya sadece içsel (intrinsic) özelliklere sahiptir ya da ayrı ayrı özelliklere hiçbir şekilde sahip değildir. Dolayısıyla yarattığı evren türünün Tanrı'yı daha iyi kılan bir özelliği olduğunu da iddia edemeyiz. Bu ilahi basitlik sıfatının kabul edilmesi gerek. Burada değinemeyeceğim başka bazı problemlere yol açan bir sıfat bu. Detaylı bilgi için Öncül'ün 3. sayısında çevireceğim "Ryan Mullins - Basitçe İmkansız: İlahi Basitliğe Karşı" makalesine bakmalısınız.

2. En iyi evren diye bir şeyin olması mümkün değil. Dolayısıyla en iyi evrenin yaratılması imkansız. Bundan dolayı da en iyi evreni yaratamamak, tıpkı yuvarlak bir kareyi yaratamıyor olmak gibi, Tanrı'nın mükemmelliğini azaltmazdı. Ancak bu çözümde bir sorun var: En iyi evrenin yaratılamaması neden bunun en mükemmel olmaya zeval getirmeyeceğini değil de en mükemmel varlık diye bir şeyin olamayacağını göstermiyor? Şöyle ki, madem yaratılabilecek en mükemmel evren diye bir şey yok, çünkü iyilik miktarı sonsuz derecede artabiliyor, o zaman en mükemmel Tanrı da olamaz. Çünkü Tanrı'nın mükemmelliği yarattığı evrenin iyiliği gibi sonsuza kadar artabilirdi. Bu çözüm Tanrı'nın en mükemmel varlık olduğu şeklindeki iddiaya yaramıyor kısacası.

3. Bir tür teistik modal realizm savunabilir. Bu tez özetle şu: Tanrı tek bir evren ya da mümkün dünya değil, var olabilecek bütün evrenleri/mümkün dünyaları yaratır. Bu sayede Tanrı yaratabileceği maksimum iyiliği yaratmış olur ve mükemmelliğiyle uyuşan da budur. Bana kalırsa en makul çözümü teistik modal realizm sunuyor. Ama teistik modal realizmin sıkıntısı da inanılmaz uçuk bir tez olması. Mesela bu tezin sonuçlarından biri, bütün evrenin tarihinin sizin şu anda olduğunuzun 1 milimetre daha sağında olmanız dışında aynı olduğu bir evrenin bile var olmasını gerektirmesidir. Olabilecek en ufak ve garip ihtimaller bile, gerçekleşmeleri daha iyiyse, gerçek olmalıdır. Bu da oldukça kalabalık bir ontolojimiz olması demek. Böyle bir senaryoyu kabul etmemek mümkünse basitlik ilkesi gereği kabul etmememiz gerekir gibi görünüyor. Teistik olmayan modal realizmlerdeki problemlerin aynı şekilde ortaya çıkmaları da cabası.

5,128 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
11
  • Raporla
Cevap
Oznur İrem
17 yaşımdayım

Tanrının bize eserini gösterme amacı içinde olması sizce de mantıksız değil mi?

Bizi dünyaya gönderme amacı ona ibadet etmemiz mi buna ihtiyacı var mı?

Bu Reklamı Kapat

Ya da kendine mi kanıtlamaya çalışıyor diye düşünmeden edemiyoruz tabii.

Ayrıca tanrı arayışında olup bulamayanlar cehenneme mi girecek tanrı neden onu bulmanıza izin vermiyor ?

Bu Reklamı Kapat

Din adı altında uydurulan saçmalıklar bunlar fakir zengini öldürmesin diye köleleştirilelim diyeydi her şey.

(Allah dediğin için İslam dini üzerinden cevap vermek istiyorum)

İslam dini hoşgörü dinidir anlayış dinidir diyen bir Allah (Nisa/89). Eğer yüz çevirirlerse yakalayın, bulduğunuz yerde öldürün der miydi?

Sonunda cennet ödülü var canavarca mi birbirinizi katledin Allah öyle istedi (Maide/33)

13.800.000.000 yıllık evrende 3.000.000.000 yıllık canlı yaşamı yaklaşık 50.000 yıldır bildiğimiz anlamda insan yaşamı ve sadece 15.000 yıllık dönemde tanrıya dair izler bulunuyor kalan milyarkarca yıl tanrının israfı mı?

Pedofiliyi, cariyeliği yasaklamak yerine kaskatı biçimde DOMUZ ETİ HARAMDIR! diyen bir Allah sizce ne kadar mantıklı düşünebiliyor?

(Ben böyle düşünüyorum ve Kur'an apaçık şekilde erkek bireylerin lehine yazılmıştır. Bilimden bihaber (Kehf/86, Sura/33, Tarık/7)

Kehf 86:Dünyanın sonuna giderek Güneş'in balçığa battığını görebilirsiniz:)

Bu Reklamı Kapat

Sura 33: Gemilerin tanrı tarafından rüzgar ile hareket ettiği iddia edilir, motor gücünün icadı düşünülmemiş olmalı

Tarık 7: Spermin yumurtalık değil omurgadan çıktığı söylenir gerçekten de akla ve bilime dayalı bir din yaşamaya değer...

727 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Öznur İrem. (Karasal yayın, 2021). Neye Dayanarak Dine Dayanıyorum?. Not: Düşünüyorum ve daha önce neden düşünmediğimi düşünüyorum....
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.