Puan Ver
0
Puan Ver

Aldatma amacı gütmeyen yalanın felsefe içinde bir yeri var mı? Varsa yalanı metodik olarak nasıl kullanmalıyız?

1
Yaïr Yalom 0
Favorilerime Ekle
Sonra Cevapla
Takip Et
Reklam
Reklam
1 Cevap

Aldatma amacı içermeyen yalan tanımı gereği yoktur çünkü yalan söylemek, birini yanıltma amacıyla, bilinçli olarak gerçeği söylememe durumu. Fakat yalanın ahlaken doğru ya da izin verilebilir olduğu durumlar vardır. Bizim diğerlerine karşı birtakım yükümlülüklerimiz var, bu yükümlülükler bazen yalan söylememizi gerektirebilir. En basit örnek olarak, diyelim, sokakta eşcinsel bir arkadaşınızla yürüyorsunuz akşam vakti, bir grup genç de sokağın köşesinde oturuyor. Siz yanlarından geçerken sizi durduruyorlar ve arkadaşınızın eşcinsel olup olmadığını soruyorlar, eğer bu soruya olumlu yanıt verirseniz ona fiziksel olarak zarar vereceklerini anlıyorsunuz. Bu durumda ahlaki olan, arkadaşınıza zarar gelmesini önlemek için onlara yalan söylemek, arkadaşınızın düzcinsel olduğuna ikna etmeye çalışmaktır. Sanıyorum bu örnek sezgisel olarak epey açık ve doğru görünüyordur.

Tıpkı bu örnekteki gibi, bazı durumlarda yalan söylemenin *ahlaki bir zorunluluk olduğu* vakidir. Her ne kadar yalan söylemenin, normal şartlar altında, ahlaken kınanabilir bir davranış olduğu doğruysa da, hangi durumlarda izin verilebilir olduğu sezgisel olarak bilinebilir. Daha sistematik olarak, bizim ahlaki yükümlülüklerimizden daha önemli olanları yerine getirmemiz için yalan söylemek gerekiyorsa yalan burada bir araç olarak kullanılabilir. Başkasının bedensel ve zihinsel bütünlüğünü korumanın, onun haklarının ihlal edilmesini engellemenin tek yolu yalan söylemekse, yukarıdaki örnekte olduğu gibi, bu durumlarda yalanın her zaman izin verilebilir olduğu söylenebilir.

(Bu yükümlülükler için benim Ahlak Felsefesine Giriş yazımda deontoloji kısmına bakılabilir)

Favorilerime Ekle
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar neden bilimle uğraşır? Neden sanat üretirler? Hayatta kalma başarımız ile ilgili en az öneme sahip olan şeyler, bizi tam da insan yapan şeylerdir.”
Savas Dimopoulos
Geri Bildirim Gönder