Evrim Ağacı

Sönmeyen Ateş Yanartaş'ın Sırrı Sonunda Çözüldü!

Sönmeyen Ateş Yanartaş'ın Sırrı Sonunda Çözüldü!

Bu yazı, New Scientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Antalya'nın Kemer ilçesinin Çıralı köyü civarında bulunan Yanartaş isimli kayalar, durmaksızın yanmaktadır. Bu sebeple "Olimpos'un Ateşi" olarak da bilinir. Yapılan analizler, kayanın 1000 senedir yanmakta olduğunu gösteriyordu; kaynağının metan olduğunu gösteriyordu, ancak bu metanın nereden geldiği bir türlü bulunamamıştı. Şimdiye kadar...

Yer altından sızan gaz, yerden 30 santimetre yükseğe kadar ulaşabilen onlarca kayayı alevler içinde yakmaktadır. Bu alevlerin, Antik Çağ'ın İyonya'lı büyük yazarı Homeros'un İlyada Destanı'nda ateşler saçan canavarın da ilhamı olduğu düşünülmektedir.

Normalde bu tür alevli kayaçlar, biyolojik süreçler sonucu üretilen metandan beslenirler. Çünkü biyotik metan çok daha düşük sıcaklıklarda oluşabilir. Fakat Yanartaş'taki alevlerin beslendiği metan abiyotikti (cansızlardaki tepkimeler sonucu üretiliyordu). Bu da, jeologların kafasını karıştırıyordu, çünkü Yanartaş'taki jeolojik özellikler, metanın oluşabilmesi için yeterli sıcaklığı sağlamıyordu.

Roma'da bulunan Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü'nden Giuseppe Etiope sonunda cevabı buldu. Romanya'nın Cluj-Napoca kentindeki Babes-Bolyai Üniversitesi'nden Artur Ionescu ile çalışan Etiope, Yanartaş'ta yüzeyin hemen altında bulunan ve çok nadir bulunan elementlerden olan rutenyum elementinin metan için bir katalizör etkiye sahip olabildiğini gösterdi. Böylece rutenyumun varlığında, laboratuvar ortamında bile, 100 derecenin altında abiyotik metanın oluşabileceğini ispatlamış oldu. Geofluids dergisinde yayımlanan makalelerinde ikili, Yanartaş'taki sıcaklıkların rutenyum katalizörlüğündeki metanın oluşabilmesi için yeterli olduğunu ilan ettiler. Kanada'daki Victoria Üniversitesi'nden Michael Whiticar şöyle söylüyor:

Bu sonuçlar, daha önceden sanılana kıyasla abiyotik metan üretiminin çok daha düşük sıcaklıklarda gerçekleşebileceğini ortaya koymuş oldu.

Bu deney, işlenmemiş rutenyumun böyle bir katalizör etkisi gösterebileceğini ilk defa doğrulamış oldu. Etiope son olarak şunları söylüyor:

Bu, Dünya'nın herhangi bir diğer yerinde de ciddi miktarda abiyotik metan olabileceği anlamına geliyor. Yeni bir hidrokarbon kaynağının önünü açmış olabiliriz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/06/2020 21:31:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2853

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Genetik Müdahale
Astrofotoğrafçılık
Habercilik
Maymun
Maske
Yumurtalık
Dünya Sağlık Örgütü
Dinozorlar
Coğrafya
Kanat
Maske Takmak
Zihin
Göğüs
Kemik
Evrimsel Biyoloji
Evren
Aşı
Doğa Olayları
Radyasyon
Richard Dawkins
Öğrenme Alanı
Mutasyon
Köpekbalığı
Tehlike
Dinozor
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, yaşamı kısmen de olsa açıklayabilmektedir. Sonuçta gerçeklere, deneyime ve deneye dayanır.”
Rosalind Franklin
Geri Bildirim Gönder