Sönmeyen Ateş Yanartaş'ın Sırrı Sonunda Çözüldü!

Bu yazı, New Scientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Antalya'nın Kemer ilçesinin Çıralı köyü civarında bulunan Yanartaş isimli kayalar, durmaksızın yanmaktadır. Bu sebeple "Olimpos'un Ateşi" olarak da bilinir. Yapılan analizler, kayanın 1000 senedir yanmakta olduğunu gösteriyordu; kaynağının metan olduğunu gösteriyordu, ancak bu metanın nereden geldiği bir türlü bulunamamıştı. Şimdiye kadar...

Yer altından sızan gaz, yerden 30 santimetre yükseğe kadar ulaşabilen onlarca kayayı alevler içinde yakmaktadır. Bu alevlerin, Antik Çağ'ın İyonya'lı büyük yazarı Homeros'un İlyada Destanı'nda ateşler saçan canavarın da ilhamı olduğu düşünülmektedir.

Normalde bu tür alevli kayaçlar, biyolojik süreçler sonucu üretilen metandan beslenirler. Çünkü biyotik metan çok daha düşük sıcaklıklarda oluşabilir. Fakat Yanartaş'taki alevlerin beslendiği metan abiyotikti (cansızlardaki tepkimeler sonucu üretiliyordu). Bu da, jeologların kafasını karıştırıyordu, çünkü Yanartaş'taki jeolojik özellikler, metanın oluşabilmesi için yeterli sıcaklığı sağlamıyordu.

Roma'da bulunan Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü'nden Giuseppe Etiope sonunda cevabı buldu. Romanya'nın Cluj-Napoca kentindeki Babes-Bolyai Üniversitesi'nden Artur Ionescu ile çalışan Etiope, Yanartaş'ta yüzeyin hemen altında bulunan ve çok nadir bulunan elementlerden olan rutenyum elementinin metan için bir katalizör etkiye sahip olabildiğini gösterdi. Böylece rutenyumun varlığında, laboratuvar ortamında bile, 100 derecenin altında abiyotik metanın oluşabileceğini ispatlamış oldu. Geofluids dergisinde yayımlanan makalelerinde ikili, Yanartaş'taki sıcaklıkların rutenyum katalizörlüğündeki metanın oluşabilmesi için yeterli olduğunu ilan ettiler. Kanada'daki Victoria Üniversitesi'nden Michael Whiticar şöyle söylüyor:

Bu sonuçlar, daha önceden sanılana kıyasla abiyotik metan üretiminin çok daha düşük sıcaklıklarda gerçekleşebileceğini ortaya koymuş oldu.

Bu deney, işlenmemiş rutenyumun böyle bir katalizör etkisi gösterebileceğini ilk defa doğrulamış oldu. Etiope son olarak şunları söylüyor:

Bu, Dünya'nın herhangi bir diğer yerinde de ciddi miktarda abiyotik metan olabileceği anlamına geliyor. Yeni bir hidrokarbon kaynağının önünü açmış olabiliriz.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  • Çeviri Kaynağı: New Scientist
  • G. Etiope, et al. (2014). Low‐temperature catalytic CO2 hydrogenation with geological quantities of ruthenium: a possible abiotic CH4 source in chromitite‐rich serpentinized rocks. Geofluids, sf:438-452.

Nobel Ödüllü Beyin Hücrelerini Anlamak: Izgara Hücreleri ve Konum Hafızası

Her Bebeğin Ağlaması 440 Hz Frekansta Mıdır?

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Katkı Sağlayanlar

Babür Erdem
Babür Erdem
Uzman Danışman
Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim