Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Ses Şiddetinin Gürültüye Göre Ayarlanması: Lombard Etkisi.

Neden Konserlerde Bağırarak Konuşuruz?

Ses Şiddetinin Gürültüye Göre Ayarlanması: Lombard Etkisi. Urbania
5 dakika
350
  • Sinirbilim (Nörobiyoloji)

Bir konserde olduğunuzu hayal edin. Hemen yanınızda bulunan arkadaşınıza, çalmaya başlayan ve çok sevdiğiniz şarkıya dair bir şey söylemek istediniz ancak sesinizi net bir şekilde duyması mümkün değil çünkü çevrenizde çok fazla gürültü var. Sizi anlaması için yapacağınız şey çok basit ve herkesin belki de her gün deneyimlediği bir şey: yüksek sesle konuşmak ya da bağırmak. Bu örnekte bunu gayet bilinçli yapıyor olsak da aslında ses yüksekliğimizi bilinçsiz bir biçimde çevreye göre ayarladığımızı iddia etsem buna inanır mıydınız?

Lombard Etkisi (İng. Lombard Effect) adı verilen fenomen tam da bunu açıklıyor. 2022 yılında Nature dergisinde yayınlanmış olan bir makaleye göre bu etkinin tam olarak tanımı “gürültünün varlığına bağlı olarak kişinin ses şiddetini bilinçsiz bir biçimde ayarlamaya olan eğilimi”.[2] Bu etki aslında çok uzun yıllardır bildiğimiz bir olgu olmasına rağmen hala keşfedilmeyi bekleyen birçok gizem barındırmakta. 1909 yılında cerrah Étienne Lombard tarafından “istemsiz ses yükseltme semptomu” adıyla tanımlanan bu özellik her geçen yıl farklı canlılarda da tespit edilerek vokalizasyon üzerine yapılan çalışmalarda bir referans noktası oluşturuyor.[4]

Bu Reklamı Kapat

GENÇ VE YAŞLI BİREYLERDE LOMBARD ETKİSİ

Makaleyi yayınlayan ekibin amaçlarından biri yaşlı insanların, gençlere göre daha düşük düzeyde bir Lombard etkisi gösterdikleri hipotezini test etmekti. Bunun için yüksek sesli restoranlarda zaman geçiren yaşlı ve genç bireylerin ne kadar uzun süre başarılı bir iletişim sürdürebildiklerini, seslerini bilinçsiz biçimde kaç desibelin üzerindeki gürültüye kadar ayarlayabildiklerini tespit etmeye çalıştılar. Aldıkları sonuç ise hipotezlerini doğruluyordu. Popülasyondaki yaşlı bireyler daha başarısız bir Lombard etkisi gösteriyordu. Dolayısıyla seslerini ayarlamak için bilinç dahilinde ekstra çaba sarf ediyor ve iletişimi sürdürmek onlar için genç bireylere göre daha büyük bir eziyete dönüşüyordu. Bundan dolayı yaşlı bireylerin dikkati daha kolay dağılıyor, restoranda zaman geçirme istekleri ve süreleri gürültü seviyesine bağlı olarak düşüyordu. Bir başka açıdan bakacak olursak, belli bir ses şiddetinin üzerine çıkıldığında bu bireyler sağlıklı bir iletişim kurabilmek için o kadar çok çaba sarf ediyordu ki bu iletişim onlara yarardan çok huzursuzluk vermeye başlıyordu. Belki de bu, yazımızın başındaki konser örneğinde sesimizi bilinçli olarak yükseltmemizin sebeplerinden biridir. Belli bir ses şiddetinin üzerine çıkıldığında bireyler, kontrolleri dışında ses düzeyini ayarlayarak başarılı bir iletişim sürdürmeyi başaramıyor ve dizginleri eline almak zorunda kalıyor.

NÖROBİYOLOJİDE LOMBARD ETKİSİ

Tahmin edebileceğiniz üzere, sesini istemsiz olarak ayarlayan tek canlılar biz insanlar değiliz, çevremizde görebileceğimiz birçok vokal hayvanda da Lombard Etkisi gözlenmekte. 2018’de yapılan bir çalışmaya göre kuyruklu maymunlarda, kedilerde, yarasalarda, balinalarda, ördeklerde, ötücü kuşlarda hatta zebra balıklarında bile Lombard Etkisine rastlandığına dair kanıtlar bulunuyor.[3] Buna rağmen deniz inekleriyle yakın akraba olan Manati'lerde Lombard etkisinin bulunmadığını iddia ediliyor.

Bu Reklamı Kapat

Lombard etkisinin görüldüğü omurgalı türlerini ve akrabalık derecelerini gösteren filogenetik ağaç.
Lombard etkisinin görüldüğü omurgalı türlerini ve akrabalık derecelerini gösteren filogenetik ağaç.
Trends in Neurosciences

Ekip, Lombard etkisinin gözlendiği canlıların ortak atasının yaklaşık 450 milyon yıl önce evrimleşmiş olabileceğini iddia ediyor. Yani ekibe göre zebra balığı ile ortak atamızda bu özellik ortaya çıkmış ve soy boyunca aktarılmış bir genetik özellik bulunuyor olabilir. Ayrıca bu özelliğin manatiler gibi bazı canlılarda körelmiş olması, birçok memelide ve kuşta bağımsız olarak ortaya çıkmasından, yani mozaik evrim örneği olmasından daha muhtemel gözüküyor. Dahası ekip, nörobiyolojik bir bakış açısıyla incelendiğinde yukarıdaki filogenetik ağacın oldukça ilgi çekici olduğu belirtiyor çünkü her ne kadar Lombard etkisi gösterseler de bu canlıların birçoğu birbirinden çok farklı ses üretme ve duyma mekanizmalarına sahip. Örneğin insan dahil memelilerde ses gırtlak (larynx) olarak adlandırılan bölgede üretilir ve gelen ses beynin subkortikal ve kortikal bölgelerinde incelenir. Buna karşın balıklarda Lombard Etkisi gözlenmesine rağmen, beyinlerinde korteks bulunmamaktadır, yani Lombard Etkisi muhtemelen insan beyninin sesi işleyen kısımlarından biri evrimleşmeden milyonlarca yıl önce ortaya çıkmıştır![5] Benzer bir durum memelilerin ve kuşların beyinleri karşılaştırıldığında ortaya çıkacaktır.

Köpek balığı ve insan beyinlerinin karşılaştırması.
Köpek balığı ve insan beyinlerinin karşılaştırması.
Wikimedia Commons

DOĞUŞTANLIK

Bir başka ilgi çekici bulgu ise Lombard Etkisinin henüz vokal öğrenme kapasitesine erişememiş canlılarda da gözlemlenmiş olmasıdır. Çeşitli çalışmalarda belirtildiği üzere bu etki henüz 2 günlük ördek yavrularında, 5 günlük yavru yarasalarda ve 9 günlük kırlangıç yavrularında gözlemlenmiştir. Ayrıca ekip, insan yavrularında kanıtlanmış en erken Lombard etkisinin 3-4 yaşlarını kapsamasına rağmen 1 aylık bebeklerin çevrelerinde ağlayan başka bebekler olduğunda seslerini daha yükselterek ağladıklarına da dikkat çekiyor. Bu durum ise bizi Lombard Etkisinin öğrenilen değil, doğuştan kazanılan bir beceri olduğunu düşünmemize neden oluyor.

ÖTÜCÜ KUŞLARDA LOMBARD ETKİSİ VE SES FREKANSI

Şimdiye kadar bahsettiğimiz gibi birçok omurgalıda gözlenen bu özelliğin, elbette kuşlar gibi vokal becerilerin canlının hayatta kalması ve soyunu devam ettirmesi konusunda çok kritik önem taşıdığı canlılarda da gözlendiğini tahmin etmek zor değil. 2011’de yapılan bir çalışma ise bazı kuşların gürültüye bizim yaptığımız gibi ses şiddetini arttırarak değil, ses frekansını arttırarak tepki verdiğini ortaya koyuyor.[1] Ekip güney California’da yaşayan kiraz kuşları ailesinin bir parçası olan Junco hyemalis türü 151 bireyin 1000'in üzerinde ses kaydını inceleyerek ötücü kuşların şarkılarının minimum frekanslarını değiştirdiğini tespit etti. Daha da ilgi çekici olan ise kentsel bölgelerde, yani gürültünün yoğun olduğu bölgelerde yaşayan kuşların; kırsal ve daha sessiz bölgelerde yaşayan kuşlara kıyasla daha yüksek bir frekansta ötüyor olmalarıydı. Yani kuşlar seslerinin ayırt edilebilmesi ya da duyulabilmesi için ses frekanslarını bulundukları çevreye göre ayarlayabiliyorlardı. Her ne kadar ekip kentsel kuş popülasyonlarında ses şiddeti ve minimum frekans arasında bir doğru orantı bulmayı beklemiş olsa da aralarında bir ters orantı tespit etmiş ve dolayısıyla Lombard Etkisine bir alternatif olarak ses frekansının da ayarlanabildiğini tespit etmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Günümüzden yaklaşık 450 milyon yıl önce evrimleşmeye başlamış bir özelliğin günümüzdeki kentsel kuş popülasyonlarında yeni ve belki de daha başarılı bir adaptasyon tarafından yerinden edildiğini görmek oldukça ilgi çekici. Lombard etkisi ise nörobiyoloji, etoloji gibi çeşitli alanlarda yapılan vokal yeteneklere bağlı araştırmalar için önemli bir fenomen olarak ilgiyi hak ediyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/06/2022 01:43:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11917

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Balıkçılık
Doğa Olayları
Bebek
Kuvvet
Viral Enfeksiyon
Kanıt
Öğrenme Alanı
Evrimleşme
Önlem
Maymun
Mühendislik
Yüksek
Abiyogenez
Evrimsel Süreç
Hızlı
Wuhan
Alkol
Biyografi
Element
Seçilim
Lgbt
Çeviri
Dünya Sağlık Örgütü
İspat Yükü
Bebek Doğumu
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.