Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Semenderler (Urodela)

Semenderler (Urodela)
Kuzeybatı şeritli semenderi (Ommatotriton nesterovi), Sakarya.
Gökhan Eren
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kuyruklu kurbağalar olarak da bilinirler. Vücutları uzunlamasına bir yapıya sahiptir ve bazı üyeleri vücut şekli benzerliklerinden dolayı kertenkelelerle karıştırılabilirler; ancak pulları yoktur ve ciltleri mukus tabakasıyla kaplıdır bu yüzden sürüngen değildirler. Diğer amfibiler gibi genelde suya bağlı bir yaşantıları vardır.

Çoğu tür nemli topraklarda yaşayıp üremek içi suya döner. Ancak hem tamamen karasal hem de tamamen sucul türler de vardır. Sucul türlerin boyutları diğer türlere göre daha büyük olur. Tamamen sucul bir tür olan Çin dev semenderinin (Andrias davidianus) boyu 1.2 metreyi bulabilir. Yavrular çoğu türde suya bağımlı kuyruklu larvalar olarak doğarlar ve bu kuyruk kurbağaların (Anura) aksine yetişkin bireylerde de varlığını sürdürür. Genelde larvalar balık benzeri iribaşlar olarak yumurtadan çıkıp gelişimlerini suda tamamlarken bazı türlerde gelişimin larva kısmı atlanır ve yumurtadan yetişkinlerin küçük birer kopyası olarak çıkılır. Caudata üyesi 3 alt takımın 2'sinin üyeleri 4'er uzva ve birer kuyruğa sahiptir. Ancak Sirenoidea alt takımının tek familyası Sirenidae üyelerinin arka bacakları yoktur.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Caudata günümüzde yaşayan semenderler ve onların yok olmuş akrabalarını içeren bir amfibiyen takımıdır. İçerisinde semenderlere gidecek dalı Urodela takımı oluşturacaktır. Caudata, iki yaşamlıların 3 alt sınıfından günümüzde yaşayan üyeleri olan tek alt sınıfı olan Lisamphibia üyesi kuyruklu kurbağaları temsil eden kladdır. Günümüzde yaşayan tüm Caudata üyeleri Urodela adı altında toplanmıştır. Caudata'nın Urodela dışında yaşayan herhangi bir üyesi olmadığından dolayı bir çok yerde Caudata ve Urodela kelimeleri birbirinin yerine kullanılmaktadır. Caudata (ya da Urodela) 3 büyük alt takım ve 10 familyaya ayrılmaktadır ve bilinen yaklaşık 740 türü bulunmakla beraber Urodela'nın bilinen yaklaşık 650 türü vardır.

Alt Takım: Cryptobranchoidea

İlkin semenderler olarak bilinirler ve ABD, Çin, Tayvan ve Japonya'da yayılış gösterirler. Yaşayan 2 familyası vardır ancak nesli tükenmiş familyalar da fosil kayıtları ışığında bilinmektedir.

  • Familya: Cryptobranchidae
  • Familya: Hynobiidae

Alt takım : Salamandroidea

Yeni semenderler olarak bilinirler ve Antartika, Sahra Afrikası ve Okyanusya dışında her yerde yayılış gösteren türleri kapsar. Alt çenelerindeki açısal ve preartiular kemikler kaynaştığından ve iç döllenme kullandıklarından, Cryptobranchoidea'dan farklıdırlar.

  • Familya: Ambystomatidae
  • Familya: Amphiumidae
  • Familya: Dicamptodontidae
  • Familya: Plethodontidae
  • Familya: Proteidae
  • Familya: Rhyacotritonidae
  • Familya: Salamandridae

Alt takım: Sirenoidea

2 cins ve 4 türü kapsayan sucul semenderlerdir. Sirenler olarak da bilinirler. Çok küçük, kıkırdak yapılı ön bacakları vardır ve arka bacakları yoktur. Diğer semenderlerin aksine larvalıktan gelen solungaç hiç kaybolmaz. Yalnızca ABD'nin güneyi ve Meksika'da yayılış gösterirler. Genellikle etçil olmalarına rağmen bitkisel materyal tüketirken gözlenen tek semenderlerdir.

  • Familya: Sirenidae
  • Cins: Siren
  • Cins: Pseudobranchus

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Antartika ve Avustralya hariç neredeyse dünyanın her yerinde yayılış gösterirler. Karasal türler nemli toprakları tercih eder ve suya yakın olmayı severler. Plethodontidae üyesi Bolitoglossa cinsine ait türler türler gerçek çöllerden soğuk Alpin alanlarına, tropikal yağmur ormanlarından deniz seviyesinden 4.000 metre daha yüksekliğe kadar habitatlarda bulunabilir.

Davranış ve Etoloji

Türlerin neredeyse hepsi gececildir. Bazı türler oldukça mevsimcil olabilir ve üreme mevsimine kadar yer altında saklanabilir. Nem ve sıcaklık uygunsa gündüzleri de dışarıya çıkabilirler. Ancak gece de olsa nem ve sıcaklık uygun değilse saklanmaya devam ederler. Genelde yalnız yaşamalarına karşın bazı küçük türlerin elverişli alanlarda topluca bulunabildiği bilinmektedir. Bazen bir dönümde binlercesi sayılabilir.

Diyet ve Metabolizma

Semenderler etçil canlılardır. Makul büyüklükteki hemen hemen tüm organizmaları yerler. Japon dev semender (Andrias japonicus) gibi büyük türler, yengeç gibi kabukluları, balıkları, küçük böcekleri, diğer amfibiyenleri ve hatta küçük memelileri dahi yiyebilir. Yamyamlık bazen, özellikle kaynaklar sınırlı olduğunda gerçekleşir. Genellikle ufak omurgasızlar ve eklem bacaklılar ile beslenirler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/07/2020 02:57:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8836

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Olasılık
Organ
Obstetrik
Eşey
Hastalık Yayılımı
Sürüngen
Nasa
Samanyolu Galaksisi
Hava
Dinozor
Yumurtalık
Mikoloji
Meteor
Nöron Hücresi
Erkek
Kimyasal
Şehir Hastanesi
Wuhan
Hastalık Kontrolü
Hayvan Davranışları
Molekül
İhtiyoloji
Abd
Hayvan
Doğa Olayları
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir insana mantığını nasıl kullanacağını öğretin; bir ömür boyu düşünecektir.”
Phil Plait
Geri Bildirim Gönder