Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

İnsanlarda en dikkat çekici özelliklerden biri saç rengidir. Özellikle sarı saçlar, uzun yıllardır insanların ilgisini çeken bir renk olmuştur. Öyle ki, günümüz popüler kültüründe sarışınlarla ilgili birçok espri ve mit bulunmaktadır.

Sarışınlar günümüzde Dünya'nın birçok noktasında bulunmaktadır. Fransız nüfusunun %10'u, Portekiz nüfusunun %11-15'i, Kuzey Afrika'nın %1-5 arası, Sahra altı Afrika'nın %3-4'ü, Kanada'nın %25'i, ABD'nin %18'i, Arjantin'in %14'ü, Uruguay'ın %12'si, İsveç'in %70-84'ü, Norveç'in %66-76'sı, İspanya'nın %7'si sarışındır. Türkiye'de bu konuda resmi ve net sayılar olmamakla birlikte yaklaşık %3-7 civarının sarışın olduğu tahmin edilmektedir. Elbette bu sayıların tamamı yaklaşık değerler olmakla birlikte sadece gerçek, sarışın saç genotipine sahip olanları içermektedir. Boyalı saçlar hesaba katılmamaktadır.

Grafikteki renkler coğrafyaya göre saç rengi ve tonunu değil, açık renk saça sahip kişilerin oransal dağılımını göstermektedir.
Grafikteki renkler coğrafyaya göre saç rengi ve tonunu değil, açık renk saça sahip kişilerin oransal dağılımını göstermektedir.

Sarışınlarla ilgili espri ya da mit olmayan bazı gerçeklerden bahsedecek olursak... İlk olarak, sarı saçlı insanlarda daha fazla sayıda saç teli bulunduğu bilinmektedir, özellikle de kızıl saçlı insanlara göre... Ortalama bir insan kafasında 100.000 adet kıl keseciği (folikülü) bulunmaktadır. Bunların her biri ömür boyunca ortalama 20 adet kıl üretme kapasitesine sahiptir. Kahverengi saçlı insanlar ortalamaya yakın bir saç sayısına sahiptirler. Kızıl saçlı insanlarda bu kesecik sayısı ortalamanın altında ve 86.000 civarlarındayken, siyah saçlı insanlarda ortalama olarak 110.000 adet kıl keseciği bulunur. Öte yandan sarışınlarda bu sayı ortalama olarak 146.000'e ulaşmaktadır. Bunun sebepleriyle ilgili kesin veriler olmamakla birlikte, santimetre kareye düşen kıl sayısının, kılın kalınlığı ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Kızıl saçlı insanların saçları genelde ortalamadan daha kalınken, sarışınların saçları daha incedir.

Bunun haricinde sarışınlığın genetik kökenleri ve evrimi de uzun yıllardır araştırılmaktadır. Gen frekansı bakımından sarışınlığın en sık Avrupa'da olduğu görülmektedir. Kuzey Avrupa'ya ulaşıldığında bu oranlar iyice artmaktadır. Sarışınlığı belirleyen başlıca genin MC1R geni olduğu bilinmektedir. Bu genin evrimi üzerine yapılan moleküler çalışmalar, genin ortaya çıkmasına sebep olan mutasyonların 11.000 yıl kadar önce, son buzul çağı içerisindeyken oluştuğunu göstermektedir.

Buradaki yazımızda izah ettiğimiz gibi, deri ve kıl renginin evrimine etki eden başlıca unsurlar D vitamini sentezi ve güneş ışınlarının miktarıdır. Dr. Peter Frost gibi araştırmacılar cinsel seçilim sonucu bu rengin evriminin de önemli ölçüde hızlandığını ileri sürmektedirler.

Science dergisinde Mayıs 2012'de yayınlanan bir araştırmaya göreyse, sarışınlık insan evriminde birkaç defa evrimleşmiş olabilir. Solomon Adaları'nda yapılan bir çalışmada, TYRP1 isimli bir genin de sarışınlığa neden olduğu tespit edilmiştir.

Sarışınlarla ilgili üretilen ilginç espriler ve mitler bir yana, bu konuda birçok ilgi çekici araştırma da yürütülmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 8
  • Tebrikler! 11
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • P. Frost. (2006). European Hair And Eye Color: A Case Of Frequency-Dependent Sexual Selection?. Evolution and Human Behavior, sf: 85-103.
  • E. E. Kelly, et al. (2012). Melanesian Blond Hair Is Caused By An Amino Acid Change In Tyrp1. Science, sf: 554.
  • Hairfinder. Blondes, Redheads And Hair Density. (2019, Mart 21). Alındığı Tarih: 21 Mart 2019. Alındığı Yer: Hairfinder

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/12/2019 12:16:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1180

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hedefe ulaşmamı mümkün kılan tek şey azmimdir.”
Louis Pasteur
Geri Bildirim Gönder