Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Uçarken çektiğimiz 10 saniyelik bir video kaydından birleştirdiğimiz 8 kare.
Uçarken çektiğimiz 10 saniyelik bir video kaydından birleştirdiğimiz 8 kare.
Pedram Türkoğlu

Gözlem Bilgileri

Evrim Ağacı olarak İstanbul/Beylikdüzü'nde yere konmak üzere olan saksağan veya Avrupa saksağanı olarak bilinen Pica pica kuşunun 10 saniyelik kaydından elde ettiğimiz birleştirilmiş bir fotoğraf. Video kaydı ardından yaklaşık 8 kareyi Photoshop türevi bir uygulamada birleştirerek elde ettik.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kendisi Kargagiller (Corvidae) ailesine üye olan ötücü kuşlardan biridir. Kafası, boynu ve göğüs kısmı menekşe renginde. Tüyleri ise siyah ve beyaz renkten oluşmaktadır. Erkekler, birçok hayvanda olduğu gibi dişilere göre daha büyüktür. Uçarken kanat çırpışı güçlü ve hızlıdır. Sesleri de oldukça karakteristiktir. Yüksek ve tekrarlayıcı bağırmalardan oluşur.

Memeliler dışı hayvanlar arasında aynada kendilerini tanıma kabiliyeti dahi saksağanlarda mevcut. Keder içeren kompleks duygular dahil ayrıntılı sosyal ritüeller de taşımaktadırlar. Bu yüzden bilişsel yetenekler kompleksinin hem kargagiller hem de primatlarda bağımsız evrimleştiği kabul edilir.

İstanbul'dan bir gözlem daha. Tüylerin muhteşemliği kendisini gösteriyor.
İstanbul'dan bir gözlem daha. Tüylerin muhteşemliği kendisini gösteriyor.
Pedram Türkoğlu

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Asya'da yaşayan mavi ve yeşil saksağanlardan ziyade, Avrasya kargalarına filogenetik olarak daha yakın oldukları anlaşılmıştır. İncelenen Pica pica bireylerinde küçük karga (Coloeus monedula) ile birlikte neopallium isimli beyin bölgesinin, bütün beyin hacmine oranının en fazla olduğu primat dışı omurgalılardan biri diye belirtiliyorlar. Öyle ki insan ve şempanze ile aynı oranda olmasına rağmen, bu oran gibbonlardan büyüktür. Hatta pallium, nidopallium caudolateral isimli bölgeyi de içeriyor. Yani matematik ve sayma gibi kompleks işlemlerin gerçekleştiği alan. Dolayısıyla sayılar ile olan ilişkileri oldukça iyi. Primatlarda ise başlıca odaklanma, plan yapma ve kişiliğin öne çıkarılması gibi temel ve karmaşık bilişsel içeriklerin üretildiği prefrontal cortex bölgesine karşılık geliyor. Bu yüzdendir ki genel olarak Kargagiller (Corvidae) bilinen en zeki memeli dışı hayvan ailelerinden biridir.

İngiltere/Derby'den bir başka gözlem.
İngiltere/Derby'den bir başka gözlem.
Meltem Çetin Sever

Ekolojik Dağılım ve Habitat

İstanbul'da çok sık rastalanan Kargagillerden birisidir. Genellikle seyrek ağaçlık alanları, fundalıklar ve bahçeleri tercih ederler. Şehirlerde çoğu zaman direklerde veya binalarda gözlemlemek mümkün.

Davranış ve Etoloji

Hepçil beslenirler ve gördükleri birçok insan yapımı aleti yuvalarına götürebilirler. Çetelere karşı organize olurlar ve karmaşık stratejiler kullanırlar. Bazı üyelerinde insan seslerini taklit etme davranışı ve düzenli olarak kendi kafeslerini temizlemek için araçlar kullanma davranışı dahi izlendi. Harika zekaları sayesinde alet kullanımı, mevsimler boyunca yiyecek saklama ve epizodik bellek, halihazırda Kargagillerin en bilinen özelliğidir. Zekayı sergileyen bir başka davranış da, yavruların (juvenil) yiyeceklerini boyutları ile doğru orantılı kesmeleridir. Yani küçük yavruya küçük parça düşecek şekilde.

İstanbul/Beylikdüzü'nde bol bol gözlemleyebilirsiniz.
İstanbul/Beylikdüzü'nde bol bol gözlemleyebilirsiniz.
Pedram Türkoğlu

Etimoloji

İngilizce'de "common" hatalı bir şekilde bazı kaynaklarda "bayağı" veya "adi" şeklinde çevrilmiştir. Bu terimi "yaygın" şeklinde kullanmakta fayda var. Ayrıca "yaygın" ifadesi kullanılmadan dile getirilen bütün ifadelerden "yaygın" türü anlaşılmalıdır. Örneğin yaygın karabatak ile sadece "karabatak" aynı türdür. Başka bir örnek ise yaygın saksağan veya saksağan olarak verilebilir. İkisi de Pica pica kuşunu tanımlamaktadır. Saksağan, yaygın saksağan ve Avrupa saksağanı diye geçer. Hepsi aynı kuşu tanımlar.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2020 22:20:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5356

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Bilgi
Cinsiyet
Balıklar
Darwin
Yemek
Evrenin Genişlemesi
Doğum
Evrimsel Biyoloji
Uçma
Kelebek
Kitap
Hominid
Moleküler Biyoloji
Entropi
Tutarlılık
Çocuk
Canlılık Cansızlık
Hafıza
Nöron Hücresi
Sosyal Mesafelendirme
Alkol
Şempanzeler
Renk
Yok Oluş
Aslan
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir hükümet, içindekiler ne kadar iyiyse o kadar iyidir.”
Drew Pearson
Geri Bildirim Gönder