Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

SAFER: Bir Astronot, Uzaya Savrulursa Nasıl Geri Dönebilir?

SAFER: Bir Astronot, Uzaya Savrulursa Nasıl Geri Dönebilir?
Ana fotoğrafta, bir uzay yürüyüşü sırasında Clayton Anderson görülüyor. Sırt çantasının alt kısmındaki ufak kutu, SAFER'ın ta kendisi. Yan yüzdeki yuvarlak açıklıklar, iticilerin bulunduğu yerler.
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Clayton Anderson isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Hepimizin aklına gelmiştir; uzayda görev yapan bir astronot, uzay yürüyüşü yaparken uzay aracından savrulursa nasıl geri gelecek diye. Hatta Gravity gibi Hollywood filmleri, bu tip ürkütücü olaylara da yer vermiştir. Peki, gerçekte NASA'nın astronotlarının uzaya savrulmasına engel olmak için kullandıkları yöntemler neler? Uluslararası Uzay İstasyonu'nun 15'inci ekibi olan ISS-15 ile uzayda bulunmuş, toplamda 38 saat 28 dakika boyunca istasyon dışında "uzay yürüyüşü" yapmış olan NASA astronotu Clayton C. Anderson anlatıyor:

İlk olarak, bir astronotun uzayda savrulabilmesi için şu 3 koşulun sağlanmış olması gerekiyor. Astronotumuz:

  • uzay aracının dışında, yani Araç-Dışı Aktivite (ADA) ya da popüler adıyla "uzay yürüyüşü" yapıyor,
  • kendisini düzgün bir şekilde uzay aracına halatlarla bağlamamış (ki normalde hem güvenlik, hem de yerel halatlar ile araca bağlanmaktalar), ve
  • dış bir fiziksel kuvvet, ağır astronot elbisesiyle birlikte astronotumuzu olası milyonlarca yörüngeden birine savurdu.

Bu durumdaki bir astronotun yapacağı ilk şey, astronot eğitimini hatırlamak olacaktır. Bu eğitimde, SAFER adı verilen bir itim çantası (jet-pack) ve kullanımı öğretilir. Bu eğitim, NASA Johnson Uzay Merkezi'nin 9 Numaralı Binası içerisindeki ufak bir laboratuvarda, sanal gerçeklik gözlükleri ile verilir. Yani astronotlar, uzaya çıkmadan önce simülasyon içerisinde oyun oynarlar! Ama iş bundan daha karışık. Eğitim, sıradan bir "uzay oyunu"ndan ibaret değildir. Çok meşakkatli ve detaylı bir "oyun"dur. NASA, bu sanal gerçeklik deneyi üzerinde 20'yi aşkın senedir çalışmaktadır.

SAFER isimli jet-pack, aslında aşırı teknolojik bir alet değildir. Tek bir amacı vardır: Savrulan astronotları güvenle araca geri getirmek. Yakıtı son derece kısıtlı olan SAFER'ın hedefi, astronotların kendilerini halatla tekrar bağlayabilecekleri bir noktaya gelmesini sağlamaktır. Tabii bunu başarabilen bir astronotun altını doldurmamış olmasını beklemek pek de mümkün değildir. SAFER eğitimi sırasında öğretilenler, şu şekilde özetlenebilir:

  1. Vaziyetin kötülüğünün farkında ol,
  2. SAFER kontrol aletini çıkar, çalıştır ve tüm sallanmayı "irtifa koruma" tuşuna basarak durdur. Bu sırada uzay aracından uzaklaşıyor olacaksın.
  3. Kendini, uzay aracını karşına alacak şekilde konumlandır. Bu konumlandırma, sadece yalpa iticileri ile yapılmalıdır (yani kendi etrafınızda sağa sola dönerek). Yalpalamayı doğru noktada durdurmaya çalış, böylece durmaksızın kendi etrafında dönmemiş olacaksın. 
  4. Uzay aracını karşına aldığına göre, yeniden irtifa sabitleme tuşuna bas. Aracı görüş alanından asla ayırma.
  5. Sadece tek yönlü dönüşümsel iticileri (çizgisel bir yönde ilerlemeyi sağlayan iticileri) kullanarak, yukarı/aşağı, sağ/sol tuşlarıyla uzay aracına geri yönel. Yörünge mekaniği bilgilerini asla unutma. Uzay aracına yavaşça yaklaş ve hafifçe tutun.

Bunları başarıyla yapabildiğinizi düşünecek olursak, muhtemelen uzay aracına dönmüşsünüz demektir. Bu süreçte, kalp ritminiz aşırı artacaktır ve müthiş yüksek bir hızla soluk alıp veriyor olmalısınız. İşte tam bu noktada durup, sakinleşmeli ve ritmi normale döndürmelisiniz. 

Bu noktadan sonra yapmanız gerekenler ise sırasıyla şöyledir: Görev Kontrol Merkezi'nden özür dilemek, Sanal Gerçeklik Labı ve EVA ekibine verdikleri harika eğitim için teşekkür etmek ve keyifsiz bir şekilde uzay aracının içine geri dönmek. Tabii bu sırada bir dağ evinde emekliliğinizi de düşünmeye başlayabilirsiniz.

Ne de olsa bu, muhtemelen son uzay yürüyüşünüz olacak.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Güldürdü 2
  • İnanılmaz 2
  • Korkutucu! 2
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/07/2020 10:05:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5217

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Uçuş
Biliş
Salgın
İnsan Türü
Mutasyon
Gen
Uçma
Öğrenme
Mikoloji
Böcekler
Kan
Yumurta
Gazetecilik
Doğa Yasası
Genel Halk
Türleşme
Sahtebilim
Mitler
Parazit
Küresel Salgın
Abd
Kemik
Avrupa
Film
Radyasyon
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Burada başarısızlık da bir seçenektir. Eğer ki başarısız olmuyorsanız, yeterince girişimde bulunmuyorsunuz demektir!”
Elon Musk
Geri Bildirim Gönder