Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Pringles Şekli: Hiperbolik Paraboloid

Pringles Şekli: Hiperbolik Paraboloid
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Pringles ya da at eyerlerinde gördüğümüz bu şekle, hiperbolik paraboloid diyoruz. İsmi bu kadar şaşaalı olsa da, aslında matematiksel ifadesi son derece basit bir geometrik şekil. İlk etapta böyle bir şeklin ne işe yarayacağını anlamıyor olabilirsiniz; ancak bilimin güzelliği de aslında birazcık burada gizli diyebiliriz: ona baktıkça, detayları görmeye başlıyorsunuz. 

Matematiksel tanımları ve nasıl ifade edildikleri çok önemli değil, görselde zaten basit bir denklemini görüyorsunuz. Ancak paraboloidler, şekilleri gereği çok ilginç özelliklere sahiptirler. Örneğin, buradaki hiperbolik paraboloidin kardeşi olan parabolik paraboloidler, üzerlerine düşen ışığı tek bir noktaya odaklamalarıyla bilinirler. Bu ne işimize yarardı? Bir düşünün, ne tür uygulamalarda, çok uzaklardan gelen ışığı tek bir noktaya odaklayarak bir görüntü elde etmeye çalışırız? Evet, astronomide! Gerçekten de, parabolik paraboloidler oval bir kupaya benzerler ve aşağıdaki gibi görünürler: 

Bu şekilleri sayesinde, içlerine düşen ışığı tek bir noktaya (odak noktasına) odaklayarak, çok keskin bir görüntü elde etmemizi sağlarlar. Bu nedenle, teleskopların vazgeçilmez parçalarından birisidirler.

Peki ya bunun tersi? Ne zaman dağınık gelen ışığı, paralel olarak geri yansıtmak isteriz? Örneğin, arama kurtarma ekiplerinin kullandığı arama fenerlerinde! Bu aletler içerisinde yer alan parabolik paraboloidin arka kısmına ışık düşürecek olursanız, etraftan dağınık gelen ışığı tek bir hat halinde geri yansıtacaktır. Böylelikle odaklanmış bir ışık huzmesi elde etmeniz mümkündür.

İyi ama, Pringles'ın bu şekli ne işe yarıyor? Parabolik paraboloidlerin yapabildikleri epey havalı gözükse de, hiperbolik paraboloidler bu konuda pek de üne sahip değillerdir. Çoğu zaman, estetik görünümleri nedeniyle mimarinin önemli birer parçası olsalar da, bunun haricinde pek kullanışlı sayılmazlar. Pringles'ın iddia ettiğine göreyse, bu hiperbolik paraboloid şekil, tek bir kutu içerisine çok sayıda cipsi sımsıkı bir şekilde yerleştirmeye yarıyor ve güçlü yapısı nedeniyle kırılmalara engel oluyor olması. Bu konuda çok da güvenilir bir araştırma yok, dolayısıyla düzlemsel (dümdüz) cipsler ile Pringles arasında gerçekten dayanıklılık ve taşıma kolaylığı açısından bir fark var mı, söylemek zor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2020 07:04:24 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3311

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Büyük Patlama
Fare
Doktor
Uterus
İnsan
İnsan Türü
Ornitoloji
Mistik
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Işık
Beslenme Biçimi
Dünya
Kimyasal
Oyun Teorisi
Coğrafya
Rna
Teyit
Yumurtalık
Araştırma
Şehir Hastanesi
Santigrat Derece
Sanat
Cinsellik
Yaşam
Bilim Tarihi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yaşayan herkes ölür. Ancak her ölen yaşamamıştır.”
Dhaggi Ramanashi
Geri Bildirim Gönder