Tüm Reklamları Kapat

Oyun Teorisi ve İstatistiği Kullanarak, Taş-Kağıt-Makasta Daha Sık Kazanabilirsiniz!

1dk
Oyun Teorisi ve İstatistiği Kullanarak, Taş-Kağıt-Makasta Daha Sık Kazanabilirsiniz!
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • Taş-kağıt-makas oyununda taş makası kırar, makas kağıdı keser, kağıt ise taşı sarar; bu döngüsel ilişki oyunun temel kuralıdır.
  • Araştırmalar, oyuncuların sadece üçte birinde rastgele seçim yaptığını, çoğunlukla önceki oyundaki kazanma veya kaybetme durumuna göre tercihlerini değiştirdiğini göstermektedir.
  • Kazanan oyuncular önceki hamlelerini tekrar etme eğilimindeyken, kaybedenler önceki tercihi yenecek hamleyi yaparak 'kazanırsan devam, kaybedersen değiştir' davranışını sergiler.

Taş-kağıt-makas oynayan insanlar üzerinde yapılan ilk geniş çaplı araştırma, bu basit oyunu zekice oynayanların nasıl kolaylıkla oyunda sıklıkla yenebileceklerini ortaya koyuyor.

Bilmeyenler veya tam olarak hatırlamayanlar için taş-kağıt-makas, genelde çocuklar arasında oynanan basit bir oyundur. Herkes başta elini yumruk yapar ve "1, 2, 3" (veya "taş, kağıt, makas") diye sayarken herkes yumruğunu havada sallar, sonrasında herkes şu üç şekilden birini seçer ve "3" dendiği anda elini o şekle sokar (oyunun bazı versiyonlarında 3'ten sonra şekil gösterilir, önceden yöntemdeanlaştığınıza emin olun): yumruk (taş), 5 parmağı açmak (kağıt), işaret ve orta parmağı açarak makas işareti yapmak (makas).

Bu 3 şekil arasında döngüsel bir ilişki vardır: Taş makası kırar (yener), makas kağıdı keser (yener), kağıt taşı sarar (yener). Böylece bu 3 şekilden diğerlerini aynı anda veya sırayla yenebilecek kombinasyonları seçenler oyunu kazanmış olur. Bu tarz basit oyunlar, genellikle sokak futbolunda kaleye kimin geçeceğini belirlemek için kullanılır. Tıpkı "kısa çöpü çekmek"te olduğu gibi...

Tüm Reklamları Kapat

Yapılan araştırma, her ne kadar birçoklarımız bu oyunda seçtiklerimizi rastgele yaparsak daha faydalı olacağını düşünsek de, birçok oyuncunun aslında tercihlerini rastgele yapmadığını ve belli bir şablonu takip ettiklerini ortaya koydu.

Araştırmacılar, insanların taş-kağıt-makas (TKM) oynadıkları sürenin sadece 3'te 1'inde rastgele kararlar aldıklarını, geri kalan zamandaysa, bir önceki oyunda kazanma ve kaybetme durumlarına göre tercihlerini değiştirdiklerini ortaya koydular.

Taş-Kağıt-Makas Oyunu. (A) Her matriks girdisi, satırdaki aksiyonun başarısını gösteriyor. (B) 3 olası tercih arasındaki geçişken olmayan baskınlık ilişkisi (taş makası yener, kağıt taşı yener, makas kağıdı yener). (C) Popülasyon büyüklüğü 6 olan bir grubun sosyal durum düzlemi. Her dolu nokta, bir sosyal duruma işaret eder. Yıldız, düzlemin sentroididir. Oklar, ilk 3 turdaki sosyal durum geçişlerini gösterir.
Taş-Kağıt-Makas Oyunu. (A) Her matriks girdisi, satırdaki aksiyonun başarısını gösteriyor. (B) 3 olası tercih arasındaki geçişken olmayan baskınlık ilişkisi (taş makası yener, kağıt taşı yener, makas kağıdı yener). (C) Popülasyon büyüklüğü 6 olan bir grubun sosyal durum düzlemi. Her dolu nokta, bir sosyal duruma işaret eder. Yıldız, düzlemin sentroididir. Oklar, ilk 3 turdaki sosyal durum geçişlerini gösterir.
ArXiV

Yani TKM oyununda, oyunu kazanan kişi bir önceki kazandığı davranışını daha sıklıkla tekrar ederken, kaybeden kişiler bir önceki tercih ettiği şekli yenecek olan şekli daha sıklıkla tercih ediyorlar. Örneğin, oyunu oynarken siz "taş" yaptıysanız ve diğer oyuncu "makas" yaptıysa, siz onu yendiğiniz için bir sonraki elde %66 ihtimalle yeniden taş yapmanız istatistiki olarak bekleniyor. Öte yandan "makas" yapan ve dolayısıyla yenilen oyuncu, bir sonraki seferde büyük ihtimalle "taş" yapmayı tercih edecek, çünkü bir önce yaptığı "makas" tercihini yenen seçenek taş. Buna psikolojide "kazanırsan devam, kaybedersen değiştir" davranışı deniyor.

Dolayısıyla bir sonraki sefere TKM oynarken, bilimin gücünden bir miktar destek alarak kaleye geçme şansınızı düşürebilirsiniz: Tek bir oyunda kazanan ve kaybedeni belirlemek yerine, 3, 5 veya 10 TKM oyununda en çok puanı alanın kaleye geçeceğini söyleyin. Sonrasında ilk birkaç oyunda rakibinizin tercihlerinden yola çıkarak, yukarıda anlattıklarımız çerçevesinde, bir sonraki oyundaki tercihlerine göre seçim yapmaya çalışın.

Bol gollü maçlar!

Rastgele Yazıya Git
49
Alt Başlıklar
MAKALE SONRASI

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    27
  • Güldürdü
    Güldürdü
    8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    6
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    6
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    3
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    2
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    1
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    1
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 24.10.2026 00:27:25 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/2288

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et