Otizmde Yüksek Ateş Etkisi: Ateş, Otizmlilerin Davranışlarını Neden Değiştiriyor?

Otizmde Yüksek Ateş Etkisi: Ateş, Otizmlilerin Davranışlarını Neden Değiştiriyor? Raising Children Network
Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
3 dakika
6,612 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Vücut sıcaklığının yükselmesi sonucu oluşan yüksek ateş hepimizin korkulu rüyasıdır. Yüksek ateş genellikle bağışıklık sisteminin bir enfeksiyonla savaşmaya çalıştığını gösterir ve ateş yüksekliği çoğu insanda halsizlik, keyifsizlik, iştah kaybı ve eklemlerde ağrı gibi etkiler yaratır. Özellikle çocuklardaki etkileri çok daha ağır olabilir. Fakat bazı çocuklardaki etkisi ise tamamen farklı! Evet yanlış duymadınız; bazı otistik çocuklarda (genellikle bilişsel becerileri az olan ve tekrarlayan davranışları gösteren otistik çocuklarda) ateş yükselmesi onların bir süreliğine de olsa normal kabul edilen davranışları sergilemesini sağlıyor ('Çocuklar' diyoruz çünkü şimdiye kadar yapılan çalışmalardaki gözlemler çocuklar üzerinden yapılmıştır).

1980'de viral bir enfeksiyon New York'taki Bellevue Psikiyatri Hastanesi’nde otizmli çocukların tedavi gördüğü bölümde baş gösterip de çocuklardaki yüksek ateş kaynaklı değişimler hastane personeli tarafından fark edildiğinden beri araştırmacılar yüksek ateş etkisine (İngilizce’de fever effect) kafa yormaktalar. Yüksek ateş esnasında bazı çocukların daha sosyal ve konuşkan oldukları; ateşleri düştüğünde ise eski davranışlarını sergilemeye başladıkları görülmüştür. İşte bu etki 1980’den beri bilim insanlarının ilgi alanında çünkü bu durumun otizmi anlamaya ve olası bir tedavi geliştirmeye yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü
iStock by Getty Images

Simons Simplex Collection araştırma projesinde çalışan Dr. Catherine Lord ve yüksek lisans öğrencisi Rebecca Grzadzinski, 2152 çocuğun verilerini 2017’de incelediler. 362 (%17) çocuğun ailesi yüksek ateşin çocuklarında etkili olduğunu bildirdi. Etkilenen çocukların daha çok bilişsel becerileri az olan ve tekrar eden davranışları gösteren otistik çocuklar olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılar yüksek ateş etkisinin neden bu çocuklarda daha etkili olduğunu henüz bilmiyor ama araştırmalara devam ediyorlar.

Baltimore’da daha önce yapılan (2007) başka bir araştırmada ise çok daha fazla oranda çocuğun (%80) etkilendiği gözlenmiştir: Araştırmaya katılan 103 çocuğun 30 tanesi araştırma sürecinde ateşlenmiş (en az 38 derece) ve ailelerin gözlemlerine göre bu çocuklardan 25 tanesinde otizmden kaynaklanan anormal davranışlar azalmıştır. Araştırmacılardan biri olan nörolog Andrew W. Zimmerman şunları söylüyor:

Reklamı Kapat

Otistik çocukların büyük çoğunluğunun ateşlenme sırasında davranışsal iyileşmeler yaşadığı bu bulgular, yüksek ateş etkisinin kimsenin tahmin edemeyeceği kadar yaygın olabileceğini düşündürmektedir. Belki de ebeveynler, otizm belirtilerinde belirli bir eşiğin altında olan iyileşmeleri tespit edememektedir. Bunun nedeni, hastalığın bu etkileri gizleme eğiliminde olmasıdır.

Araştırmada gözlemlenen çocuklardan birinin annesi kızının normal zamanlarda öfke nöbetleri geçirdiğini ama ateşlendiğinde sakin ve sevecen bir çocuk olduğunu söylüyor. New Jersey'li anne şunları söylüyor:

Neredeyse birileri ona yatıştırıcı vermiş gibiydi. Çok sevecen ve şefkatliydi. 'En sevdiğim TV şovunu benimle izler misin?' diye sordu, 'Seni seviyorum' ve 'Teşekkür ederim anne' dedi. Ateş düşene kadar bu devam etti.

Otizm Ağı danışma kurulu üyesi olan anne kızının şimdi genç bir yetişkin olduğunu ve ateşlendiğinde hala daha kabul edilebilir davranışlar sergilediğini söylüyor.

Araştırmacılardan biri olan Rebecca Grzadzinski’ye yüksek ateşin neden otizm üzerinde etkili olduğu sorulduğunda "Bunun net cevabını henüz bilmiyoruz" diyor. Ancak sorunun uzun cevabı, ateşin merkezi sinir sistemini etkileyen geçici hücresel veya metabolik değişikliklere neden olabileceği yönündedir. Bu değişiklikler sırayla davranışı da etkiliyor. Muhtemel açıklamalar, beynin hipotalamusundaki hücrelerin etkisindeki değişiklikleri veya glutamin veya taurin salınımını içeriyor. Başka bir teoride ise, ateş sırasında hücrelerin hasar görmesini önlemek için insanların ürettiği "ısı şoku" proteinleri yer alıyor.

Sonuç olarak yüksek ateşin otizm üzerinde etkili olduğu yapılan araştırmalar sonucunda ortaya çıkmış durumda fakat bilim insanları bunun neden ve nasıl gerçekleştiğini tam olarak anlamaya çalışıyorlar. Ayrıca herhangi bir sonuca ulaşmadan önce bütün olasılıkları görmek istiyorlar ve daha çok çocuk üzerinde gözlem yapılması gerektiği konusunda hemfikirler. Bildiğiniz üzere, otizmin neden kaynaklandığı şu ana kadar tespit edilememiştir. Ayrıca şu ana kadar kesin bir tedaviye de ulaşılamamıştır. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 9
  • Tebrikler! 6
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Muhteşem! 5
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Marina Sarris. The Fever Effect: A Curious Phenomenon In Autism. (26 Eylül 2017). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2019. Alındığı Yer: Interactive Autism Network | Arşiv Bağlantısı
  • Alla Katsnelson. Fever Eases Behavioral Problems In Some Children With Autism. (18 Eylül 2017). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2019. Alındığı Yer: Spectrum | Arşiv Bağlantısı
  • Curran LK, et al. Behaviors Associated With Fever In Children With Autism Spectrum Disorders.. (01 Aralık 2007). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2019. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı
  • Grzadzinski R, et al. Children With Autism Spectrum Disorder Who Improve With Fever: Insights From The Simons Simplex Collection.. (31 Ağustos 2017). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2019. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/07/2021 08:59:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7585

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Cinsellik Araştırmaları
Ahlak
Deprem
Evrim Kuramı
Kütleçekimi
Bilim Tarihi
Astronomi
Küresel Salgın
Yıl
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Sağlık Bakanlığı
Teori
Toplumsal Cinsiyet
Işık Hızı
Evrimsel Antropoloji
Duygu
Ağız
Çeşitlilik
Göz
Evrimleşme
Yemek
Oyun Teorisi
Hızlı
Elektrik
İspat Yükü
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın