Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Otizmde Yüksek Ateş Etkisi: Ateş, Otizmlilerin Davranışlarını Neden Değiştiriyor?

Otizmde Yüksek Ateş Etkisi: Ateş, Otizmlilerin Davranışlarını Neden Değiştiriyor? Raising Children Network
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Vücut sıcaklığının yükselmesi sonucu oluşan yüksek ateş hepimizin korkulu rüyasıdır. Yüksek ateş genellikle bağışıklık sisteminin bir enfeksiyonla savaşmaya çalıştığını gösterir ve ateş yüksekliği çoğu insanda halsizlik, keyifsizlik, iştah kaybı ve eklemlerde ağrı gibi etkiler yaratır. Özellikle çocuklardaki etkileri çok daha ağır olabilir. Fakat bazı çocuklardaki etkisi ise tamamen farklı! Evet yanlış duymadınız; bazı otistik çocuklarda (genellikle bilişsel becerileri az olan ve tekrarlayan davranışları gösteren otistik çocuklarda) ateş yükselmesi onların bir süreliğine de olsa normal kabul edilen davranışları sergilemesini sağlıyor ('Çocuklar' diyoruz çünkü şimdiye kadar yapılan çalışmalardaki gözlemler çocuklar üzerinden yapılmıştır).

1980'de viral bir enfeksiyon New York'taki Bellevue Psikiyatri Hastanesi’nde otizmli çocukların tedavi gördüğü bölümde baş gösterip de çocuklardaki yüksek ateş kaynaklı değişimler hastane personeli tarafından fark edildiğinden beri araştırmacılar yüksek ateş etkisine (İngilizce’de fever effect) kafa yormaktalar. Yüksek ateş esnasında bazı çocukların daha sosyal ve konuşkan oldukları; ateşleri düştüğünde ise eski davranışlarını sergilemeye başladıkları görülmüştür. İşte bu etki 1980’den beri bilim insanlarının ilgi alanında çünkü bu durumun otizmi anlamaya ve olası bir tedavi geliştirmeye yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü
iStock by Getty Images

Simons Simplex Collection araştırma projesinde çalışan Dr. Catherine Lord ve yüksek lisans öğrencisi Rebecca Grzadzinski, 2152 çocuğun verilerini 2017’de incelediler. 362 (%17) çocuğun ailesi yüksek ateşin çocuklarında etkili olduğunu bildirdi. Etkilenen çocukların daha çok bilişsel becerileri az olan ve tekrar eden davranışları gösteren otistik çocuklar olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılar yüksek ateş etkisinin neden bu çocuklarda daha etkili olduğunu henüz bilmiyor ama araştırmalara devam ediyorlar.

Baltimore’da daha önce yapılan (2007) başka bir araştırmada ise çok daha fazla oranda çocuğun (%80) etkilendiği gözlenmiştir: Araştırmaya katılan 103 çocuğun 30 tanesi araştırma sürecinde ateşlenmiş (en az 38 derece) ve ailelerin gözlemlerine göre bu çocuklardan 25 tanesinde otizmden kaynaklanan anormal davranışlar azalmıştır. Araştırmacılardan biri olan nörolog Andrew W. Zimmerman şunları söylüyor:

Otistik çocukların büyük çoğunluğunun ateşlenme sırasında davranışsal iyileşmeler yaşadığı bu bulgular, yüksek ateş etkisinin kimsenin tahmin edemeyeceği kadar yaygın olabileceğini düşündürmektedir. Belki de ebeveynler, otizm belirtilerinde belirli bir eşiğin altında olan iyileşmeleri tespit edememektedir. Bunun nedeni, hastalığın bu etkileri gizleme eğiliminde olmasıdır.

Araştırmada gözlemlenen çocuklardan birinin annesi kızının normal zamanlarda öfke nöbetleri geçirdiğini ama ateşlendiğinde sakin ve sevecen bir çocuk olduğunu söylüyor. New Jersey'li anne şunları söylüyor:

Neredeyse birileri ona yatıştırıcı vermiş gibiydi. Çok sevecen ve şefkatliydi. 'En sevdiğim TV şovunu benimle izler misin?' diye sordu, 'Seni seviyorum' ve 'Teşekkür ederim anne' dedi. Ateş düşene kadar bu devam etti.

Otizm Ağı danışma kurulu üyesi olan anne kızının şimdi genç bir yetişkin olduğunu ve ateşlendiğinde hala daha kabul edilebilir davranışlar sergilediğini söylüyor.

Araştırmacılardan biri olan Rebecca Grzadzinski’ye yüksek ateşin neden otizm üzerinde etkili olduğu sorulduğunda "Bunun net cevabını henüz bilmiyoruz" diyor. Ancak sorunun uzun cevabı, ateşin merkezi sinir sistemini etkileyen geçici hücresel veya metabolik değişikliklere neden olabileceği yönündedir. Bu değişiklikler sırayla davranışı da etkiliyor. Muhtemel açıklamalar, beynin hipotalamusundaki hücrelerin etkisindeki değişiklikleri veya glutamin veya taurin salınımını içeriyor. Başka bir teoride ise, ateş sırasında hücrelerin hasar görmesini önlemek için insanların ürettiği "ısı şoku" proteinleri yer alıyor.

Sonuç olarak yüksek ateşin otizm üzerinde etkili olduğu yapılan araştırmalar sonucunda ortaya çıkmış durumda fakat bilim insanları bunun neden ve nasıl gerçekleştiğini tam olarak anlamaya çalışıyorlar. Ayrıca herhangi bir sonuca ulaşmadan önce bütün olasılıkları görmek istiyorlar ve daha çok çocuk üzerinde gözlem yapılması gerektiği konusunda hemfikirler. Bildiğiniz üzere, otizmin neden kaynaklandığı şu ana kadar tespit edilememiştir. Ayrıca şu ana kadar kesin bir tedaviye de ulaşılamamıştır. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 8
  • Muhteşem! 5
  • Tebrikler! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Marina Sarris. The Fever Effect: A Curious Phenomenon In Autism. (2017, Eylül 26). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2019. Alındığı Yer: Interactive Autism Network | Arşiv Bağlantısı
  • Alla Katsnelson. Fever Eases Behavioral Problems In Some Children With Autism. (2017, Eylül 18). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2019. Alındığı Yer: Spectrum | Arşiv Bağlantısı
  • Curran LK, et al. Behaviors Associated With Fever In Children With Autism Spectrum Disorders.. (2007, Aralık 01). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2019. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı
  • Grzadzinski R, et al. Children With Autism Spectrum Disorder Who Improve With Fever: Insights From The Simons Simplex Collection.. (2017, Ağustos 31). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2019. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/08/2020 00:15:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7585

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Hekim
Entropi
Yörünge
Hareket
Köpekgil
Wuhan Koronavirüsü
Tüyler
İnsanlar
Alkol
Yüz
Beslenme Davranışları
Evrenin Genişlemesi
Memeli
Farmakoloji
Okyanus
Mars
İlaç
Gen
Viral
Kuyruksuz Maymun
Evren
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Sinir
Teyit
Halk Sağlığı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bizler hikaye anlatıcı hayvanlarız ve günlük yaşantılarımızın sıradanlığını kabul etmeye tahammül edemiyoruz.”
Stephen Jay Gould
Geri Bildirim Gönder