Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Ömrümüz Daha Uzadıkça, Yaban Hayata Verdiğimiz Zararlar da Artıyor!

Ömrümüz Daha Uzadıkça, Yaban Hayata Verdiğimiz Zararlar da Artıyor!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Scientific American isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Davis'te bulunan Kaliforniya Üniversitesi’nden araştırmacılarının yaptığı bir çalışmaya göre, ülkelerin insan yaşamı süresi beklentileri artıkça, soyları tehlike altında olan ve işgalci davranan tür sayısı da buna paralel olarak artıyor. 

Araştırmacılar, hangi faktörlerin soyları tehlike altında olan ve işgalci davranan memeli ve kuşlar ile en fazla ilgili olduğunu öğrenmek için 100 ülkenin sosyal, ekonomik ve ekolojik bilgilerini incelediler. İnsanların tahmini ömürleri bu tür araştırmalarda nadiren bulunsa da Ecology and Society’de yayınlanan çalışmaya göre, bu tahmini ömür süreleri vahşi yaşam alanlarına yönelik istila ve tehlikenin başlıca belirleyicisi. Yazarlar şöyle diyor: 

İnsan yaşamının iyileştirilmesi aynı zamanda insanların daha uzun yaşamasına ve gezegeni daha uzun etkilemesinine neden oluyor; her yıl aynı zamanda karbon ayakizi, ekolojik ayakizi, doğal kaynakların kullanılması vs. için yeni bir yıl demek. Bu etkinin büyüklüğü daha fazla sayıda insan daha uzun yaşadıkça artıyor.

Yeni Zelanda, Avustralya, Endonezya, Filipinler ve ABD, tehlikedeki memeli ve kuş sayıları hakkında en yüksek yüzdelere sahip. Aynı zamanda bu devletlerin insanlarının tahmini ömürleri en yüksek seviyeler arasında bulunuyor.

Yeni Zelanda, %40’tan yüksek bir seviye ile en yüksek seviyede soyları tehlike altında olan kuş ve memeli barındıran ülke, aynı zamanda bu seviye çalışmadaki diğer ülkelerin en az iki katı! Yazarların dediğine göre, bu krizin büyük bölümünün sebebi izolasyon, yüksek endemizm (Bir bitki türünün dar bir bölgede sınırlanmış halde bulunması) ve son yıllardaki insan kolonileri olabilir. Makalede şöyle izah ediliyor:

Yeni Zelanda, 700-800 yıl önce insanlar tarafından kolonize edilmeye başlandığından beri büyük bir yerel olmayan tür istilasına uğradı, ve bu istila felaket düzeyinde bir biyolojik çeşitlilik kaybına neden oldu.

Afrika ülkeleri –çalışmada 26 tanesi vardı- soyları tehlike altında bulunan ve işgalci davranan memeli ve kuş sayıları bakımından en düşük seviyelere sahipler.

Araştırmacılar her ülke için, ekonomik değişkenleri (GSMH, ihracat/ithalat oranları, turizm, yetersiz beslenme, enerji verimliliği), ekolojik değişkenleri (tarım, yağış miktarı, su basıncı, kır korunumu, toplam biyoçeşitlilik), sosyal değişkenleri (yaşam süresi, yetişkin okuma-yazma oranı, böcek zehri yasaları, politik istikrar, devlet içinde kadınların katılımı) incelediler. İncelenen 100 ülke yaklaşık olarak dünya nüfusunun %87’sine sahipler ve dünya üzerinde kapladıkları alan dünyadaki toplam alanın yaklaşık olarak %74’ü. Yazarlar, bulgularından yola çıkarak şöyle belirtiyorlar: 

Son 50 yıl içindeki insan aktivitesi, kayıt edilmiş tüm insan tarihinden daha fazla biyolojik çeşitliliğe etki etti.

2005 Millennium Ecosystem Assessment’e göre dünya çapında, sago palmiyelerinin %52’sinin, amfibilerin %32’sinin, kozaklı ağaçların %25’inin, memelilerin %23’ünün ve kuş türlerinin %12’sinin soyu tükenme tehlikesi altında bulunuyor.

Çalışma aynı zamanda ülkelerin gayrisafi milli hasılaları artıkça, işgalci kuş ve memelilerin sayılarının artığını gösterdi. Ve biyolojik çeşitlik ile toplam arazi alanı artıkça, soyu tükenme sınıra gelen kuşların sayıları da arttı. Böcek zehirleri ile ilgili yönetmelilikler ile soyu tükenme altında olan/işgalci olan canlılar arasında bir bağlantı bulunamadı.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Scientific American | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2020 22:21:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1653

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Devir
Hastalık Kataloğu
Köpekler
İklim Değişimi
Eğitim
Hidrotermal Baca
Epistemik
Zihin
Evren
Neandertaller
Mistik
Rna
Kafatası
Hasta
Saç
Dinozor
Çocuk
Kertenkele
Deprem
Albert Einstein
Ses Kaydı
Onkoloji
İklim
Kuşlar
Zehir
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, hatalarla doludur. Ancak faydalı hatalarla... Çünkü o hatalar, gıdım gıdım birikerek bizi gerçeğe ulaştırır.”
Jules Verne
Geri Bildirim Gönder