Okyanusların En Ölümcül Avcısı Plastik Poşetler ve Evrimin Bu Avcıya Cevabı

Plastikler, insanın Dünya'ya sunduğu kimyasallardan biridir. Bugün kullandığımız plastiklerin neredeyse hiçbiri doğada kendi halinde bulunmaz. Aynı plastikler, doğada en geç çözünen ve en ölümcül kimyasallar arasında yer alırlar. Çoğunun onlarca ila binlerce yıl arası boyunca çözünmüyor oluşu, pisliğimizin Dünya'nın her bir köşesinde birikmesine ve doğal yaşamı tehdit etmesine neden olmaktadır. 

Evet, doğaya kattığımız bu kimyasallara doğa, evrim ile cevap vermeye çalışmaktadır. Bazı canlılar zaten yapıları gereği bu kimyasallarla mücadele edebilecek özelliklere sahiptir. Bazıları ise son birkaç on yıldır evrimleşmekte ve adapte olmaktadır. Örneğin Flavobacterium cinsi bakteriler "naylon 6" üretiminin yan ürünü olan 6-aminohekzanoat kimyasalını sindirebilmektedir. Pestalotiopsis gibi bazı toprak bakterileri poliüretanı, Pseudomonas putida stiren yağını, Aspergillus fumigatus türü mantarlar plastik PVC'yi, Acinetobacter cinsi kısmen de olsa polietileni, Nocardia cinsi bakteriler PET'i, Geotrichum candidum türü CD kaplarında bulunan polikarbonatı, beyaz çürük mantarı olarak da bilinen Phanerochaete chrysosporium ise "bakelit" olarak da bilinen fenol-formaldehiti sindirebilmektedir. 

Ancak bunlar, görebileceğiniz gibi genellikle çok daha basit yaşam formlarıdır. Okyanuslarımızda başıboş birer mayın gibi biriken plastikler, sayısız ökaryotik ve daha karmaşık yaşam biçimini tehdit etmektedir. Boğazlarına takılmakta, solunum yollarını tıkamakta, hareketlerini kısıtlandırmakta, yaşam alanlarında birikmektedir. Bu durum, özellikle son birkaç onyıldır ekolojik dengeyi ciddi biçimde tehdit etmektedir.

Bu sebeple, düzgün geri dönüşüm planları uygulanmalı, plastiklerin üretimi denetim altına alınmalı ve kısıtlanmalı, en kısa sürede yaşam alanlarının temizlenmesi için gereken girişimler gerçekleştirilmelidir. 

Emin olun, geri döndüremeyeceğimiz bir zincirsel-kitlesel yok oluşu tetiklemek istemeyiz. Ancak her davranışımız, sanki bunu arzuluyormuşuz gibi...