Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Nöronlar Ömür Boyu Yenilenir ve Büyürler!

Nöronlar Ömür Boyu Yenilenir ve Büyürler!
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bilim insanlarının uzun yıllar, günümüz insanlarının ise halen sandığının aksine nöronlar büyüme ve yenilenme fonksiyonlarını tamamen yitirmemişlerdir. Büyürler, yenilenirler, hatta zaman zaman, en azından tam olarak özelleşmemiş olanları ürerler.

Uzun yıllar boyunca aksi düşünülen konunun, tam olarak sandığımız gibi olmadığı anlaşıldı. Beynimizdeki ve genel olarak sinir sistemimizdeki nöronların embriyo zamanımızda bir kere tamamen gelişip, sonrasında hiç büyümediğine dair görüşlerimizin artık doğru olmadığını biliyoruz. Nöronlar, hasar gördüklerinde özellikle gliyaların yardımıyla, kendilerini yenileyebilirler. Hatta belli bölgelerdeki (özellikle koku bölgesi ve hipokampüsteki) nöronlar, henüz tam olarak olgunlaşmadıkları için çoğalabilirler ve görev yerlerine göç edebilirler. Ancak tam özelleşmiş bir nöronun bölünemediği bilgisi halen geçerliliğini koruyor.

Uzun yıllar boyunca beyin hastalıklarının, nöronların kendilerini tamir edememelerinden ötürü olduğu sanılmıştır. Ancak yapılan daha kapsamlı araştırmalar ve matematiksel modeller, bu hastalıkların doğrudan tamir hızındaki düşüklükten kaynaklanmadığını göstermiştir. Üstelik, nöronlar doğrudan bölünemeseler bile, ölen nöronların yerini yeni üretilen nöronlar (bunlar kök hücrelerden özelleşmektedirler) alabilmektedirler. Bu sayede yenilenme fonksiyonu da sağlanmış olmaktadır.

Nöronların bölünememesinin ana sebebinin, yaptıkları işe tamamen uyumlu olacak şekilde özelleşmiş olmaları olduğu düşünülmektedir; tam olarak emin olunmasa da. Yani, örneğin bir karaciğer ya da böbrek hücresi de kendi işi için, kök hücre döneminden sonra özelleşmiş olsa da, sinir hücrelerinin özelleşme miktarı, vücudumuzdaki diğer tüm hücrelerden çok daha fazladır. İşte bu yüzden bölünmeleri de oldukça güç olmaktadır. Bu bölünme yetisi yitimine karşılık olarak nöronlar çok hassas hesaplamaları ve ortaklaşa çalışmaları yürütebilirler. Zaten nöronların bu yitirdikleri özelliği kapatmak adına evrimsel süreçte gliya hücreleri evrimleşmiş ve nöronları destekleyecek şekilde özelleşmişlerdir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ScienceDaily. Neurons: Faster Than Thought And Able To Multiply. (2020, Mayıs 06). Alındığı Tarih: 06 Mayıs 2020. Alındığı Yer: ScienceDaily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/07/2020 11:40:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1020

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
İnsanlar
Aslan
Tekillik
Molekül
Kadın Sağlığı
Haber
Hafıza
Beslenme Bilimi
Zihin
Sağlık Bilimleri
İmmünoloji
Mers
Grip
Skeptisizm
Cinsel Yönelim
Kanser Tedavisi
Bilinç
İstatistik
Kimyasal
Gerçek
Beyin
Popülasyon
Evrimsel Biyoloji
Depresyon
Stres
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Biyoloji bir bilimdir. Evrim ise onu eşsiz kılan gerçektir.”
Jared Diamond
Geri Bildirim Gönder