Müslüman Astronomlar Tarafından Keşfedilen Arapça İsimli Yıldızlar

Müslüman Astronomlar Tarafından Keşfedilen Arapça İsimli Yıldızlar
Orion. Ekipmanlar: FORNAX LighTrack-II, William Optics RedCat, Nikon D850 Astro, Hutech IDAS D1 Filter
Mehmet Ergün
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  MehmetErgün Fotoğrafçı Mehmet Ergün
3 dakika
33,554 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Çıplak gözle görülebilen parlak yıldızlara verilen isimlerinin birçoğu, köken olarak Arapçadan gelmektedir. Hatta öyle ki, Samanyolu isminin İngilizce karşılığı olan "Sütlü Yol", aslen Darb ut-Tabānah (درب التبانة) kavramından gelmektedir ve Arapçadır. Benzer şekilde, meşhur Andromeda Galaksisi'nin ismi, 10. yüzyılda El-Sufi tarafından as-Saḥābat uş-Şaghirah (السَحَابَة الصَغِيرَة) olarak belirlenmiştir; yani "Küçük Bulut"; ancak sonradan Etiyopyalı bir prensesi anlatan bir Yunan mitine ithafen Andromeda olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Sanılanın ve öyle gösterilmeye çalışılanın aksine, bir zamanlar Anadolu ve Orta Doğu coğrafyası da bilime hak ettiği değeri veriyordu ve bilim tarihine etki edecek, çok kıymetli çalışmalar yaptılar (bilime olan bu ilgileri sadece birkaç yüzyıl sürmüş ve sonradan sönmüş olsa da). Özellikle astronomi ve fiziğe odaklanan İslam alimleri ve araştırmacıları birçok saygın eser yazdılar, araştırma yaptılar, gözlemlerini o dönemin henüz yeşermekte olan bilim camiasına aktardılar.

Ne yazık ki sonradan bilimsel gerçeklerden uzaklaşan (ve uzaklaştırılan) Doğu, bilimi ikinci sınıf uğraş olarak gördükçe karanlığa gömülmeye başladı ve bir daha asla çıkamadı (en azından günümüzde halen bu süreç içerisinde). Buna mukabil her geçen gün bilime ve aydınlanmaya daha merkezi bir yer ayıran Batı dünyası hızla gelişmeye başladı. Elbette bu gelişimi siyasi güç takip etti ve sadece birkaç yüzyılda tüm Dünya'nın hakimi haline geldiler. Bu yükselişlerinde bilime ve gerçeklerin keşfine verilen önemin birçok diğer faktörle birlikte tartışmasız önemi vardır.

Sol alt köşede Aldebaran yıldızını görebilirsiniz.
Sol alt köşede Aldebaran yıldızını görebilirsiniz.
EPOD

Ancak birikerek ilerleyen, kendisini geliştiren, hatalarını düzelten, alabildiğine nesnel olan (ve olmaya çalışan), şahsi istek, inanç ve düşüncelerden arınmış tek bilgi türü olarak bilim, tarihine iz bırakmış isimleri ve çalışmalarını asla unutmadı. Onların ortaya koyduğu bulgular üzerinde yükseldi, dallanıp budaklandı ve güçlendi.

Reklamı Kapat

Özellikle 9-12. yüzyıl arasında bilimsel anlamda adeta "altın çağını" yaşayan İslam dünyası, bilimsel açıdan hızla gerileme ve çöküş dönemine girmeden önce bilim tarihine önemli keşifler, isimler, tespitler, icatlar bırakmayı başardı. Avrupalı Orta Çağ astronomları, Arap öncüllerinin çalışmalarından bolca faydalanmış ve yıldız isimlerini aynen alıp kullanmıştır. 

Burada, özellikle astronomi dalında yapılan öncül keşifler sayesinde isim verme hakkının Doğu medeniyetleri tarafından kullanıldığı bazı yıldız örneklerini göreceğiz.

Arapça İsimlendirilmiş Yıldızlar

Aşağıda yıldızların öncelikle İngilizcesi (veya yaygın olarak bilinen adı), sonrasında Arapçası, en sonda ise Türkçe anlamı verilmektedir:

  • Acamar - Ākhiru-n-Nahr (آخِرُ ٱلْنََهْر) - Nehrin Sonu
  • Acrab - ʽAqrab (عقرب) - Akrep
  • Açubens - ʼaz-Zubānā (الزّبانى) - Pençe
  • Adhafera - aḍ-Ḍafiyrah (الضفيرة) - Örgü
  • Adhara - al-ʽAdhārā (العذارى) - Bakire
  • Adhil - adh-Dhayl (الذيل) - Kuyruk
  • Adib - adh-Dhiʼb (الذئب) - Kurt
  • Ain - ʽAyn (عين) - (Öküz) gözü
  • Aladfar - al-ʼUẓfūr (الأظفر) - Kartal Pençesi
  • Albali - al-Bāliʽ (البالع) -Yutucu
  • Alcor - al-Khawwār (الخوار) - Sönük
  • Aldebaran - Ad-Dabaran (الدبران) - Takipçi
  • Alderamin - adh-Dhirāʽu l-Yamīn (الذراع اليمين) - Sağ Kol
  • Aldhibah - ʼaḍ-Ḍibaāʽ (الضّباع) - Sırtlan
  • Algebar - (Rijl) ul-Jabbār (رجل الجبار) - Devin Ayağı
  • Algedi - al-Jady (الجدي) - Keçi
  • Algieba - al-Jab'hah (الجبهة) - Aslanın Alnı
  • Algol - Ra's Al-Ghul (رأس الغول) - Canavar Kafası (Şeytan Yıldızı)
  • Algorab - al-Ghurāb (الغراب) - Karga
  • Alnilam - An-Nizam (النظام) - İnci Şeridi
  • Altair - An-nasr At-tair (النسر الطائر) - Uçan Kartal
  • Beid - Bayḍ (بيض) - Yumurtalar
  • Betelgeuse - Yad el-Cauza (يد الجوزاء) - Cauza'nın Eli
  • Celbalrai - Kalb ur-Rāʿī (كلب الراعي) - Çoban Köpeği
  • Deneb - Dhanab ad-Dajaja (ذنب الدجاجة) - Tavuk Kuyruğu
  • Enif - al-Anf (الأنف) - Burun
  • Formalhaut - Fam al-Hut (فُمْ اَلْحَوْتْ) - Güneyli Balığın Ağzı
  • Gienah - al-Janāḥ (الجناح) - Kanat
  • Heka - al-Haqʿah (الهقعة) - Beyaz Nokta
  • Izar - Al-Izar (الإزار) - Kuşak
  • Jabbah - al-Jab'hah (الجبهة) - Akrebin Alnı
  • Kochab - al-Kawkab (كوكب) - Yıldız
  • Luh-Denebola - Dhanab al-Layth (ذنب الليث) - Aslan Kuyruğu
  • Menkar - Al-Minkhar (منخر) - Burun Deliği
  • Mizar - Mizar (مئزر) - Kemer (Kuşak)
  • Nushaba - Zujji n-Nashshāba (زُجِّ النشابة / النصل) - Okbaşı
  • Okda - al-ʿUqdah (العقدة) - Düğüm
  • Pherkad - (al-)Farqad (فرقد) - Buzağı
  • Rigel - Riğl el-Gabbar (رجل الجبار) - Devin Ayağı
  • Scheat - as-Sāʿid (الساعد) - Omuz
  • Thuban - ath-Thuʽabān (الثعبان) - Yılan
  • Unukalhai - ʿUnuq ul-Ḥayyah (عنق الحية) - Yılan Boynu
  • Vega - Vakî - Düşen
  • Wasat - Wasṭ us-Samā' (وسط السماء) - Göğün Ortası
  • Yed Posterior - Mu'akhkhir Yad ul-Ḥawwā' (مؤخّر يد الحوّاء) - Yılan Adamın Elinin Tersi
  • Zaurac - az-Zawraq (الزورق) - Gemi

Tam liste buradan görülebilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. List Of Arabic Star Names. (28 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 10 Haziran 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/07/2021 06:13:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1656

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Tespit
Ana Bulaşma Mekanizması
Dünya
Mars
Böcek
Wuhan
Sağlık Personeli
Sosyal
Kanat
Mikrop
Robot
Mit
Metal
Kuşlar
Önlem
Bilim Tarihi
Öğrenme
Balina
İntihar
Molekül
İspat
Bebek Doğumu
Yıldız
Sağlık Örgütü
Endokrin Sistemi
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın