Moleküler Evrim: Moleküller de Evrim Geçirir!
/profile/2aacbbe4-281f-4f73-9317-6cfea6fc8bc0.jpeg){kind=small}
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Evrimsel biyoloji, canlılığın cansızlıktan evrimleştiğini biyokimya ile etkileşim sonucu ortaya koymuştur.
- Canlılık temel olarak oksijen, karbon, azot, hidrojen, fosfor ve kükürt gibi elementlerden oluşurken, Dünya kabuğu farklı elementlerden oluşur.
- Milyonlarca yıl süren doğal süreçte, sadece en adaptif biyokimyasal özelliklere sahip elementler canlılıkta varlığını koruyarak evrimleşmiştir.
Evrimsel biyoloji emekleme dönemlerindeyken, esasında canlılığın başlangıcı veya biyokimyasallarla ilgili pek bir açıklama yapmamakta, ilgi alanı dışında tutmuştur. Ancak bilimde devir açan Evrim Kuramı, kısa bir sürede o kadar güçlenmiştir ki, Biyokimya ile karşılıklı etkileşime girmesi kaçınılmaz olmuştur. Bunun sonucunda da, canlılığın cansızlıktan evrimleştiği gerçeği ortaya çıkarılmıştır.
Esasında Dünya'yı oluşturan temel elementler ile canlılığı oluşturan temel elementler, derişim (kompozisyon) bakımından birbirlerinden farklıdır. Dünya'nın kabuğunu temel olarak şu elementler oluşturur:
- Oksijen
- Silikon
- Alüminyum
- Sodyum
Öte yandan canlılığı oluşturan temel kimyasallar şu şekildedir:
- Oksijen
- Karbon
- Azot
- Hidrojen
- Fosfor
- Kükürt
Bunlar haricinde, canlılık içerisinde şu iyonlara sıklıkla rastlanır -ki bunlar doğada da bolca bulunur:
- Sodyum
- Potasyum
- Magnezyum
- Kalsiyum
- Klor
Bunlar haricinde, canlılık içerisinde çok az miktarda da olsa şu elementlere de rastlarız:
- Mangan
- Demir
- Kobalt
- Bakır
- Çinko
- Bor
- Alüminyum
- Vanadyum
- Molibdenum
- İyodin
- Silikon
Ancak bunlar arasında, sadece ilk grup, tüm canlılık moleküllerinin, yani canlılığa neden olan moleküllerin yüzde 99'undan fazlasını oluşturmaktadır.
Bunun tek bir anlamı olabilir: Bazı elementlerin ve bu elementlerin biyokimyasal özelliklerinden doğan davranışların, doğada daha ciddi avantajları bulunmaktadır. Yani belli tip kimyasallar, bugün "canlılık" olarak nitelediğimiz olgunun özelliklerini gerçekleştirmeye daha uygunken, diğerlerinde bu uygunluk bulunmaz. Bu sebeple, milyonlarca ve milyarlarca yıl süren deneme-yanılma süreci içerisinde, sadece en adaptif biyokimyasal yapıya sahip element ve moleküller canlılığın bünyesi içerisinde varlığını korumuş ve bugünlere kadar gelebilmiştir.
Bu konuyla ilgili daha fazla bilgi almak için abiyogenez yazı dizimizi okumanızı tavsiye ederiz.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Bilim Budur!7
- Tebrikler!4
- Mmm... Çok sapyoseksüel!2
- Muhteşem!1
- İnanılmaz1
- Merak Uyandırıcı!1
- Güldürdü0
- Umut Verici!0
- Üzücü!0
- Grrr... *@$#0
- İğrenç!0
- Korkutucu!0
- A. L. Lehninger. (1982). Principles Of Biochemistry. ISBN: B000V79UTY. Yayınevi: Worth Publishers.
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 27.10.2026 17:05:35 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/978
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.